GRIN04: Malsamoj inter versioj

El UEA-vikio
Iri al: navigado, serĉi
e (link fix)
e (2 versioj)
 
(Neniu diferenco)

Nuna versio ekde 10:17, 27 Jun. 2010


CHAPITRE 4 ENTREPRISES ET LANGUES ÉTRANGÈRES

Ĉapitro 4: ENTREPRENOJ KAJ FREMDLINGVOJ

4.1 Langue et activité économique dans les entreprises

4.1 Lingvo kaj ekonomia aktiveco  en la entreprenoj

Du point de vue de

l’analyse économique fondamentale, il n’est pas indispensable, pour cerner la valeur des compétences en langues étrangères, de s’interroger sur les processus de valorisation de ces compétences au sein des entreprises. En effet, il suffit de constater l’existence de différentiels de revenu, comme on l’a fait dans le chapitre précédent au moyen de l’estimation d’équations de revenu, pour en déduire que les entreprises trouvent intérêt à ces compétences et en ont effectivement besoin. Premièrement, on voit mal pourquoi elles offriraient une prime à une compétence qui ne leur sert à rien. Deuxièmement, la théorie microéconomique considère que le salaire reflète la productivité du travail [24] ; par conséquent, si des employés qui savent une langue gagnent davantage que d’autres employés, aux compétences par ailleurs identiques, mais qui ne savent pas cette langue, c’est bien que la

maîtrise de cette langue contribue à la production.
El la vidpunkto de la fundamenta

ekonomika analizo, por pritaksi la valoron de la kompetentoj pri fremdlingvoj, ne nepre necesas pridemandi sin  pri la procezo de valorigo de tiuj kompetentoj interne de la entreprenoj. Fakte sufiĉas konstati la ekziston de la diferencoj de salajroj, kiel oni faris en la antaŭa ĉapitro pere de taksado de enspezaj ekvacioj, por dedukti el ili, ke la entreprenoj interesiĝas pri tiuj kompetentoj kaj fakte bezonas ilin. Unue, oni malbone vidas kial ili ofertus kromsalajron pro kompetento, kiu neniel servas al ili. Due, la mikroekonomika teorio konsideras, ke la salajro respegulas la produktivecon de la laboro [-piednoto 24-]; konsekvence, se oficistoj scipovantaj lingvon perlaboras pli ol aliaj oficistoj kun cetere egalaj kompetentoj, sed ne scipovantaj tiun lingvon, tio signifas, ke la scipovo de tiu lingvo kontribuas al la produktado.

Cette vision

théorique générale explique peut-être pourquoi on s’est si peu penché sur les mécanismes de valorisation des compétences linguistiques au sein des entreprises, et ce chapitre sera le plus bref de l’étude. On signalera toutefois qu’il existe quelques modèles théoriques qui se réfèrent explicitement aux mécanismes de production ou de distribution pour expliquer la discrimination salariale entre personnes de langue maternelle différente (Lang, 1986), pour tenir compte de la taille différente des marchés pour des biens linguistiquement différenciés (Hoc(evar, 1975), ou pour explorer les processus d’appariement (recherché par l’entreprise pour des motifs de productivité) entre le profil linguistique de l’employé et les exigences linguistiques de

postes précis au sein de l’entreprise (Sabourin, 1985).25
Tiu ĝenerala teoria konsidero

eble klarigas, kial oni tiel malmulte okupiĝis pri la mekanismoj de valorigo de la lingvaj kompetentoj interne de la entreprenojn, kaj ĉi-ĉapitro estos la plej mallonga de la studaĵo. Oni tamen sciigos, ke ekzistas kelkaj teoriaj modeloj, kiuj eksplicite referencas la mekanismojn de produktado aŭ de distribuado por klarigi la salajran diskriminon inter personoj kun malsama gepatra lingvo (Lang, 1986), por enkalkuli la malegalan amplekson de la merkatoj por varoj lingve diferencigitaj (Hoèevar, 1975), aŭ por esplori la procezon de agordiĝo (serĉata de la entrepreno pro produktivaj motivoj) inter la lingva profilo de la oficisto kaj la lingvaj postuloj de specifaj postenoj interne de la entrepreno.  (Sabourin, 1985).25

Les travaux

théoriques disponibles à l’heure actuelle, en économie des langues, sur la valorisation des langues dans les entreprises sont donc trop parcellaires et trop dispersés pour éclairer véritablement la question

du choix des langues étrangères à enseigner.
La nune disponeblaj teoriaj

studoj en la lingva ekonomio pri la valorigo de la lingvoj en la entreprenoj estas do multe tro partaj kaj tro disaj por vere klarigi la problemon de la elekto de la instruendaj fremdlingvoj.

En ce qui concerne

les contributions issues de la sociolinguistique, et résultant en général d’un travail d’observation axé sur la vérification empirique d’analyses théoriques des pratiques langagières en milieu professionnel plurilingue, elles sont trop loin de la thématique de la valorisation économique (et, partant, de la demande de compétences en langues étrangères par les entreprises) pour être d’un grand secours (voir par

ex. Cigada, Gilardoni et Matthey, 2001).
Koncerne la kontribuojn

rezultantajn el la sociolingvistiko kaj ĝenerale rezultantajn el observolaboro celanta la empirian kontroladon de teoriaj analizoj de la lingvaj praktikoj en plurlingva profesia medio, ili estas tro malproksimaj de la temaro de la ekonomika valorigo (kaj do de la  bezono de kompetentoj pri fremdlingvoj far entreprenoj) por multe helpi (vidu ekz. Cigada, Gilardoni et Matthey, 2001).

Il reste que la

théorie microéconomique standard ne permet pas l’analyse fine des raisons qui rendent telle ou telle langue étrangère rentable, et ne fournit guère de base pour cibler les contenus des programmes d’enseignement, éventuellement en proposant des offres adaptées à différents groupes d’apprenants. À l’heure actuelle, diverses recherches sur la question sont en projet26, et si l’examen de cet ensemble de questions dépasse de très loin le champ de la présente étude, on peut malgré tout proposer un schéma d’analyse (Fig. 6

ci-dessous).
Cetere la tipa mikroekonomika

teorio ne ebligas la detalan analizon de la kialoj, kiuj igas tiun aŭ alian fremdlingvon profitdona, kaj apenaŭ disponigas bazon por celi la enhavojn de la instruaj programoj, eventuale proponante adaptitajn ofertojn al malsamaj grupoj da lernantoj. Nuntempe diversaj esploroj pri tiu demando estas planitaj [-piednoto 26-] , kaj se la ekzameno de tiu demandaro ege superas la kampon de la nuna studo, tamen eblas proponi analizan skemon (Fig. 6 ĉi-sube).

L’analyse devrait

commencer par une typologie des contextes dans lesquels l’activité de production ou de distribution est intrinsèquement modifiée du fait de la diversité des langues en présence. Cette typologie doit, à son tour, être ancrée dans une certaine vision de l’activité économique. A priori, on serait donc amené à analyser l’influence de la diversité des

langues sur :
La analizo devus komenciĝi per

tipologio de la kuntekstoj, en kiuj la aktiveco de la produktado au distribuado estas esence modifita pro la diverseco de la ĉeestantaj lingvoj. Tiu tipologio siavice, fiksiĝu en certa koncepto de la ekonomia aktiveco.  Apriore, oni do bezonus analizi la influon de la lingva diverseco sur:

1) la communication externe avec la clientèle et les fournisseurs ; 1) la ekstera komunikado kun la

klientoj kaj la liverantoj ;

2) la communication

interne entre travailleurs directement engagés dans la  production, ainsi qu’entre direction et/ou propriétaires d’une part, et travailleurs

d’autre part ;
2) la interna komunikado inter

laborantoj rekte okupataj en la produktado, kaj ankaŭ inter la estraro kaj/aŭ proprietuloj unuflanke, kaj laboristoj aliflanke;

3) l’éventail et

les caractéristiques des biens et services produits (différenciation linguistique d’un produit non intrinsèquement linguistique ; produits

linguistiques).
3) la gamo kaj la proprecoj de

la produktitaj varoj kaj servoj (lingva diferencigo de produkto ne esence lingva; lingvaj produktoj).

4) la politique du

personnel (identification des besoins linguistiques de l’entreprise à partir des processus de type 1, 2 et 3 esquissés ci-dessus; stratégies de recrutement et/ou de (re-)placement des travailleurs dans

l’entreprise en fonction de leurs compétences en LE/L2 ).
4) la dungopolitiko

(identigo de la lingvaj bezonoj de la entrepreno laŭ la procezoj de tipoj 1, 2 kaj 3 skizitaj ĉi-supre, strategioj pri dungo kaj/aŭ de (re-)lokigo de la laboristoj en la entrepreno laŭ iliaj kompetentoj pri LE/L2 ).

Ces différentes

sphères de l’activité des entreprises sont en relation les unes avec les autres, donnant lieu à des processus complexes dont on peut supposer qu’ils répondent, du moins à long terme, à une logique d’efficacité économique dans la production et la distribution des biens et services. Dès lors, on peut également esquisser la nature des processus à examiner. C’est ce que propose la Fig. 6, où les flèches de

couleur symbolisent les relations suivantes :
Tiuj diversaj sferoj de

entreprenaj aktivecoj  interrilatas, okazigantaj kompleksajn procezojn, pri kiuj oni rajtas supozi, ke ili respondas, almenaŭ je malproksima tempolimo, al logiko de ekonomia efikeco en la produktado kaj distribuado de varoj kaj servoj. Ekde tiam, oni same povas skizi la proprecon de la ekzamenendaj procezoj. Tion proponas la Fig. 6, kie la koloraj sagoj simbolas jenajn rilatojn:

◊  flèches

vertes (clair ou foncé) : effets directs de la diversité des langues (attributs linguistiques des acteurs et caractéristiques linguistiques des marchés-cibles) sur les processus économiques (« que produire ?

Comment produire ? Comment communiquer à l’externe ? »);
◊ Sagoj verdaj (helaj aŭ

malhelaj): rektaj efektoj de la lingva diverseco (lingvaj atributoj de la aktoroj kaj lingvaj proprecoj de la celmerkatoj) sur la ekonomiaj procezoj (“Kion produkti? Kiel produkti? Kiel komuniki eksteren?”).

◊ flèches jaunes :

effets indirects de la diversité des langues (attributs linguistiques des acteurs et caractéristiques linguistiques des marchés-cibles) sur les processus économiques (notamment la politique de recrutement des

entreprises);
◊ flavaj sagoj: malrektaj

efektoj de la lingva diverseco (lingvaj atributoj kaj lingvaj proprecoj de la celmerkatoj) sur la ekonomiaj procezoj (nome la dunga politiko de la entreprenoj).

◊ flèches bleues :

interaction entre les processus économiques au sein des entreprises (« que produire ? Comment produire ? Comment communiquer à l’externe ? »);

◊ bluaj sagoj: interagadoj inter

la ekonomiaj procezoj internaj de la entreprenoj (“Kion produkti? Kiel produkti? Kiel komuniki eksteren?”).

◊ flèches rouges :

effets des décisions de l’entreprise, tenant compte des processus économiques dans la production et la distribution (« que produire ?  Comment produire ? Comment communiquer à l’externe ? ») sur les besoins en personnel et sa

politique de recrutement.
◊ ruĝaj sagoj: efektoj de la

decidoj de entrepreno, enkalkulante la ekonomiajn procezojn en la produktado kaj la distribuado (“Kion produkti? Kiel produkti? Kiel komuniki eksteren?”) sur ĝiaj bezonoj de personaro kaj ĝia dunga politiko.

En outre, les

flèches violettes concernent l’influence que les décisions des entreprises, notamment pour ce qui a trait aux caractéristiques des produits et à la communication externe) peuvent exercer sur la dynamique des langues ; nous verrons dans le chapitre suivant que c’est là une dimension centrale à prendre en

compte dans une politique d’enseignement des langues étrangères.
Krome la violkoloraj sagoj

koncernas la influon, kiun la entreprenaj decidoj (nome pri la proprecoj de la produktoj kaj pri la ekstera komunikado) povas efekti sur la lingvan dinamikon; ni vidos en la sekvanta ĉapitro, ke tie estas centra dimensio konsiderenda en politiko de instruado de fremdaj lingvoj.

FIG. 6 :

UTILISATION ET VALORISATION DES COMPÉTENCES LINGUISTIQUES DANS LES ENTREPRISES
<img style="width: 650px; height: 625px;" alt="" src="Grin04Fig06.jpg">

FIG.    6 : UZO

KAJ VALORIGO DE LA LINGVAJ KOMPETENTOJ EN LA ENTREPRENOJ


Il est clair que les bases de données actuellement disponibles ne permettent absolument pas de procéder à l’examen, et moins encore à l’estimation, des relations postulées dans la Fig. 6. En même temps, la nécessité d’un examen structuré est confirmée par les résultats des enquêtes empiriques déjà réalisées, y compris en France. En effet, on peut penser que les limites de ces enquêtes tiennent précisément au fait que faute de cadre théorique, on ne savait pas quelle information  recueillir et quelles questions poser. Nous passons en revue quelques uns de ces

résultats dans la section suivante.

Estas klare, ke la bazoj de nundisponeblaj donitaĵoj tute ne ebligas ekplenumi la esploron, kaj nepre ne la mezuradon de la rilatoj petataj en Fig. 6. Samtempe la neceso de strukturita esploro estas konfirmata far la rezultoj de empiriaj enketoj jam plenumitaj, inklude en Francio. Fakte, oni rajtas pensi, ke la limoj de tiuj enketoj rilatas precize al la fakto, ke pro manko de teoria kadro, oni ne konsciis pri kiu informo kolektendas kaj kiuj demandoj starigendas. Ni trarigardos kelkajn de tiuj rezultoj en la sekvanta sekcio.

4.2 Les enquêtes auprès des entreprises

4.2 La enketoj ĉe la entreprenoj

On peut distinguer

deux orientations dans les grandes enquêtes auprès des entreprises visant à éclairer leurs pratiques linguistiques. Premièrement, il existe une tradition implantée au Québec (Bouchard, 1993, 2002 ; Vaillancourt, 1993, 1996), qui s’est plus récemment diffusée à la Catalogne, au Pays Basque et au pays de Galles notamment (Commission européenne [DG XXII], s.i.d.). Elle s’intéresse aux rapports de force entre une langue relativement dominée ou menacée (respectivement le français, le catalan, le basque et le gallois) par rapport à une langue

dominante (en l’occurrence, l’anglais ou l’espagnol).
Oni povas distingi du

orientiĝoj en la grandaj enketoj ĉe entreprenoj, celantaj klarigi iliajn lingvajn praktikojn. Unue, ekzistas tradicio enradikitaj en Kebekio (Bouchard, 1993, 2002 ; Vaillancourt, 1993, 1996), kiu pli freŝdate disvastigixis en Katalunion, en Vaskion kaj en Kimrion (Eŭropa Komisiono [DG XXII], s.i.d.). Ĝi interesiĝas pri la fortoproporcioj inter lingvo relative dominata aŭ minacata (respektive la franca, la kataluna, la vaska kaj la kimra) rilate al domina lingvo (ĉi-kaze la angla aŭ la hispana).

Cette tradition

n’est toutefois pas la plus pertinente par rapport aux questions discutées ici, où il s’agit plutôt de savoir quelles compétences en langues étrangères il convient de développer, notamment en fonction des besoins des entreprises. C’est pourquoi il convient d’évoquer une autre orientation, d’origine australienne (Stanley, Ingram et Chittick, 1990

ALLC, 1994 ; Stanton et Lee, 1995). Ces travaux posaient la question

suivante : pour l’Australie, terre d’immigration, est-il rentable de favoriser le maintien des compétences des migrants dans leurs langues d’origine respectives, compte tenu du fait que ces compétences peuvent favoriser, pour des biens et services proposés par des entreprises australiennes, l’accès à des marchés étrangers ? Ces études australiennes, cependant, ne font pas ressortir d’effets particulièrement nets. Les dirigeants d’entreprise interrogés manifestent, à l’égard des compétences en langues autres que l’anglais, un intérêt limité. L’examen des offres d’emploi, de 1980 à 1992, révèle toutefois une hausse du nombre de postes pour lesquels des compétences en langues étrangères sont requises, notamment en japonais et en chinois (ALLC, 1994 : 114) ; cette évolution corrobore les attentes du secteur touristique australien, qui prévoyait à l’époque une forte croissance des besoins en personnel doté de compétences élevées en langues étrangères. C’est sans doute à mi-chemin entre ces deux orientations qu’il faut situer les enquêtes récentes, en France et au Québec, sur les besoins linguistiques des entreprises. La jonction de ces deux traditions est du reste illustrée par la mise en parallèle d’études réalisées dans différents pays (Secrétariat à la politique

linguistique, 2004 ; cf. aussi Cerquiglini, 2004).
Tiu tradicio tamen ne estas la

plej trafa rilate la demandojn diskutatajn ĉi tie, en kiuj pli gravas scii kiujn kompetentojn pri fremdaj lingvoj utilas plibonigi, nome laŭ la bezonoj de la entreprenoj. Tial taŭgas memorigi alian orientiĝon, de aŭstralia deveno  (Stanley, Ingram kaj Chittick, 1990 ; ALLC, 1994

Stanton kaj Lee, 1995). Tiuj studoj starigis jenan demandon
ĉu por

Aŭstralio, enmigrada lando, oportunas favori la konservadon de la kompetentoj de la migrantoj pri iliaj respektivaj originaj lingvoj, enkalkulante la fakton, ke tiuj kompetentoj povas favorigi, por multaj varoj kaj servoj surmerkatigitaj de la aŭstraliaj entreprenoj, la aliron al fremdaj merkatoj?
Tiuj aŭstraliaj studoj tamen ne rezultigas efektojn sufiĉe klarajn. La enketitaj entreprenestroj montras limigitan intereson pri lingvaj kompetentoj ekster la anglalingvaj. La esploro de dungofertoj, de 1980 ĝis 1992 montras tamen plimultiĝon de la nombro de postenoj,  por kiuj la lingvaj kompetentoj estas postulataj, nome pri la japana kaj la ĉina (ALLC, 1994 : 114); tiu evoluo plifortigas la atendoj de la aŭstralia turisma sektoro, kiu antaŭvidis fortan kreskon de la bezono pri personaro lerta pri altaj fremdlingvaj kompetentoj. 
Sendube duonvoje inter ambaŭ tiuj orientiĝoj troviĝas la freŝdataj enketoj en Francio kaj en Kebekio pri la lingvaj bezonoj de la entreprenoj. La  kunigo de ambaŭ tiuj tradicioj cetere estas ilustrata la komparo de studoj realigitaj en diversaj landoj (Sekretariejo pri la lingva politiko, 2004; vidu ankaŭ Cerquiglini, 2004).

Les enquêtes

spécifiquement françaises sont signalées dans le Rapport 2004 de la Délégation générale à la langue française et aux langues de France27, où l’on peut lire (p. 62) que « plusieurs études ont été confiées par la délégation générale à la langue française et aux langues de France à des équipes de chercheurs. Il s’agit du centre de recherche pour l’étude et l’observation des conditions de vie (CREDOC), du laboratoire de recherche en management de l’université de Versailles-Saint Quentin en Yvelines, de l’observatoire de la formation, de l’emploi et des métiers de la Chambre de commerce et d’industrie de Paris, des services des études de l’Agence française pour le développement international des entreprises et du Forum francophone des affaires. Mme Catherine

Tasca a également rédigé un rapport sur ce thème en juillet 2003 ».
La specife francaj enketoj estas

atentigitaj en Raporto 2004 de "Délégation générale à la langue française et aŭ langues de France" (ĝenerala delegitaro pri la franca lingvo kaj pri la franciaj lingvoj) [-piednoto 27-] en kiu oni povas legi (p. 62), ke «  pluraj studoj estis konfiditaj far la ĝenerala delegitaro pri la franca lingvo kaj pri la franciaj lingvoj al teamoj da esploristoj. Temas pri “centre de recherche pour l’étude et l’observation des conditions de vie” (Esplorcentro por la studado kaj observado de la vivokondiĉoj) (CREDOC), de “laboratoire de recherche en management” (laboratorio de esploro pri estrado) de la universitato de Versailles-Saint Quentin en Yvelines, de “observatoire de la formation, de l’emploi et des métiers de la Chambre de commerce et d’industrie de Paris” (observatorio de la klerigo, de la enpostenigo kaj de la profesioj de la Ĉambrego pri komerco kaj industrio de Parizo), de “services des études de l’Agence française pour le développement international des entreprises” (Studoservoj de la franca Agentaro por la internacia disvolvo de la entreprenoj) kaj de “Forum francophone des affaires” (Franclingva Forumo de la negocoj). Sinjorino Catherine Tasca ankaŭ redaktis raporton pri tiu temo en julio 2003 ».

Ces différentes

enquêtes et les analyses qui en ont été tirées sont fort différentes dans leur méthodologie, leur taille d’échantillon et leur représentativité. La généralisabilité des informations recueillies peut être considérée comme élevée dans le cas des études à effectif important (notamment celle de l’Observatoire de la Formation, de l’Emploi et des Métiers ; cf. ci-dessous), mais sa représentativité n’est malgré tout pas garantie, car la participation à l’enquête était volontaire. À l’opposé, la portée d’une autre enquête (Pigeyre et Crétien, 2003) est fort limitée, car elle ne portait que sur deux

entreprises.
Tiuj diversaj enketoj kaj la

analizoj rezultantaj el ili estas tre malsimilaj laŭ sia metodaro, sia miestrogrando kaj sia reprezenteco. Oni rajtas taksi la ĝeneraligeblon de la kolektitaj informoj,  altranga, en la kazo de la studoj kun grava efekto (nome tiu de “Observatoire de la Formation, de l’Emploi et des Métiers” ; vidu ĉi-sube), sed malgraŭ ĉio la reprezenteco ne estas garantiita, ĉar la partopreno al la enketo estis libervola. Kontraŭe la amplekso de alia enketo (Pigeyre et Crétien, 2003) estas tre limigita, ĉar ĝi koncernis nur du entreprenojn.

Plusieurs des

résultats de l’étude réalisée par l’OFEM (« Les pratiques linguistiques des entreprises travaillant à l’international »28), sont directement pertinents pour les questions qui nous occupent ici. Cette enquête portait sur 501 entreprises, interrogées par téléphone en juin 2003. Elle est riche de données quantitatives qui indiquent notamment que l’anglais est la principale langue parlée par la clientèle nonfrancophone (89%), suivi de l’allemand (44%), l’espagnol (36%), l’italien (17%), l’arabe (6%), le chinois (4%) et le japonais (4%). La maîtrise de l’anglais est une question jugée suffisamment importante pour qu’un tiers des entreprises interrogées (notamment parmi les plus grandes) organise ou finance, au cours de l’année précédente, des formations d’anglais. Comme quelque 52% des entreprises interrogées réalisent au moins 50% de leur chiffre d’affaires auprès d’une clientèle non francophone, les langues peuvent constituer un atout majeur pour le développement et la gestion des contacts avec cette clientèle. Au total, 51% des entreprises affirment que l’anglais est un

avantage concurrentiel fort.
Pluraj rezultoj de la studo

realigita de OFEM (« Les pratiques linguistiques des entreprises travaillant à l’international » (la lingvaj praktikoj de internacie funkciantaj entreprenoj)[-piednoto 28-]), estas rekte trafaj pri la demandoj, kiuj okupas nin ĉi tie. Tiu enketo celis 501 entreprenojn, telefone pridemanditaj en junio 2003. Ĝi estas riĉa je kvantaj donitaĵoj indikantaj nome, ke la angla estas la ĉefa lingvo parolata de la klientaro nefranclingva (89%), sekvata de la germana (44%), la hispana (36%), la itala (17%), la araba (6%), la ĉina (4%) kaj la japana (4%). La regado de la angla estas taksata sufiĉe grava, por ke triono de la enketitaj entreprenoj (nome inter la plej grandaj) organizu aŭ financu klerigadon pri la angla. Ĉar proksimume 52% de la enketitaj entreprenoj realigas almenaŭ 50% de siaj vendosumoj ĉe klientaro nefranclingva, la lingvoj povas estigi ĉefan atuton por la disvolvado kaj mastrumado de la kontaktoj kun tiu klientaro. Entute 51% de la entreprenoj asertas ke la angla estas forta konkurenca avantaĝo.

À ma connaissance,

toutefois, aucune des quatre enquêtes ne fournit d’indication sur les processus spécifiques au travers desquelles les compétences en langues étrangères sont mises à profit et s’articulent avec les processus véritablement économiques de production et de distribution des biens et services [29] – dans la logique esquissée par la Fig. 6 de la section précédente. Il reste donc difficile, à partir de ces deux types d’études, de dépasser le constat et d’en tirer des recommandations pour

une politique d’enseignement des langues étrangères.
Miascie tamen neniu el la kvar

enketoj donas indikon pri la specifaj procezoj, per kiuj la fremdlingvaj kompetentoj estas uzitaj kaj interpleksiĝas kun la procezoj vere ekonomiaj de produktado kaj distribuado de la bienoj kaj servoj [-piednoto 29-] – en la logiko skizita de la Fig. 6 de la antaŭa sekcio. Ekirante el tiuj du tipoj da studoj, restas do malfacile preterpasi la konstaton kaj eltiri el ĝi rekomendojn por politiko de instruado de fremdlingvoj.

À côté des enquêtes

qui mettent l’accent sur les dimensions économiques et commerciales, on signalera également l’existence de travaux portant sur l’achat, par les entreprises, de formations linguistiques (Sabard, 1994) ou l’ethnographie des pratiques linguistiques (Lussier, 2004 ; Lüdi et Heiniger, 2005). Certains travaux livrent des résultats imprévus, comme ceux de Cremer et Willes (1991, 1994), qui montrent que des échanges commerciaux importants peuvent avoir lieu avec succès sur la base d’une communication minimale, c’est-à-dire entre partenaires disposant de très peu de bagage linguistique commun ; ce résultat est à mettre en rapport avec l’un de ceux de l’étude de l’OFEM, selon lequel 76% des entreprises interrogées ne constatent pas de barrière linguistique pour leurs affaires à l’export. On peut toutefois supposer que la fréquence de telles situations est amenée à décliner à long terme, à mesure que la part relative des biens à faible composante technologique se réduit, et que la densité informationnelle moyenne

s’accroît sur l’ensemble des flux commerciaux internationaux.
Krom la enketoj celantaj la

dimensiojn ekonomiajn kaj komercajn, oni same rimarkigu la ekziston de esploroj celantaj la aĉeton, fare de entreprenoj, de prilingvaj klerigoj (Sabard, 1994) aŭ la etnografion de la lingvaj praktikoj (Lussier, 2004; Lüdi kaj Heiniger, 2005). Iuj verkoj montras neatenditajn rezultojn, kiel tiuj de Cremer kaj Willes (1991, 1994), kiuj montras, ke la gravaj komercaj interŝanĝoj povas sukcese okazi sur la bazo de minimuma komunikado, tio signifas: inter partneroj disponantaj tre malgandan komunan lingvokonon: tiu rezulto estu rilatigata al unu el tiuj de la studo de OFEM, laŭ kiu 76% de la enketitaj entreprenoj ne konstatas lingvobaron por siaj eksportaĵoj. Oni tamen rajtas supozi, ke la ofteco de tiaj situacioj laŭgrade malaperos je malproksima templimo, proporcie al la relativa malpliiĝo de varoj kun malgranda teknologia enhavo, kaj la kresko en la internaciaj

komercaj fluoj entute, de la kvanto de informoj mezume bezonataj.
En conclusion, on

peut donc dire que même s’il existe une perception très répandue que la langue anglaise a une forte importance dans le fonctionnement des grandes entreprises et qu’elle peut contribuer à leur succès, on ne sait pas grand-chose de précis sur ce plan. Premièrement, l’effet d’un tel avantage est en général situé sur le plan de variables telles que les parts de marché, qui ne correspondent pas automatiquement à des profits ; deuxièmement, on ne connaît pas les causalités précises, en termes des processus de production et de distribution, qui donnent naissance à cet avantage ; troisièmement, il subsiste un certain flou sur l’utilisation effective et la nécessité véritable de telle ou telle compétence en langue étrangère dans le quotidien de la vie

professionnelle.
Konklude oni do rajtas diri, ke

eĉ se ekzistas percepto tre disvastiĝinta, ke la angla lingvo havas fortan gravecon en la funkciado de grandaj entreprenoj kaj ke ĝi povas kontribui al ilia sukceso, oni ne scias multon en tiu kampo. Unue, la efiko de tia avantaĝo ĝenerale situas nivele de la variabloj, kiaj la partoj de merkato, kiuj ne aŭtomate respondas al profitoj; due, oni ne konas la precizajn kaŭzecojn, en terminoj de  procezoj  de produktado kaj distribuado, kiuj generas tiun avantaĝon; trie, plu ekzistas iu malklaro pri la efika utiligo kaj la vera neceso de diiversaj kompetentoj pri fremdlingvo en la ĉiutaga profesia vivo.





24 Plus

précisément, qu’il est calqué sur la productivité marginale du travail en valeur, plus une prime qui donne le « salaire d’efficience » et sert

à garantir la motivation des employés.
24 Pli precize, ke ĝi estas

paŭsita laŭ la valore aldona produktiveco de la laboro, plus kromsalajro donanta la « salajron pro efikeco » kaj servas por stimuli la motiviĝon de la oficistoj.

25 Il existe

d’autres analyses de la discrimination salariale basée sur la langue, mais dans la mesure où elles reposent sur des processus de sélection et d’embauche des candidats, ou sur une intention délibérée de discrimination, plutôt que sur un lien structurel avec la production et la distribution des biens et services, elles ne sont pas pertinentes

ici ; voir par ex. Raynauld et Marion (1972) ou Lavoie (1983).
25 Ekzistas aliaj analizoj de la

salajra diskrimino bazita sur la lingvo, sed laŭ la procezo de elekto kaj dungado de la kandidatoj, aŭ laŭ decidita intenco de diskrimino, pli ol laŭ struktura ligo kun la produktado kaj distribuado de la varoj kaj servoj, ili ne estas taŭgaj ĉi tie, vidu ekz. Raynauld kaj Marion (1972) aŭ Lavoie (1983).

26 À ma

connaissance, de tels projets existent actuellement aux plans suisse,

européen et canadien, dans le cadre de programmes distincts.
26 Miascie tiaj projektoj

ekzistas nuntempe je svisaj, eŭropaj kaj kanadaj niveloj, kadre de apartaj programoj.

27 Voir

[http://www.culture.gouv.fr/culture/dglf/rapport/2004/Rapport_au_parlement_2004.doc

Rapport_au_parlement_2004.doc].
27 Vidu

[http://www.culture.gouv.fr/culture/dglf/rapport/2004/Rapport_au_parlement_2004.doc Rapport_au_parlement_2004.doc].

28 Voir

Linguistiques.pdf

28 Vidu Linguistiques.pdf.
29 Signalons que

l’auteur de ces lignes a assisté à la présentation des résultats de ces quatre études lors d’un colloque organisé le 23 juin 2004 à la Chambre

de Commerce et d’Industrie de Paris.
29 Ni menciu, ke la aŭtoro de

ĉi tiuj linioj ĉeestis la prezentadon de la rezultoj de tiuj kvar studoj dum kolokvo organizita la 23an de junio 2004 en Chambre de Commerce et d’Industrie de Paris.