Eeu/Bilbao

El UEA-vikio
Revizio de 10:15, 27 Jun. 2010 fare de Amiko1 (Diskuto | kontribuoj) (2 versioj)

(malsamoj) ← Antaŭa versio | Rigardi nunan version (malsamoj) | Sekva versio → (malsamoj)
Iri al: navigado, serĉi


<title></title>


De: Michaël CWICK
 
Karaj listanoj,

Ni jam longe diskutis en Bilbao kaj Boulogne sur Mer la aspekton pri lingvo-uzado en multlingva komunumo; en la laborgrupo ni alvenis al la konkludo ke en mult-lingva komunumo kiel la Europa Komunumo one devus klare ne nur indiki la rajtojn kaj ankau la devojn in komunikado kun publikaj instancoj !!!

Tial ne alvenis al la diversaj situacioj en publikaj rilatoj - kiel Claude jam alvokis - kaj trovis kvin grandajn principojn rilate al komunikado kaj publikaj instancoj kiujn ni priskribis tiel:


... adoptis la chi-tie mencicitajn principojn rilate al lingvo-uzado (komunikado) kaj edukado en multlingva mondo, specife rilate al multlingva unio kiel la Europa Unio:

Principoj rilataj al rajtoj kaj devoj en lingvo-uzado (komunikado) en multlingva mondo



1.    Por iu persono, individua aŭ jura, komunikanta kun publikaj aŭtoritatoj

Iu persono rajtigita vivi en unu el la Membro-Ŝtatoj de Eŭropa Unio havas la rajton vojaĝi, labori kaj instaliĝi ie ene de la teritorio de la Unio, sed tiu persono devas ankaŭ agnoski, sur la kampo de lingvo-uzado (komunikado), la jurajn kaj lingvajn kondiĉojn kiuj regas en la koncerna loko.   (Teritoria principo)



2. Por ĉiu civitano kiu enloĝiĝas en loka komunumo, kiu havas alian oficialan lingvon (aŭ lingvojn).

Ĉiu civitano de la Unio havas la rajton instaliĝi kaj loĝadi daŭre ie ene de la teritorio de ĉiu Membro-Ŝtato (artikolo 45 de la EŬ-Ĉarto pri Fundamentaj Rajtoj), kaj ĉiu civitano havas la rajton voĉdoni kaj kandidatiĝi, ekzemple, en lokaj balotoj de tiu Membro-Ŝtato en kiu li aŭ ŝi loĝadas sub la samaj kondiĉoj kiel enlandanoj (artikolo 40), sed ĉiu civitano havas la devon integriĝi en la jura kaj lingva kadro de la koncerna loko, specife rilate al la oficiala(j) lingvo(j) uzata(j) ene de la administracio kaj en komunikado kun publikaj aŭtoritatoj. (La

Integriĝa principo)


3. Por ĉiu politika grupo, partio, asocio aŭ movado

Ĉiu membro de politika partio havas la rajton esprimiĝi libere (artikolo 11 de la Ĉarto) kaj la rajton je libera pensado (artikolo 10 de la Ĉarto), sed ĉiu partio aŭ demokratia plimulto elvenante el balotoj devas rekoni la oficialan publikan heredaĵon de la koncerna teritorio kaj ties tradiciojn en kulturo, lingvo(j) kaj religio. Specife, la oficiala(j) lingvo(j) uzata(j) en tiu teritorio ne povas esti objekto de modifo, krome se la koncerna (historia,lingvo) komunumo deziras ŝanĝi siajn proprajn (komunikadajn) tradiciajn rajtojn. (Historia principoPrincipo por konservi la publikan

heredaĵon en la kampo de kulturo, lingvo aŭ religio)


4. Por ĉiuj decid-povaj institucioj je la EUa nivelo

Ĉiu persono havas la rajton skribi al la institucioj de la Eŭropa Unio en iu ajn el la lingvoj de la Traktatoj kaj devas ricevi respondon en la sama lingvo (artikolo II-41.4 de la projekto de Konstitucio); krome, ĉiu havas la rajton legi la oficialajn kaj jurajn tekstojn de la Unio en iu ajn el la oficialaj lingvoj, kaj ĉiu politika reprezentanto havas la rajton, en sia oficiala funkcio je la EUa nivelo esprimiĝi en iu ajn el tiuj oficialaj lingvoj, kaj eĉ postuli interpretadon, se li aŭ ŝi bezonas (ekstera kaj politik-mandata aspekto de la EŬ institucioj), sed ĉiu Institucio de Eŭropa Unio havas la rajton organizi siajn ĉiu-tagajn internajn profesiajn aktivecojn laŭ kriterioj kiel racio, efikeco kaj bona administrado, inkluzive de sia interna komunikado. Tiom longe, kiom tiu komunikado estas bazita sur limigita nombro de oficialaj EUaj lingvoj, diskriminacio de oficistoj de aliaj lingvoj daŭras. Ne difektante cies institucian aŭtonomion, la kompetentaj institucioj je la Unia nivelo kaj en la Membro-Ŝtatoj tial havas la devon subteni studojn kaj eksperimentojn rilate al eblaj lingvaj (1) solvoj celante sur meza kaj long-tempa horizonto, ke la profesia kaj interna komunikado inter oficistoj je la EUa nivelo estas bazita sur la principo de ne-diskriminacio. (Principo de

ne-diskriminacio)


5. Por ĉiu publika aŭtoritato en la Membro-Ŝtatoj respondecaj pri edukado

Membro-Ŝtatoj de la Unio havas la rajton organizi siajn edukajn sistemojn kaj la metodojn de lingvo-lernado laŭ siaj respektivaj konstitucia kadro kaj prioritatoj, sed sen difekti la disdividon de kompetenteco ene de la Membro-Ŝtatoj, la aŭtoritatoj respondecaj pri edukado kaj lingvo-instruado ankaŭ havas la devon prepari la civitanojn por privataj kaj profesiaj defioj en la komunikado ene de multlingva komunumo kiel Eŭropa Unio.(2) (Principo de Unueco en diverseco¹)



Rimarko

La ĉi-tie menciitaj rajtoj kaj devoj estas ege ligitaj al la preskriboj de civitaneco de Eŭropa

Unio formulitaj en artikolo 8 de la provizora Konstitucio kaj devus

esti atentigotaj al ĉiu EUa civitano. "