Pardonpeton!

La vera aspekto de la retejo ne povas por esti korekte rigardata per via retumilo.
La adreso:
Universala Esperanto-Asocio
Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando
tel.: +31 10 436 1044
faks.: +49 30 364280169
rete: vidu la liston
 
Gazetaraj Komunikoj de UEA
2021  2020  2019  2018  2017  2016  2015  2014  2013  2012  2011  2010  
2009  2008  2007  2006  2005  2004  2003  2002  2001  2000  1999  1998  

N-ro 843 (2020-01-22)
Deklaro de UEA kaj ILEI okaze de la Internacia tago de edukado, 24 januaro 2020

Nelson Mandela: “La plej potenca armilo por plibonigi la mondon estas edukado.”

Universala Esperanto-Asocio (UEA), kune kun la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), gratulas Unuiĝintajn Naciojn kaj Unesko-n pri ties progreso, kunlabore kun ties Membro Ŝtatoj kaj kun neregistaraj organizoj kaj la civila socio, en plivastigo kaj en altigo de la kvalito de edukado tutmonde. La kvara Celo por Daŭripova Evoluigo alvokas al altkvalita edukado por ĉiuj personoj, surbaze de universala infana, elementa kaj meza edukado, kaj egaleca aliro al supera edukado. Ĝi alvokas al plibonigo de laborkapablo, seksa egaleco, universala leg- kaj skrib-kapablo (ankaŭ inter plenaĝuloj) kaj edukado por daŭripova evoluigo kaj tutmonda civitaneco.

Statistikaj donitaĵoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj Unesko montras altiĝantajn nivelojn de leg- kaj skribkapablo tutmonde, pli multnombran frekventadon de lernejoj kaj progreson en virina edukado. Sed multaj infanoj kaj junaj plenaĝuloj tamen postrestas kaj sekve estas malhelpataj ricevi la kapablon vivteni sin kaj plene partopreni en demokratiaj procedoj. Kaj multe tro multaj infanoj malhavas la okazon evoluigi la valorojn de toleremo, komprenemo kaj malfermiteco – kio certigus pacon kaj kunlaboron en la estontaj jaroj.

Malgraŭ konsiderinda progreso, multaj milionoj da geknaboj (precipe knabinoj) ne frekventas lernejojn, al multaj mankas la scioj por perlabori decan vivon, analfabeteco vastas inter la plenaĝuloj, mankas instruistoj kaj oni malmulte atentas edukadon de gejunuloj pri ties respondecoj kiel mondaj civitanoj. Lingvoj ofte prezentas problemojn: eĉ tiuj infanoj, kiuj frekventas lernejojn estas ofte devigataj lerni en lingvo alia ol la propra, kio malhelpas ilian progreson; kaj malmultaj infanoj ricevas la kapablojn kaj okazojn por komunikiĝi kun homoj tra la mondo surbaze de egaleco, ĉu per lernado de iliaj lingvoj, ĉu per lernado de la Internacia Lingvo Esperanto.

La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj ILEI, laborante per la internacia lingvo Esperanto kaj rilatante kun instruistoj en la tuta mondo, klopodas subteni la laboron de la instruistoj, lertigi ilin kaj doni al ili klaran kaj kompletan bildon de la celoj kaj laboro de UN kaj Unesko en la fako de edukado por ĉiuj.

La uzo fare de ILEI de la Internacia Lingvo Esperanto ebligas sperto-interŝanĝojn inter fakuloj pri edukado kaj pedagogoj el plej diversaj landoj. La laboro de geinstruistoj en la nuna mondo ne estas facila; pro tio, tiaj internaciaj kontaktoj, transdono de scioj kaj ekzemploj de efikaj strategioj estas ege valoraj kaj stimulaj por la instruistoj.

ILEI kaj UEA daŭre informas siajn membrojn pri la Celoj por Daŭripova Evoluigo kaj ties celtabuloj, tiel kiel ili rilatas al edukado, kaj pri la graveco de konstruado de plene ekipitaj lernejoj en evolulandoj. Lernolibroj kaj instrumaterialo estas aĉetataj kaj cirkulas pere de la Esperanto-Movado; ankaŭ liverata estas financa helpo al konstruado de lernejoj, de akvoputoj kaj aliaj bezonataj iloj. Reciprokaj vizitoj oftas inter la kontinentoj. La esperantista NRO “Scio Sen Bariloj” proponas en Kotonuo, Benino, kursojn por junaj universitatnivelaj virinoj kun tri aksoj: lertigado de virinoj en gvidaj roloj, skribado/legado de la fonua lingvo kaj Esperanto; tiuj kursoj forte kontentigas la partoprenantinojn. Tiel, la Esperanto-Movado laboras paralele kun UN kaj Unesko.

UEA kaj ILEI instigas siajn membrojn utiligi sian scipovon de la Internacia Lingvo Esperanto por aserti la gravecon de internacia kompreniĝo kaj kunlaboro inter ĉiuj homoj kaj por helpi planti tiujn valorojn en la konsciojn de siaj kolegoj kaj de civitanoj ĉie.

Rotterdam 18.1.2020

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/843a1

N-ro 844 (2020-01-23)
Deklaro de UEA okaze de la 75-a Internacia datreveno por la Holokaŭsto, 27 januaro 2020

Hodiaŭ, kiam 50 ŝtatgvidantoj kaj delegacioj de la tuta mondo kunvenas en Yad Vashem por mencii la 75-an datrevenon de la liberigo de Auschwitz kaj la viktimojn de la Holokaŭsto, UEA omaĝas al la memoro de la milionoj kiuj estis mortigitaj pro sia genta aparteno kaj religio, inter ili ankaŭ multaj esperantistoj inkluzive de familianoj Zamenhof. En tiu tago, kiun la internacia komunumo mencias en la dato kiam estis liberigita la ekstermejo Auschwitz, oni memoru la pasintecon kun instruo por la estonteco, ke neniam plu homoj estu persekutataj pro sia religia, genta aŭ kultura aparteno kaj la homaro atente respektu la homajn rajtojn je libereco, interalie de kredo kaj lingvo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/844a1

N-ro 845 (2020-01-30)
Alvoko por la 43-a Esperantologia konferenco en Montrealo

La organizantoj alvokas ĉiujn fakulojn, sciencistojn kaj aliajn kongresanojn al partopreno en la Esperantologia Konferenco 2020, okazonta en Montrealo, Kebekio, Kanado, kadre de la 105-a Universala Kongreso de Esperanto, sub la aŭspicio de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj la Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj (CED). La ĉi-jara aranĝo pritraktos la temon: "Dulingvismo, plurlingvismo kaj la sociaj bezonoj je efika komunikado".

Kanado estas oficiale dulingva, sed kiom multe en la realo? Usono ne estas oficiale unulingva, sed estis dum multa tempo kaj nun la situacio ŝanĝiĝas. Ĉu jam la hispana estas dua lingvo en Usono? En pluraj aziaj, afrikaj kaj eûropaj regionoj, homoj kutime posedas tri-kvar lingvojn je nivelo C-1, sed ĉu tio estas dezirinda kaj efikaj por la cetero de la homaro? Kiu estas la rolo de dulingva edukado? Ĉu ekzistas realaj limoj rilate la aĝon kiam homoj povas fariĝi du- aŭ multllingvaj? Ĉu, finfine, la Esperanto-movado restu ĉampiono de universala dulingvismo laŭ la devizo: "Ĉiu popolo kun sia lingvo kaj Esperanto por ĉiuj". Jen kelkaj el la demanoj pritraktotaj, ni esperas ankoraŭ trovi pliajn interesajn tiurilatajn temojn.

Ni invitas ĉiujn fakulojn, aparte junulojn kaj unuafojajn partoprenantojn, sendi proponojn, speciale pri la prezentoj per afiŝoj, kiel eble plej baldaŭ al ek@.spamaĵo?kulturo.net. La limdato por la proponoj estas la 30-a de aprilo 2020.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/845a1

N-ro 846 (2020-02-02)
La dua bulteno por Montrealo 2020 haveblas rete

La Dua Bulteno por la UK en Montrealo (1-a ĝis 8-a de aŭgusto 2020) jam haveblas rete! Tio signifas, ke eblas jam mendi ĉiujn servojn rilate la UK-on: loĝadon, ekskursojn, matenmanĝojn kaj bankedon!

La prezoj de loĝado en la kongresa hotelo estas 67 eŭroj (kvar personoj, dulita ĉambro), 83 eŭroj (tri personoj, dulita ĉambro), 107 eŭroj por dupersona ĉambro kaj 215 eŭroj en unupersona ĉambro. Haveblas ankaŭ ĉambroj de nivelo “Club”, kun luksa matenmanĝa kaj vespermanĝa bufedo sur la 37-a etaĝo kun belega vidaĵo de la urbo. “Divido de dulita ĉambro inter 3-4 homoj estas certe bonega kaj ne tro kosta opcio, aparte bona por paroj kaj familioj”, diras Ĵenja Amis, la LKK-sekretario. Notu, ke eĉ se vi ne loĝos en la kongresa hotelo, vi tamen povos aĉeti matenmanĝon en Sheraton, por pasigi eĉ pli da tempo en Esperantujo (25 eŭroj por bufeda opcio kaj 13 eŭroj por la skatola opcio). La bankedo (68 eŭroj) inkluzivas diversajn lokajn specialaĵojn, kiel la fama fromaĝo de la urbo Oka, originale produktita de la trapistaj monaĥoj.

La dua plej rekomendinda loĝopcio, post la kongresejo mem, estas junulargastejo “La résidence des Sœurs-Grises” (ankaŭ “The Grey Nuns Residence”). “Tiu ĉi belega konstruaĵo antaŭe estis monaĥinejo de Grizaj Fratinoj (Sœurs Grises) kaj nun estas unu el la plej popularaj junulargastejoj de Universitato Concordia. Konstruita en 1871 kaj plene renovigita en 2007, ĉiuj el ĝiaj pli ol 500 ĉambroj tute pleniĝas somere, dum la festivala periodo, do mi rekomendas mendi vian ĉambron sufiĉe rapide por havi lokon”, konsilas Normando Fleury, prezidanto de la LKK. La junulargastejo havas grandegan korton kaj plurajn komunajn ĉambrojn por vesperaj aŭ noktaj programeroj. La kosto de unupersona ĉambro estas 55 eŭroj, de lito en dupersona ĉambro, 42 eŭroj.

La Montreala LKK lanĉis tute novan ideon: aldone al la kutimaj antaŭ- kaj postkongresoj, oni havos ankaŭ malpli kostan (junularan) version de la antaŭ- kaj postkongresoj. “La junularaj longaj ekskursoj uzos la reton de la junularaj gastejoj kaj havos pli da elekteblaj eroj (liberaj manĝoj, piedaj promenoj kun esperantista gvidanto anstataŭ kun profesiulo ktp.)”, diras Suzano Roy, la kunordiganto de ekskursoj. Do, anstataŭ ĉ. 1200 eŭroj por la kutimaj ekskursoj, la junularaj ekskursoj kostos malpli ol 600 eŭrojn: jen belega maniero konatiĝi kun Kanado malplikoste kaj malplilukse, sed samenhave! La antaŭ- kaj postkongresoj estas tre kompletigaj: unu iras en la koron de Franca Kanado (inkluzive de la juvela ĉefurbo de Kebekio: Kebeko) kaj la alia iras al Ontario kaj inkluzivas Otavon (la kanadan ĉefurbon), Toronton (la plej grandan urbon en Kanado) kaj jes, kompreneble, la Niagarajn Akvofalojn! Multaj bonegaj tuttagaj kaj duontagaj ekskursoj estos haveblaj, en la prezogamo de 7 eŭroj (piediraj ekskursoj) ĝis 43 eŭroj (kun manĝo en aŭtentika kebekia sukerkabano) por duontagaj kaj 38-87 eŭroj por tuttagaj ekskursoj.

Ĉiuj informoj (aliĝilo, mendilo, Dua Bulteno) troviĝas ĉe https://uea.org/kongresoj. Atentu, ke la plej favorpreza aliĝperiodo por 2020 finiĝas la 31-an de marto. Bonvenon al Kanado!

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/846a1

N-ro 847 (2020-02-09)
UEA alvokas al subteno "Partoprenu UK-on": Montrealo, 2020

Pere de Fondaĵo "Partoprenu UK-on" UEA havas la eblon subteni la aliĝkotizon de kelkaj kongresanoj dum la Universala Kongreso en Montrealo, en kelkaj kazoj ankaŭ la manĝo- kaj loĝado-kostojn, preferinde en la plej malaltaj kategorioj, kaj en esceptaj kazoj la vojaĝkostojn. Homoj el iu ajn lando, kiuj bezonas tian helpon, povas kandidatiĝi.

Kondiĉoj:

1) Vi estas individua membro de UEA/TEJO en 2020;

2) Vi pretas ricevi kaj realigi kongresrilatajn taskojn antaŭ, dum kaj post la UK;

3) Vi plenigas la jenan formularon ĝis la 28-a de februaro 2020: Formularo

En pasintaj UK-oj la subtenitoj helpis ĉefe pri fotado, filmado, helpoj en prelegejoj kaj en la Libroservo de UEA, sed la taskoj povas esti tre variaj. En la formularo vi havas la eblon prezenti por kiu(j) tasko(j) vi pli emas helpi.

UEA dankas al ĉiuj pro la intereso pri tiu subteneblo kaj varme invitas donacemulojn al kontribuo al Fondaĵo "Partoprenu UK-on", kiu helpas diversigi kaj demokratiigi nian plej gravan kongreson. Manierojn mondonaci al tiu celo vi trovas ĉe: https://uea.org/alighoj/donacoj

Krome UEA profitas la okazon por memorigi, ke favorpreza aliĝperiodo 2020 al la UK daŭros ĝis la 31-a de marto 2020. Se vi ankoraŭ ne aliĝis, ne maltrafu la okazon facile kaj naturamike aliĝi per nia reta aliĝilo kaj helpi disvastigi tiun informon: https://uea.org/alighoj/uk_alighilo

UEA, nome de la monda esperantistaro, kore dankas la solidaron kaj malavaron de la donacintoj al la Fondaĵo "Partoprenu UK-on".

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/847a1

N-ro 848 (2020-02-10)
Kampanjo por informi pri Esperanto en la junulara festivalo Polandrock 2020

UEA petas vian helpon:

Helpu nin kolekti 3 000 € por realigi Esperantan agadon fine de julio, komence de aŭgusto 2020, dum la junulara festivalo Polandrock. Tiu sumo reprezentas la minimuman kvanton por mendi la tendojn kun mebloj en prestiĝa loko de la festivalo. Jam la kvaran sinsekvan jaron UEA subtenas la agadon.

Al ĉiuj 2 € donacotaj, UEA aldonos 1 € el propra buĝeto, tiel ke la organizantoj ricevos entute la sumon de € 3000, almenaŭ.

Vi povas sendi vian donacon al UEA konto "Informado", aldonante kiel celon: "por Polandrock" https://uea.org/alighoj/donacoj

Polandrock estas mondfama kultura festivalo, kie partoprenis 700 000 junuloj en 2019.

Filmeton kaj pliajn informojn vi trovos ĉe http://www.gazetaro.org/polandrock/

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/848a1

N-ro 849 (2020-02-17)
Deklaro de UEA okaze de la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21 februaro 2020

[ Mesaĝo sendota al UN kaj Unesko en la venontaj tagoj. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj paperaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]


Unuiĝintaj Nacioj kaj ties membraj ŝtatoj alvokis al atingo de bonkvalita edukado por ĉiuj kiel la kvara el deksep Celoj por Daŭripova Evoluigo atingendaj ĝis la jaro 2030. Inter la antaŭvidataj rezultoj kaj la iloj por realigi tiun kvaran Celon por Daŭripova Evoluigo estas:

• Universala elementa kaj meza edukado
• Universala antaŭelementa edukado
• Universala kapablo legi kaj skribi inter la junularo
• Genra egaleco
• Efikaj lernaj medioj
• Kvalifikitaj instruistoj

Tiu Celo supozigas, ke, se studentoj frekventas lernejojn sub zorgo de kvalifikitaj instruistoj, ili lernos.

Sed tie kuŝas silenta antaŭsupozo – nome ke la studentoj instruiĝu en lingvo kiun ili komprenas.

En multaj landoj kaj cirkonstancoj ili ne estas instruataj en la propraj lingvoj kaj oni malmulton faras por helpi ilin transiri al la lingvo de instruado. Tio ofte malavantaĝas ilin tutvive, nuligante la pozitivon de lerneja ĉeesto, de kompetenta instruado, kaj de investo en lerneja infrastrukturo. Sen instruado de lernantoj en lingvo kiun ili komprenas, ni forĵetas monon kaj, kun ĝi, promesplenajn vivojn.

Pro tio, UNESKO proklamis la 21-an de februaro Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, festata ĉiujare. Ĝi ĉefe celas emfazi la edukajn avantaĝojn de uzado de la gepatra lingvo en lernejoj, precipe elementaj lernejoj. Infanoj lernas legi kaj skribi pli rapide en lingvo kiun ili plene scipovas – aŭ, pli precize, ili spertas malavantaĝon se ili devas komenci sian lernadon en lingvo kiun ili ne scipovas, parte aŭ komplete.

La Internacia Tago de la Gepatra Lingvo memorigas nin ankaŭ, ke en multaj mondopartoj al tutaj lingvoj mankas oficiala statuso, oni diskriminacias kontraŭ iliaj parolantoj kaj oni malatentas iliajn kulturajn valorojn.

Universala Esperanto-Asocio, kiel unu el malmultaj neregistaraj organizoj kiuj sin koncernas pri lingvaj demandoj, fote subtenas la Internacian Tagon de la Gepatra Lingvo kaj ĝia mesaĝo de lingva justeco por ĉiuj. Kiel diris Audrey Azoulay, Ĝenerala Direktoro de UNESKO, en 2018: “Nia Organizaĵo dividas kun la esperantista Movado komunajn valorojn: esperon en konstruado de paca mondo, harmonian kunvivadon inter la popoloj, respekton al kultura diverseco, solidarecon trans la limoj.”

Mallonge dirite, UEA kredas je edukado por ĉiuj en lingvoj kiujn ili komprenas, je lingva justeco ĉiuaspekta kaj je mondo paca per edukado kaj kompreniĝo. Nia Asocio laboras por tiuj celoj en ĉiu angulo de la mondo, ligita de la Internacia Lingvo Esperanto. Ni alvokas al Unuiĝintaj Nacioj, UNESKO kaj ĉiuj laborantoj por daŭripova mondo, ke ni kune atingu la kvaran Celon por Daŭripova Evoluigo kaj la scion, egalecon, justecon kaj perspektivon kiuj akompanus tiun atingon.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/849a1

N-ro 850 (2020-02-20)
2019: nova rekordo ĉe donacoj por UEA

En 2018 UEA registris grandiozan rezulton pri donacoj (https://uea.org/gk/799a1). Kun granda ĝojo la Asocio povas nun diri, ke ĝi denove rekordis!

Rimedoj pro donacoj en 2019 entute atingis la sumon de 14 855 EUR.

Kvankam la sumo por 2018 estis de la historia vidpunkto elstara, la nova sumo por 2019 reprezentas alian rimarkindan kreskon: ĝi superis tiun de 2018 je 2320 EUR. La diferenco egalas al la averaĝo de la tutaj jaroj inter periodo de 18 jaroj: 2000-2017. Tio signifas, ke la Asocio sukcesis ne nur teni sian historian donacallogon de 2018, sed ankaŭ kreski je vere signifa ŝtupo en 2019, kio estas sendube kialo de granda ĝojo por nia tuta komunumo.

Parto el tiu atingo venas el iniciatoj kiel Societo Zamenhof kaj Alianco 365, inaŭgurita pasintjare en testa fazo. La jaro 2019 estis la dua de Martin Schäffer kiel Ĝenerala Direktoro de UEA, kaj speciale helpis al tiu rezulto lia konstanta laboro tiukampe, nome persone alparoli donacantojn kaj skribe kontakti niajn diversajn membrojn. Finfine tiun sukceson UEA ŝuldas al siaj multaj membroj, kiuj malavare donacas al la Asocio, inter ili membroj de la Komitato kaj Estraro de UEA.

Ĉiu donacinto aperis en la Oficiala Informilo de revuo Esperanto (se ili ne donacis anonime).

Fine UEA volas inviti ĉiujn kontribui por ke la sumo por 2020 povu registri alian novan kreskon. Liberaj donacoj al la ĝenerala kaso de UEA eblas per uea.org/alighoj/alighilo aŭ rekte per uea.org/alighoj/donacoj/kaso. Aliĝoj al Societo Zamenhof ankaŭ eblas per: uea.org/alighoj/alighilo. Instrukcioj kiel donaci tra Alianco 365 legeblas ĉe la reta revuo Esperanto: https://revuoesperanto.org/alianco_365.

Kompare jen la rezulto (EUR) de donacoj al la ĝenerala kaso de la lastaj 8 jaroj:

2019: 14 855

2018: 12 535

2017: 01 185

2016: 05 624

2015: 01 919

2014: 02 086

2013: 03 062

2012: 01 446

Pro la malavaro, solidaro kaj teno de fido pri la laboroj de nia Asocio UEA kore dankas al ĉiuj donacintoj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/850a1

N-ro 851 (2020-02-28)
Filmkonkurso "Mia Asocio, mia urbo": rezultoj

En septembro 2019 UEA kun Ĉina Radio Internacia (ĈRI) lanĉis la filmkonkurson “Mia asocio, mia urbo” por diskonigi Esperanto-asociojn en diversaj lokoj de la mondo samkiel la lokajn kulturaĵojn de la urboj, kie situas la E-asocioj, omaĝe al la 55-jariĝo de la esperanta disaŭdigo de ĈRI. Ĝis la jarfino de 2019 la konkurso sukcesis varbi 35 filmojn (inkluzive 11 filmetojn fare de ĈRI) pri 30 urboj kaj asocioj en 15 landoj en kvin kontinentoj. Ĉiuj estis publikigitaj en la kanalo de UEA ĉe YouTube, UEAviva: http://youtube.com/ueaviva. Danke al la konkursanoj la nombro da abonantoj en la kanalo rapide kreskis de ĉirkaŭ 700 ĝis 1100.

Laŭ decido de la juĝa komisiono UEA disdonos la unuajn premiojn al:

1-a loko: Minga Guazú, de Alexandra Mendieta (Paragvajo);

2-a loko: Atlanto, Georgio, de Alekso Miller (Usono);

3-a loko: Taŝkento, de Gafur Mirzo (Uzbekio).

Ĉiuj ricevos senpagan (a) aliĝon al la 105-a UK (aŭ repagon, se jam aliĝis), (b) loĝadon kaj (c) repagon de ĝis 500 EUR pro vojaĝkostoj (aŭ samvaloran krediton en sia UEA-konto, se ne venas al la UK).

Krom tio, la juĝa komisiono ankaŭ decidis pri premia distingo al:

4-a loko: Svitavy, de Daria Slonova (Ĉeĥio);

5-a loko: Lausanne, de François Randin (Svislando).

Ambaŭ rajtos je senpaga aliĝo al la 105-a UK (nur se ankoraŭ ne aliĝis) kaj ricevos repagon respektive de ĝis 300 EUR kaj ĝis 200 EUR pro vojaĝkostoj (nur se ili venos al la UK).

Ricevas honoran mencion la jenaj 8 filmoj:

Bujumbura, de Niyukuri Gilbert (Burundo);

Kalio, de Daniela Obando (Kolombio);

Liptovio, de Peter Rybín (Slovakio);

Parizo, de Vincent Jacques (Francio);

Partizánske, de Lea Pillot-Colin kaj Daria Slonova (Slovakio);

Querétaro, de Carlos Hernández Loarca (Meksiko);

San Briego, de Murielle Caré (Francio);

Verda Stacio, de Pavel Kaščák kaj Peter Baláž (Ĉeĥio/Slovakio).

Ĉiuj rajtos je senpaga aliĝo al la 105-a UK (nur se ankoraŭ ne aliĝis).

La Ĝenerala Sekretario de UEA, Aleks Kadar, kontaktos ĉiujn premiitojn kaj honorigitojn kun instrukcioj.

La juĝa komisiono volas substreki la valoron de ĉiuj senditaj filmetoj. Ili montris sin vere valoraj iloj por prezenti la agadojn de esperantistoj tra la mondo. Tial UEA rezervos difinitan sumon por laŭeble donaci membrecojn kaj abonojn de la revuoj Esperanto kaj Kontakto al la asocioj, kluboj kaj grupoj partoprenintaj en la konkurso. Ĉiuj filmsendintoj estos kontaktitaj kun instrukcioj pri tio.

Fine, kiel instigo al partopreno en la konkurso, UEA decidis disdoni po 100 EUR al la 10 unue senditaj filmoj. Tiuj estis:

1) Alessandra Madella (Italio);

2) Peter Rybín (Slovakio);

3) Alexandra Mendieta (Paragvajo);

4) Lea Pillot-Colin kaj Daria Slonova (Slovakio);

5) Jérémie Sabiyumva (Burundo);

6) François Randin (Svislando);

7) Alekso Miller (Usono)

8) Daniela Obando (Kolombio);

9) Niyukuri Gilbert (Burundo);

10) Pavel Kaščák kaj Peter Baláž (Ĉeĥio/Slovakio).

Ĉiuj ricevos krediton de 100 EUR en siaj UEA-kontoj.

Gratulojn al la premiitoj, honorigitoj kaj subvenciitoj! Koran dankon al ĉiuj partoprenintoj kaj aparte al Ĉina Radio Internacia pro la afabla kunlaboro por sukcesigi la konkurson.

La filmoj faritaj de ĈRI ne estis juĝitaj kaj filmoj venintaj el la samaj landoj de anoj en la juĝa komisiono ne estis juĝitaj de tiuj respektivaj anoj. Partoprenis en la juĝa komisiono: Selena Wang Fang, Wang Weishi, Qiu Jieming, Aleks Kadar, Fernando Maia Jr. kaj Trezoro Huang Yinbao.

Dum la 105-a Universala Kongreso en Montrealo oni prezentos la premiitajn filmojn.

Se vi ankoraŭ ne aliĝis al la UK, faru tion favorpreze ĝis la 31-a de marto per nia aliĝilo: https://uea.org/kongresoj/alighilo

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/851a1

N-ro 852 (2020-03-03)
Mesaĝo de UEA okaze de Internacia Virina Tago, 8 marto 2020

[ Mesaĝo sendota al UN kaj Unesko en la venontaj tagoj. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj paperaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

Universala Esperanto-Asocio salutas la virinojn de la mondo, precipe la anojn de la Esperanto-komunumo, okaze de Internacia Virina Tago 2020. Parolantoj de la Internacia Lingvo Esperanto, same virinoj kiel viroj, troviĝas en ĉiu angulo de la mondo. En sia rolo kiel internacia lingvo laboranta por rekta kaj nefiltrita dialogo inter la civitanoj de la mondo, Esperanto unike situas por ĉie helpi virinojn interkomunikiĝi trans la bariloj de distanco kaj lingvo, interŝanĝi vidpunktojn kaj ideojn kaj organizi sin ĉiuloke por agado subtene al virinoj.

Ni rekonas, ke multo farendas: egala kompenso por egala laboro, aliro al edukado, adekvataj sanservoj, jura egaleco, egala klerigo por knabinoj kaj knaboj – la listo longas. El inter ! tiuj infa noj kiuj havas aliron al edukado, tro multaj knabinoj frue forlasas la lernejon, antaŭ ol ili povas evoluigi la proprajn lertojn aŭ pretigi sin por karieroj. Kvankam Unuiĝintaj Nacioj atingas progreson, precipe per Tagordo 2030 kaj ties Celoj por Daŭripova Evoluigo, kreskantaj problemoj pro klimatŝanĝiĝo, dislokiĝo, militagado kaj epidemioj subfosas tiun progreson – kaj estas eviteblaj. Bezonataj estas pli da dialogado, pli da preteco kompromisi, pli da interkompreniĝo, inter homoj kaj registaroj ĉie. Ni parolu la lingvon de la paco.

“Veraj ŝanĝoj,” laŭ Unuiĝintaj Nacioj, “estas dolorige malrapidaj por la plimulto de virinoj kaj knabinoj de la mondo. Hodiaŭ eĉ ne unu lando povas pretendi, ke ĝi atingis genran egalecon.” Ĉehejma kaj publika perforto kontraŭ virinoj daŭras, same kiel rezisto al feminismaj sukcesoj. “Venis la tempo,” diris Ĝenerala Sekretario António Guterres lastatempe “kia! m ni ĉes u klopodi ŝanĝi virinojn kaj komencu ŝanĝi la sistemojn kiuj malhelpas ilin atingi sian potencialon.”

UEA rekonas kaj honoras la gvidan rolon de virinoj en movadoj por lingva kaj kultura revivigo, kaj por ŝirmi la endoman sferon kontraŭ subpremo kaj diskriminacio. Tiaj iniciatoj formas esencan parton de la strebado starigi mondon kie multaj kulturoj kaj lingvoj povu harmonie kunekzisti, kaj kie vera genra egaleco realiĝu.

Sekve, ni esprimas nian solidarecon kun movadoj por forigi diskriminacion kontraŭ virinoj kaj knabinoj kaj krei daŭripovan estontecon kiam ĉiuj homoj traktiĝas kun egalaj atento kaj respekto, sendepende de lingvo, kulturo, genro kaj aliaj formoj de diverseco.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/852a1

N-ro 853 (2020-03-05)
Membronombro 2019: nova kotizsistemo estis pozitiva por UEA

En 2019 entute 4 162 individuaj membroj (IM-oj) aliĝis al UEA. Kompare kun 2018 (4 581 IM-oj), tio estas diferenco de 419 personoj. Malgraŭ tiu falo oni povas tamen konsideri la rezulton kontentiga post la enkonduko de la nova kotizsistemo en la Asocio.

La ĉefa kaŭzo de tiu falo estis la relative malgranda Universala Kongreso. Estas konate, ke la UK-grandeco influas la membronombron de UEA. En 2019 entute 904 personoj aliĝis al la UK, kompare kun 1 553 en 2018, diferenco de 649. El tiu nombro, 377 personoj ne aliĝis al UEA por 2019.

En Lisbono la Komitato decidis por kotizreformo cele al pli justaj laŭlandaj kotizoj. En landoj kun bona ekonomia situacio la kotizoj plialtiĝis kaj, male, por landoj kun malforta ekonomio la novaj kotizoj fariĝis sufiĉe malaltaj. La reformo ankaŭ forigis la plej malmultekostan kategorion MG (Membro kun Gvidlibro) kaj lasis nur du kategoriojn: MA (Membro-Abonanto) kaj MB (Membro Baza), kun variantoj por dumviva membreco (DM) kaj duŝtupa rabato laŭ aĝo (50% por junuloj inter 20-25 kaj 75% por tiuj sub 20 jaroj). Pri tio eblas legi ĉe:https://revuoesperanto.org/kotiza_reformo.

Kiel oni antaŭvidis, en la kategorio MA okazis malkresko: en 2019 UEA havis 1094 MA-ojn, kompare kun 1191 en 2018. La tamen modera malkresko de 97 MA-oj en 2019 estas komparebla al la antaŭaj jaroj (inter 2017 kaj 2018 la falo estis de 124 MA-oj) kaj spegulas tendencon normalan en la reta epoko.

Sekve pli granda kresko okazis en la kategorio MB (inkluzive MBT – TEJO-aĝaj). Aliĝis 2038 personoj en tiu kategorio por 2019 (kompare kun 1884 por 2018; kresko de 154). Estas ĝojiga fakto, ke el tiuj membroj 482 estas junaj (142 pli ol en la pasinta jaro).

El tiuj, kiuj estis MG en 2018, 277 personoj aliĝis kiel membroj en 2019 en aliaj kategorioj: kiel MB, MA aŭ eĉ iu varianto de DM.

Fondaĵo Canuto membrigis 481 personojn. Estis 565 novaj membroj (14% el la tuta membraro). Kaj 122 personoj fariĝis anoj de Societo Zamenhof.

Pozitiva evoluo estas, ke en 2019 la membraro fariĝis pli internacia: la nombro de membroj en Afriko kreskis je 60%: de 145 en 2018 al 234 en 2019. Ok landoj (Bangladeŝo, Barejno, Brunejo, Centr-Afrika Resp., Ekvadoro, Etiopio, Gabono kaj Paragvajo) revenis al nia listo kaj la unuan fojon en sia historio la Asocio ekhavis membron en Trinidado.

Plej multe da IM-oj liveris Germanio (400), Francio (358), Brazilo (299), Japanio (263) kaj Usono (244). Kune kun aligitaj membroj (AM), la tuta UEA-membraro estis 12 779 (13 106 por 2018, diferenco de 327).

Por membrovarbado en 2019 laboris la Estraro, la Ĝenerala Direktoro kaj pluraj kunlaborantoj, inter ili membroj de la Komitato de UEA. La strategioj variis: personaj kontaktoj, pli vasta mesaĝado al eks-membroj (foje dulingva), kunlaboro kun Landaj Asocioj, ĉeesto de estraranoj en gravaj Esperanto-eventoj ne-UEA-rilataj, revizio de la datumbazo de UEA, varbado en aliaj platformoj, kiel Duolingo kaj Amikumu, inter pluraj aliaj strategioj. Entute okazis miloj da kontaktoj. En 2020 estos mezuro pri la efikeco de ĉiu provita metodo, kio permesos reekspluati el la metodoj, kiuj estis la plej fruktodonaj. Same okazos klopodoj por venki identigitajn malfacilaĵojn dum la aliĝprocezo, inter kiuj la plej grava estas la malfacilo transpagi al UEA de kelkaj landoj, ĉefe tiuj en Afriko.

Fine la kotizreformo pozitive influis la financojn de la Asocio: malgraŭ la diferenco inter 2018 kaj 2019, la enspezoj pro aliĝoj estis tamen pli altaj ol tio, se ankoraŭ estus la malnova kotizsistemo.

Pli detala statistiko aperos ĉe la revuo Esperanto kaj la Jarraporto de la Estraro de UEA.

UEA kore dankas al siaj membroj pro la subteno en 2019 kaj invitas al ĉiuj (re)membriĝi en 2020: https://uea.org/alighoj/alighilo.

Donacoj al Fondaĵo Canuto, kiu helpas membrigi nepagipovajn homojn, eblas per: https://uea.org/alighoj/donacoj/canuto.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/853a1

N-ro 854 (2020-03-10)
Belartaj konkursoj de UEA 2020: partoprenu ĝis la 31-a de marto

De la Alvoko al partopreno en la 71-a okazigo de la Belartaj Konkursoj de UEA (aperinta en la revuo Esperanto, novembro 2019*) UEA rememorigas, ke la limdato por partopreni estas la 31-a de marto 2020.

La kompleta alvoko legeblas ankaŭ en la reta revuo: revuoesperanto.org/belartaj_konkursoj_2020.

Ĉu nia komunumo superos en tiu 71-a okazigo de la konkursoj la rekordon de 171 altkvalitaj kandidataj verkoj atingitan pasintjare? Artemuloj estas kuraĝigataj sendi siajn verkojn por la jenaj branĉoj:

- Poezio (maksimuma longo ne fiksita);

- Prozo (maksimuma longo 200 x 65 signoj/kvino da paĝoj);

- Prozo, subbranĉo Mikronovelo (maksimuma longo 100 vortoj; aljuĝata estas nur unu premio, kiu nomiĝas Premio Paula Adúriz);

- Teatraĵo (maksimuma longo ne fiksita);

- Teatraĵo, subbranĉo Monologo (unu-persona teatraĵo) aŭ Skeĉo (unu- aŭ divers-persona) (por ambaŭ daŭro inter 10 kaj 15 minutoj; aljuĝata estas nur unu premio, kiu nomiĝas Premio María Cuevas);

- Eseo, teme ligita kun Esperanto aŭ kun la kongresa temo de la 105-a Universala Kongreso (proksimuma longo 400 x 65 signoj/deko da paĝoj; la unua premio nomiĝas Premio Luigi Minnaja);

- Infanlibro de la Jaro (originala aŭ tradukita libro por infanoj presforme aperinta en 2019; aljuĝata estas nur unu premio).

Oni rajtas sendi maksimume tri konkursaĵojn por sama branĉo aŭ subbranĉo. La rezultojn oni anoncos kadre de la 105-a Universala Kongreso (UK) de Esperanto en Montrealo (Kanado), sed partopreno estas libera al ĉiuj kaj ne ligita al aliĝo al la UK. La konkursaĵoj devas esti neniam antaŭe publikigitaj en ajna formo, krom en la branĉo Infanlibro de la Jaro.

La absoluta limdato por ricevo de konkursaĵoj estas la 31-a de marto 2020. Oni sendu po unu tajpitan ekzempleron de ĉiu konkursaĵo – krom en la branĉo Infanlibro – al Belartaj Konkursoj de UEA, ĉe la Sekretario, Miguel Gutiérrez Adúriz, prefere retpoŝte al la adreso: sciosfero@.spamaĵo?gmail.com; aŭ, se tio ne eblas, papere al la adreso: los Coteros 1-C, 2 Izda, 390600 Muriedas; Cantabria; Hispanio, indikante la elektitan pseŭdonimon por gardi la anonimecon de la aŭtoro. Por la branĉo Infanlibro oni sendu unu ekzempleron de la koncerna libro al la adreso de la Sekretario kaj tri ekzemplerojn al Ionel Oneț, Centra Oficejo de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL¬3015 BJ Rotterdam, Nederlando.

Premioj varias de 104 € al 546 €. Kompletaj informoj troveblas en la originala alvoko. Detala regularo troviĝas en la retejo de UEA: uea.org/teko/regularoj/belartaj_konkursoj. La premiolistoj ekde la komenco de la Belartaj Konkursoj en 1950 troviĝas ĉi tie: esperanto.net/literaturo/bk/index.html.

Por aliĝi al la 105-a UK favorpreze ĝis la 31-a de marto, aliru: uea.org/kongresoj/alighilo. Por (re)membriĝi en UEA kaj/aŭ aboni la revuon Esperanto: uea.org/alighoj/alighilouea.org/alighoj/abonilo. Por donaci por la Belartaj Konkursoj: uea.org/alighoj/donacoj/belarto.

Ĉiuj premiitaj verkoj de la konkursoj aperas en la serio Belarta Rikolto ekde 2013. Por aĉeti la eldonon de 2019 aliru: katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=9749. Por aliaj jaroj: katalogo.uea.org/katalogo.php?retrovo=belarta+rikolto&trovu=Trovu+en+la+reta+katalogo.

UEA deziras sukceson al ĉiuj kandidatoj!

*Erarnoto: en la Alvoko en la revuo Esperanto de novembro 2019 aperis "Infanlibro de la Jaro: originala aŭ tradukita libro por infanoj presforme aperinta en 2018". Devas esti: "Infanlibro de la Jaro: originala aŭ tradukita libro por infanoj presforme aperinta en 2019". Tiu informo jam aperas ĝusta ĉi-komunike kaj en la reta revuo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/854a1

N-ro 855 (2020-03-13)
La dua aliĝperiodo de la UK en Montrealo plilongigita ĝis la 1-a majo 2020 pro la koronviruso

La Estraro de UEA sekvas la rapide evoluantan mondan situacion de la koronvirusa epidemio, kiun en la 11-a de marto la Monda Organizaĵo pri Sano proklamis "pandemio". Kompreneble ĝi havas konsekvencojn kiel flug- kaj enir-limigoj, kiuj forte efikas internaciajn kunvenojn en la proksima tempo, sed la UK ja okazos post pli ol kvar monatoj, kiun la Estraro konsideras sufiĉe sekura tempo-spaco por ne bezoni ŝanĝi la UK-planojn. Similan takson faras ankaŭ aliaj instancoj tutmonde, surbaze de la jam akumulita sperto en Ĉinio kaj Suda Koreio, kie la epidemio estis efektive bremsita ene de ĉ. du kaj unu monatoj, respektive.

UEA intencas do okazigi la UK-n en Montrealo laŭplane kaj konsilas al vi aliĝi, kaj se vi jam estas aliĝinta sed ankoraŭ ne mendis flugon aŭ loĝigon, tion fari, tamen prudente, laŭeble kun nuligo-ebleco kaj aĉetante taŭgan vojaĝasekuron. Nun estas des pli bona tempo por mendi vian flugbileton, ĉar pro la monda situacio multaj flugkompanioj signife malaltigis la prezojn kaj donas bonegajn nuligo-kondiĉojn.

Tamen UEA konscias ke multaj el vi, kiuj jam aliĝis aŭ konsideras aliĝi ĝis la fino de la dua kotizperiodo, demandas sin ĉu tio estas sekura paŝo kaj volas havi iun garantion, ke vi ne perdos vian monon en la okazo, ke vi devos nuligi, ĉu pro personaj aŭ naciaj neantaŭvideblaj cirkonstancoj. Por doni tiun bezonatan certecon kaj por samtempe kuraĝigi vin utiligi la pli favoran kotizon, la Estraro decidis pri pluraj konkretaj ofertoj por la aliĝantoj, ĝis la menciita limdato:

  1. La venonta aliĝperiodo komenciĝos unu monaton poste, je la 1-a majo 2020.
  2. Okaze de bezono nuligi pro personaj kialoj, oni povos transdoni sian kotizon al alia persono, post interkonsento kun la CO.
  3. Okaze de bezono nuligi la mendojn post la limdato, oni povos transdoni sian lokon al alia persono, post interkonsento kun la CO.
  4. Ĝenerale mendoj povas esti nuligitaj (krom administraj kostoj de 15 eŭroj) ĝis la 1-a majo 2020. UEA nun konsideras plilongigi tiun limdaton, depende de traktado kun la UK-hoteloj.

Kanado estas unu el la plej sekuraj landoj, el la koronvirusa perspektivo, je la nuna momento. En la kongresejo estos Esperanto-parolanta kuracisto, kiu sugestos kion fari, en okazo de ajna suspekto. Estas grave, ke via vojaĝasekuro inkluzivu la sanasekuron dum la vojaĝo -- Kanado havas bonan sanservon, sed ĝi estas multekosta se oni ne havas sanasekuron. Por tiuj, kiuj ne povos vojaĝi al la UK, UEA planas senprecedence grandan kampanjon por transsendi la kongresan travivaĵon per vivaj elsendoj uzante la interreton.

Efektive vi jam de pli ol unu monato povas sekvi en la Facebook-grupo de UEA raportojn pri la korona viruso. En la lasta raporto, de la 8-a de marto, oni povis legi:

"Pluraj internaciaj E-renkontiĝoj konsideras la eventualan efikon de la epidemia disvastiĝo. Intertempe UEA fidas pri la okaziĝo de la UK en Montrealo, i.a ĉar laŭ la fakuloj pli varma vetero bremsos la virusan disvastiĝon". La movadaj aspektoj de la epidemio estis menciitaj ankaŭ en la revuo Esperanto, en la nova rubriko "Fake, Science, Profesie" en la marta numero kaj baldaŭ denove en la aprila.

UEA invitas vin aliĝi kaj veni al la UK en Montrealo, per via fido kaj aliĝo fortigi la Esperanto-movadon kaj mem ĝui la supre menciitajn specialajn avantaĝojn de fruaj aliĝo kaj mendo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/855a1

N-ro 856 (2020-03-19)
Programo de la Internacia Kongresa Universitato (IKU) en Montrealo

Laŭ la rekomendo de la IKU-komisiono, la Estraro de UEA decidis pri la programo de IKU kaj la Scienca Kafejo en Montrealo. Ĝis la limdato, ĉi-jare fruigita al la 15-a de januaro, la komisiono (Fiedler, Maitzen, Tonkin, Vergara, Wandel kaj Wen) ricevis 24 proponojn, el kiuj ĝi elektis naŭ por la IKU kaj ok por la Scienca Kafejo. La resumoj aperas en la IKU-paĝo de UEA: https://uea.org/teko/IKU

Kadre de la Internacia Kongresa Universitato, Grant Goodall prelegos pri lingvistiko, Xavier Alcalde pri Geopolitiko, Pascal Dubourg Glatigny pri E-o kaj la dua mondmilito, la IKU-rektoro Geoffrey Greatrex pri romianoj kaj persoj en la malfrua antikvo, François Lo Jacomo pri la Ora Nombro, Bill Mak pri la Silkaj Vojoj, Orlando Raola pri Kemio kaj akvo, Keyhan Sayadpour pri genetiko kaj koro kaj Carlos Spinola pri Spacveturado. La prelegoj de Goodall, Lo Jacomo kaj Raola estos parto de AIS-kurso kun po du aldonaj prelegoj.

Kadre de la Scienca Kafejo prelegos Manuela Burghelea pri Komunikado, Natalia Dankova pri Dualingva lernado kaj Esperanto, Wallace Du Temple pri kanada Historio, John Huang pri Esperanto en ŝanĝiĝanta mondo, So Gilsu pri la svastiko, Anna Striganova pri Popolaj fabeloj kaj Kristin Tytgat pri "Bruselo, ĉu dulingva aŭ multingva urbo" kaj Bengt-Arne Wickström pri Lingvopolitiko.

Unuafoje aperos en la IKU-libro ankaŭ la tekstoj de la Scienca Kafejo. Aldone, kiel pasintjare, troviĝos en la libro la prelegoj en la AIS-universitata sesio (SUS), laŭeble okazonta kadre de la GEA-PEA-IFEF-kongreso en Frankfurto ĉe Odro fine de majo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/856a1

N-ro 857 (2020-03-21)
Mesaĝo de UEA okaze de la Internacia Tago por eliminado de rasa diskriminacio, 21 marto 2020

La 21-a de marto estas la Internacia Tago por Elimino de Rasa Diskriminacio, ĉiujara aranĝo kiu atentigas pri la plago de rasismo. Ĉi-jare la Internacia Tago por Elimino de Rasa Diskriminacio fokusiĝas je la duonvoja pritakso de la Internacia Jardeko por Homoj de Afrika Deveno (2015-2025), kiun prizorgas la Konsilio pri Homaj Rajtoj, en Ĝenevo. La pritakso resumos la jaman progreson kaj vokos al plia agado.

Laŭ Unuiĝintaj Nacioj, “Proksimume 200 milionoj da homoj kiuj identigas sin kiel afrikdevenaj loĝas en la Amerikoj. Multaj pliaj milionoj loĝas en aliaj mondopartoj, ekster la afrika kontinento.”

Notas Unuiĝintaj Nacioj: “Ĉu kiel posteuloj de viktimoj de la transatlantika sklavokomerco, ĉu kiel pli lastatempaj enmigrantoj, afrikdevenaj personoj estas inter la plej malriĉaj kaj plej marĝenigitaj grupoj. Ili ankoraŭ havas limigitan aliron al bonkvalita edukado, sanservoj, loĝejoj kaj socia asekuro, kaj ilia nivelo de politika partopreno estas ofte malalta. Krome, afrikdevenaj personoj ne malofte suferas pro multflanka diskriminacio surbaze de aĝo, sekso, lingvo, religio, politika opinio, socia deveno, posedrajto, handikapo, naskiĝo aŭ alia statuso.”

Universala Esperanto-Asocio, laŭ sia statuto, estas neŝanceleble kontraŭ ĉiuj formoj de diskriminacio, inkluzive de rasa diskriminacio. Fundamenta al ĝia kredo estas vizio de monda komunumo kiu vivas en harmonio kaj reciproka kompreniĝo. La rapida ekspansio de la Internacia Lingvo Esperanto en lastaj jaroj atestas pri la potenco de tiu vizio.

Laŭ la fondinto de Esperanto kaj ties movado por la paco, d-ro L. L. Zamenhof, en mesaĝo al la Universala Kongreso de la Rasoj en Londono, antaŭ pli ol cent jaroj, “La konfliktoj kiuj troviĝas inter la diversaj rasoj kaj popoloj estas la plej granda malbono kiu afliktas la homaron.” Tiu malbono de rasismo daŭre vivas, bredante malamon kaj nutrante malegalecon. Ni alvokas al homoj ĉie troviĝantaj, ke ili kuniĝu por konkeri tiun malbonon per la spirito de kompreniĝo, inkluzive de lingva kompreniĝo, inter popoloj kaj rasoj tra la tuta mondo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/857a1

N-ro 858 (2020-03-29)
Unu leciono pri Esperanto por ĉiu lernejano en la tuta mondo

Informa kaj instrua strategio subtenata de ILEI

(Bonvolu dissendi al viaj landaj kaj lokaj listoj kaj aliaj komunikiloj)

En la retejo www.ilei.info vi trovas la kompletan programon, inkluzive la leteron, kiu iru al decidantoj pri edukado je ĉiu nivelo (urba, provinca, kantona, ŝtata): lernejestroj, instruistoj, lingvoinstruistoj, gazetoj por instruistoj, sindikatoj por instruistoj, lertigejoj por instruistoj, universitatoj, lingvocentroj, aŭtoroj de lernolibroj, eldonistoj de lernolibroj, institutoj, kiuj okupiĝas pri edukado, plurlingvismo k.s.

Kiu donu tian lecionon? Povas esti iu esperantisto, kiu ricevas permeson eniri lernejon kaj fari la laboron. Povas esti iu instruisto, kiu helpe de la disponigita materialo prezentas Esperanton al sia klaso. Povas esti iu lernanto, studento, kiu helpe de la disponigita materialo prezentas Esperanton kaj/aŭ esploras mem cele al prezento en sia klaso/grupo.

Ni rememoru gravan parton de la dua UNESKO-rezolucio de 1985 : " UNESKO invitas la Membroŝtatojn marki la centjariĝon de Esperanto per konvenaj aranĝoj, deklaroj, eldono de specialaj poŝtmarkoj kaj simile, kaj instigi al la enkonduko de studprogramo pri la lingvo-problemo kaj pri Esperanto en siaj lernejoj kaj siaj institucioj de supera edukado. " La programo UNU LECIONO taŭgas por ĉiuj ekde la aĝo dek.

Ĉio pri la iniciato troviĝas ĉi tie:
https://www.ilei.info/agado/projektoj.php

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/858a1

N-ro 859 (2020-03-31)
100-jariĝo de la morto de Hector Hodler: revuo Esperanto libere elŝutebla

La 31-a de marto 2020 markas la 100-jariĝon de la morto de Hector Hodler. Tiu svisa esperantisto, kiu estis fondinto de UEA kaj motoro de la revuo Esperanto, sendube estas inter la plej gravaj laborintoj por nia afero. De la junulara agado ĝis bestoprotektado kaj la pacproblemo, de la nasko de pluraj iniciatoj ĝis la vasta kunordigo de la movado, sennombraj estis la kontribuoj de Hodler, kies vivo estis signifoplena por Esperanto. Omaĝe al li la aprila numero de la revuo estas libere elŝutebla ĉe uea.org/revuoj.

Filo de la svisa pentristo Ferdinand Hodler, Hector naskiĝis en Ĝenevo la 1-an de oktobro 1887, la jaron, kiam aperis la Unua Libro. En 1903, 16-jaraĝa, li lernis Esperanton kune kun sia samlernejano Edmond Privat, kun kiu li fondis lokan klubon kaj kreis la revuon Juna Esperantisto. Jam en tiu jaro la revuo ĝuis la aperigon de 6 numeroj kaj fariĝis internacia organo por ligi la junajn Esperanto-parolantojn de tiu frua periodo. Ĝi daŭris ĝis 1914.

En tiu periodo Hodler ankaŭ kontribuis al la plurtema revuo Tra la mondo, fama pro la kvalito de siaj ilustraĵoj kaj unika tiuaspekte en la frua epoko de Esperanto. En 1905 li aperigis sian tradukon de la klasika novelo Paŭlo kaj Virginio, majstroverko de Bernardin de Saint Pierre, kiu profunde kritikas la dividon de sociaj klasoj en la Francio de la 18-a jarcento.

En 1906 Hodler partoprenis la 2-an Universalan Kongreson, kiu okazis en lia naskiĝurbo, kaj estis aparte tuŝita de la ideoj pri la internacia organizado de la movado pere de Esperanto-konsuloj, laŭ propono de Théophile Rousseau kaj Alphonse Carles. Tiuj ideoj kongruis kun liaj deziroj organizi internacian reciprokan helpon inter homoj de bona volo kaj el tio ekestis la ĝermo de Universala Esperanto-Asocio.

En 1907 Hodler transprenis la redaktadon de la revuo Esperanto, fondita du jarojn antaŭe de la franca anarkiisto Paul Berthelot, kaj metis ĝin por plena utilo de la organizado de la movado, sed ankaŭ por diskuti la socian vivon kaj mondan situacion de tiu epoko. Li redaktis la revuon dum 13 jaroj, efektive ĝis sia morto, kun nur sesmonata paŭzo pro la Unua Mondmilito. Kiel konate, la revuo daŭras ĝis nun kiel oficiala organo de UEA kaj ĝia aprila numero de 2020 estis dediĉita al la memoro de Hector Hodler. Krom tio, en la 21-a jarcento la revuo Esperanto gajnis novan atingon pere de la reta revuo, alirebla senpage al ĉiuj esperantistoj per revuoesperanto.org.

Ĝis la 3-a UK en 1907, en Kembriĝo, pere de la revuo Esperanto kaj kunlabore kun Rousseau kaj Carles, Hodler evoluigis la ideojn pri Esperanto-konsuloj (delegitoj), kun granda subteno de la komunumo, kaj finfine en 1908 li fondis Universalan Esperanto-Asocion kune kun Théophile Rousseau. Hodler fariĝis ĝia Ĝenerala Direktoro kaj Vicprezidanto. Per UEA li celis "krei fortikan ligilon de solidareco inter diverslingvanoj". Efektive dum la milita periodo li organizis la Dummilitan Helposervon de UEA, kune kun la tiama Sekretario Hans Jakob. La servo kaŭzis eksterordinaran bruon kaj ĝuis valoran agnoskon por la Asocio. Post la morto de Harold Bolingbroke Mudie, tiama Prezidanto de UEA en 1916, pro la Unua Mondmilito la prezidanta posteno restis vaka ĝis 1919, kiam Hodler estis elektita Prezidanto, la jaron antaŭ sia forpaso, la 31-an de marto 1920, en Leysin, Svislando. La forpaso okazis precize 28 tagojn antaŭ la 12-jariĝo de la Asocio, kiu en 2020 fariĝas 112-jara. Li tiam estis nur 32-jaraĝa.

Hodler heredigis al UEA la revuon Esperanto kaj sian Esperanto-bibliotekon, kiu nuntempe havas lian nomon. Li ankaŭ testamentis gravan parton de sia havaĵo al UEA, kun la celo certigi ĝian ekziston kaj pro tio estas konsiderata ankaŭ la unua protektanto de la Asocio.

En sia artikolo pri Hodler por la Enciklopedio de Esperanto de 1934, László Halka skribis: “Estas karakterize por lia nobla animo kaj humaneco, ke en Ĝenevo li aliĝis al la loka bestprotekta societo kaj diris, ke li ŝatus fari el UEA asocion por protekti la homojn. Je la fino de sia vivo, dum la milito, kiam li jam estis ofte malsana, li turnis sin ĉefe al sciencaj problemoj”. Halka ankaŭ diras: “Hodler estis idealisto, sed kun granda praktika sento. Li pensadis senĉese, kiel li povus fari Esperanton praktike uzebla, per tio preparante internacian tuthomaran popolon. Li opiniis, ke oni ne devas apartigi la mondlingvan movadon de la aliaj sociaj movadoj. Oni devas fari pere de internacia organizo amasmovadon esperantan, malgraŭ, ke li bone sciis, ke Esperanto progresas jam per si mem, eĉ sen iuj specialaj organizaĵoj”.

Pro tiu grava okazo por nia movado, ni kuraĝigas al ĉiuj fariĝi kaj resti membro en UEA: uea.org/alighoj/alighilo. Ni ankaŭ invitas al pli profunda esploro pri la vivo kaj verko de Hodler. Apartaj rekomendoj estas: la libro Utila estas aliĝo, de Ulrich Lins (katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=8043), kies unua triono riĉe prezentas la historion de Hodler kaj UEA; Novaj vojoj (katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=261), kiu kolektas la elstarajn artikolojn de Hodler pri la pacproblemo, aperintaj en la revuo Esperanto de 1915 ĝis 1917; kaj la originala romano Hodler en Mostar, de Spomenka Štimec (katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7664), kun historia fono ĉirkaŭ Ferdinand Hodler, la patro. Kiel eblas legi en la aprila numero de 2020 de la revuo Esperanto, ankoraŭ ĉi-jare aperos nova libro pri Hector Hodler kaj eblas trarigardi plurajn verkojn liajn ciferece en la retejoj de la Nacia Biblioteko de Aŭstrio.

Pri Hodler Privat skribis: "Al tio, kion iniciatis la genio de Zamenhof sur kampo lingva, li aldonis la necesan bazon sur la kampo socia".

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/859a1

N-ro 860 (2020-04-02)
KOVIM-19 kaj minoritatoj: UN en Ĝenevo publikigis en Esperanto mesaĝon de speciala raportisto

#MiNeEstasViruso #JeNeSuisPasUnVirus #IamNotAVirus

Publikigita ankaŭ en Esperanto en la retejo de UN/AKHR (Alta Komisaro pri Homaj Rajtoj): www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=25757&LangID=E (tradukis el la franca originalo al Esperanto Stefano Keller, ĉefreprezentanto de UEA ĉe UN en Ĝenevo.)

La timoj ligitaj al la KOVIM-19 ne estu ekspluatataj por ataki kaj ekskludi la minoritatojn - diras eksperto de UN

ĜENEVO (la 30-an de marto 2020) - La ekspluato de la timoj ligitaj al la KOVIM-19 fare de grupoj kaj de politikistoj, por kulpigi la minoritatojn, rezultigas alarmigan kreskon de parolaj kaj fizikaj misagoj kontraŭ ĉinoj kaj aliaj minoritatoj, el kiuj multaj estas ekskluditaj de alireblo al sanprizorgado kaj al informoj pri la pandemio, deklaris eksperto de UN pri rajtoj.

"KOVIM-19 ne estas nur sano-problemo; ĝi povas esti viruso pliakriganta ksenofobion, malamon kaj ekskludon", deklaris Fernand de Varennes, Speciala Raportisto de Unuiĝintaj Nacioj pri minoritataj aferoj.

"Raportoj pri fizikaj atakoj kontraŭ ĉinoj kaj aliaj azianoj, malamaj paroladoj kulpigantaj la minoritatojn, interalie la romaojn kaj hispanparolantojn por la disvastigo de la viruso, kaj pri politikistoj, kiuj volas rifuzi al la migrantoj la aliron al medicinaj servoj, ĉiuj montras, ke la ŝtatoj urĝe devas akcenti la neceson de tio, ke la homaj rajtoj de ĉiu devas esti protektataj, speciale de la pli vundeblaj kaj pli marĝenigitaj."

La eksperto de UN esprimis siajn zorgojn rilate al la multnombraj raportoj pri ksenofobio kaj pri la ekskludo de minoritatoj en diversaj mondopartoj, kiel ekzemple alvokoj rifuzi la aliron al medicinaj servoj por migrantoj sen identigiloj, aŭ kiel la malekzisto de informoj pri la pandemio en minoritataj lingvoj, inklude de gestolingvoj.

"Milionoj da homoj, speciale la minoritatoj kaj indiĝenaj popoloj, eble ne havas aliron al tio, kio estas sendube la plej grava mesaĝo de publika sano ekde generacioj", deklaris S-ro de Varennes.

"La plej vundeblaj de la mondo estas ofte la lastaj, kiuj petas helpon. La internacia komunumo kaj la ŝtatoj devas efike kunlabori por informi, helpi kaj protekti ilin. Temas interalie pri komunikado kun ili en iliaj lingvoj, kiam tio eblas, por efike provizi al ili la esencajn informojn kaj la flegadojn esencajn de publika sano, sed ankaŭ apliki protektajn aranĝojn kontraŭ la fizikaj atakoj kaj malamaj paroladoj."

"La koronvirusa epidemio endanĝerigas la sanon de ni ĉiuj, sen rigardo al lingvo, religio aŭ etna deveno. Sed iuj estas pli vundeblaj ol aliaj. Ni ĉiuj povas fari aranĝojn por kontraŭstari ĉi tiun multiĝon de diskriminacia kaj malama parolado kontraŭ minoritatoj aziaj kaj aliaj en la sociaj retoj, aldonante niajn voĉojn en subtenaj mesaĝoj uzante la kradvortojn #MiNeEstasViruso aŭ #JeNeSuisPasUnVirus aŭ #IamNotAVirus."

"Por kontraŭbatali la epidemion oni devas agi kontraŭ ĝiaj plej obskuraj aspektoj. Urĝas kaj necesas, ke la ŝtatoj kaj ni ĉiuj firme ekagu por protekti la homajn rajtojn de la plej vundeblaj kaj marĝenigitaj, inkludante la minoritatojn, la indiĝenajn komunumojn kaj la migrantojn", konkludis S-ro Fernand de Varennes, Speciala Raportisto pri minoritataj aferoj.

*******

La Specialaj Raportistoj konsistigas laborgrupon de la Homrajta Konsilio kadre de la t.n. Specialaj Proceduroj. La Specialaj Proceduroj kunigas la plej grandan grupon de sendependaj ekspertoj de la UN-sistemo pri homaj rajtoj. Temas pri sendependaj mekanismoj, enketoj kaj monitoradoj rilate al la laboro de la Konsilio pri specifaj situacioj de landoj aŭ diverstemaj problemoj en ĉiu regiono de la mondo. La ekspertoj de la specialaj proceduroj laboras volontule kaj ne estas funkciuloj de UN, ne ricevas salajron por tiu laboro, estas sendependaj de ĉiu registaro aŭ organizaĵo kaj partoprenas en kunsidoj kiel individuoj.

*******

S-ro de Varennes estas de jaroj kunlaborema kontaktpersono de UEA ĉe UN en Ĝenevo, juristo kaj fakulo pri lingvaj rajtoj, kiu nun okupas tiun altan funkcion ĉe UN kiel Speciala Raportisto pri minoritataj aferoj. Li estas en rekta kontakto kun la ĉefreprezentanto de UEA en Ĝenevo kaj UEA invitas al ĉiuj Esperanto-parolantoj diskonigi tiun mesaĝon kiel montron de bonvolemo kaj kunlaboro kun UN kaj UN-kontribuantoj.

UEA taksas, ke pro la publikigo de tiu mesaĝo en lia oficiala raportista paĝo ĉe Facebook facebook.com/UN.SRMinorities.RSminorites.ONU/posts/792993834521563 kaj tra lia engaĝiĝo per Esperanto, UN samkiel NRO-oj kaj aliaj instancoj rimarkos la altnivelan subtenon al Esperanto kaj nia laboro por lingvaj homaj rajtoj.

Aparte UEA kontentas pro la publikigo de la esperanta versio de tiu mesaĝo en la retejo de AKHR (Alta Komisaro pri Homaj Rajtoj) apud aliaj lingvoj: la angla, ĉina, franca kaj hispana - kiel legeblas supre, komence de tiu komuniko. La mesaĝo aperas ankaŭ en la retpaĝo linguistic-rights.org/un/#FDV inkluzive kun voĉlegita versio kaj en la retejo Esperanto por UN: esperantoporun.org/dokumentoj/aliaj-un-dokumentoj/la-timoj-ligitaj-al-kovim-19-ne-estu-ekspluatataj-por-ataki-kaj-ekskludi-la-minoritatojn-diras-eksperto-de-un.

La diskonigo de tiu mesaĝo kaj ĝia esperanta versio subtenas la viglan kunlaboron de la raportisto kun UEA kaj kun la Esperanto-movado kaj tuŝas statutan laborcelon de la Asocio: lingvaj homaj rajtoj kaj Esperanto.

Interesatoj, kiuj scipovas la anglan, estas invitataj serĉi la gravan artikolon de S-ro de Varennes “Language policy at the supranational level” en The Cambridge Handbook of Language Policy, red. Bernard Spolsky (2012). S-ro de Varennes estis la ĉefparolanto en nia simpozio ĉe UN en 2015 (en la angla).

Subteni la laboron de UEA por Esperanto en UN eblas ĉefe per membriĝo en la Asocio. (Re)membriĝu por 2020 kaj invitu viajn konatojn (re)membriĝi: uea.org/alighoj/alighilo. Eblas ankaŭ donaci por la agado de UEA rilate Uneskon: uea.org/alighoj/donacoj/unesko. Kaj subteni nian oficejon en la sidejo de UN en Novjorko: uea.org/alighoj/donacoj/novjorko (ni proponas donaci 10 USD por iĝi Amiko de la oficejo, 25 USD por iĝi Subtenanto aŭ 100+ USD por iĝi Patrono). Ni kore dankas al ĉiuj niaj membroj kaj donacintoj!

UEA ĉiutage sekvas la evoluojn de la pandemio en la mondo. En la venontaj tagoj la komunumo ricevos aliajn komunikojn rilate la pandemion, la UK-on, funkciadon de la CO kaj aliajn priatentindaĵojn. Ni plej sincere esperas, ke ĉiuj niaj membroj, esperantistoj kaj familianoj estas sanaj, en sekuraj lokoj kaj situacioj, kaj kuraĝigas sekvi la rekomendojn de aŭtoritatoj kaj sciencistoj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/860a1

N-ro 861 (2020-04-04)
UEA planas prokraston de la UK en Montrealo

De la antaŭa komuniko pri la koronvirusa krizo, uea.org/gk/855a1, okazis grandaj ŝanĝoj. Interalie, Kanado malpermesas ne-esencajn enirojn de eksterlandanoj ĝis la 30-a de junio kaj el Usono ĝis almenaŭ la 21-a de aprilo (decrets.canada.ca/attachment.php?attach=38990). Pro la rapide evoluanta situacio, malfacilas antaŭvidi, kiam la registaro repermesos la eniron de eksterlandanoj. La disvastiĝo de la epidemio tutmonde montriĝas multe pli granda ol oni antaŭe taksis. Pli kaj pli evidentiĝas, ke la medicinaj, ekonomiaj kaj aliaj implicoj povas daŭri longe post la estingiĝo de la epidemio.

Sekve, la Estraro, konsulte kun la LKK, la kongresa fako kaj la instancoj en Kanado, planas prokraston de la UK en Montrealo, kiel okazas al pli kaj pli da eventoj planitaj por la somero, inkluzive de la Olimpikoj kaj grandaj festivaloj en Montrealo kaj tutmonde.

Kiam la Estraro faros decidon, la kongresanoj kaj ĝenerala publiko estos tuj informitaj. Samtempe venos informo, kiel oni pritraktos malmendojn kaj kotizojn.

Anstataŭ la ĉi-jara Kongreso UEA konsideras organizi virtualan eventon, kiu konservos plurajn elementojn de la tradicia UK kaj estos amase disvastigita rete al la tuta mondo.

UEA faris plurajn paŝojn por helpi al la E-komunumo resti informata pri la rapida tutmonda disvastiĝo de la koronvirusa epidemio:

  1. UEA kreis specialan retpaĝon revuoesperanto.org/korona_viruso, kiu enhavas praktikajn informojn pri la koronvirusa epidemio kaj ĝenerale kaj pri la aspektoj rilataj al Esperantujo. Ankaŭ en la papera revuo aperas informoj pri la situacio, kadre de la nova rubriko Fake, Science, Profesie tra la mondo.
  2. La Estraro decidis, ke la aprila numero de Revuo Esperanto estu libere elŝutebla: uea.org/gk/859a1. Tiu paŝo esta aparte utila en la nuna situacio, kiam multaj troviĝas hejme kaj havas pli da tempo por legi kaj aprezi la enhavon. Aparte la aprila numero havas plurajn valorajn artikolojn, kiuj restos aktualaj ankaŭ en la longa perspektivo: okaze de la 100-jara jubileo de Hector Hodler, pri la korona viruso, la IKU-programo, la UK-programo, la Membraro-raporto pri 2019 kaj pluraj aliaj.
  3. La Ĝenerala Sekretario de UN publikigis alvokon por, en tiu ĉi decida horo por la homaro, redukti kaj eviti konfliktojn kaj militojn. UEA tradukis ĝin en E-on esperantoporun.org/urga-mesago-de-la-generala-sekretario-de-unuigintaj-nacioj/ kaj pledas por ke oni traduku ĝin en sian nacian lingvon kaj disvastigu nacinivele.

Fine, el pli vasta vidpunkto.

Por la tuta homaro tio estas tre malfacila tempo, sed ni memoru, ke ni renkontas tiun ĉi epidemion en multe pli bonaj cirkonstancoj ol estis en antaŭaj historiaj pandemioj. Ni havas modernajn servojn, medicinon, komunikadon, interreton.

La koronvirusa epidemio estas la plej severa de jarcento, sed fine ĝi estos venkita. Tiam la homaro, la socio kaj ankaŭ la Esperanto-komunumo havos ŝancon pliboniĝi. Espereble, ankaŭ kiam pasos la krizo, oni plu respektos, simpatios kaj estos pli pacienca kun la aliaj, loke kaj internacie. Ni estu pli modestaj, aprezemaj kaj konservemaj al nia socio, kulturo, medio kaj planedo.

Ankaŭ la E-Movado povos lerni de tiu historia kaj socia leciono: per retaj rimedoj kiel Skype, Zoom, Facebook k.a. havi pli da interretaj kontaktoj nacie kaj internacie, dividi niajn renkontiĝojn kaj kongresojn kun e-istoj kaj ne e-istoj tra la tuta mondo kaj tiel disvastigi la konon kaj la mesaĝon de la Internacia lingvo Esperanto.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/861a1

N-ro 862 (2020-04-11)
La Universala Kongreso en Montrealo prokrastita al la jaro 2022

UEA esperas, ke ĉiuj bone fartas. La sano de la kongresanoj kaj de ĉiuj homoj estas por ni la plej alta prioritato. Post zorga konsiderado de ĉiuj aspektoj de la koronvirusa tutmonda epidemio kaj ĝiaj sekvoj, la Estraro de UEA, la Centra Oficejo, LKK kaj la kongresejo en Montrealo venis al la konkludo, ke tute ne estus sekure kaj prudente okazigi la UK-on en Montrealo en 2020. Cetere, laŭ la novaj pli striktaj reguloj de la kebekia registaro, je nia granda bedaŭro en 2020 ne eblos okazigi Universalan Kongreson de Esperanto.


Pro tio la Estraro de UEA unuanime decidis prokrasti la Universalan Kongreson en Montrealo al la jaro 2022.


Ni kore dankas al la Loka Kongresa Komitato (LKK), kiu dum jaroj obstine laboris por organizi la Kongreson kaj pretas daŭrigi la laborojn por la UK en Montrealo en la jaro 2022.


Ĉiu aliĝinto estis rekte informita de la Kongresa Fako de UEA rilate la prokraston al 2022, la aŭtomatan nuligon de mendoj kaj la repagojn.


Por ke la esperantistoj tamen havu la okazon sperti grandan internacian aranĝon en tiu ĉi jaro, estas planata virtuala evento en la monatoj julio-aŭgusto, kiun povos partopreni ankaŭ tiuj, kiuj ne planis veni al Montrealo.


Pliaj informoj pri tio aperos en sekvaj komunikoj de UEA.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/862a1

N-ro 863 (2020-04-16)
Jarkolektoj de la revuo Esperanto liberaj por elŝutado

UEA informas, ke aldone al la libera elŝuteblo de la n-ro 4/2020 de Esperanto (per uea.org/revuoj) ankaŭ eblas libere elŝuti ĉiujn jarkolektojn kaj numerojn de pli ol antaŭ unu jaro disponeblajn en la retejo de UEA.

La retejo nuntempe provizas la jarkolektojn ekde 2002. Trovu ilin ĉe uea.org/revuoj/esperanto. Por elŝuti la liberajn numerojn oni devas musklaki la butonon “Elŝutu la numeron”. Ne necesas ensaluti por numeroj de pli ol antaŭ unu jaro: tuj post la musklako la retejo postulos nur kontrolkodon por permesi al vi elŝuti la elektitan numeron. Por la Jarkolekto 2019 elŝuteblas nuntempe de la januara ĝis la marta numero. Por la jarkolekto 2020 eblas elŝuti la aprilan numeron de 2020: uea.org/revuoj (libere, sen la postulo ensaluti aŭ entajpi kontrolkodon).

Bela novaĵo estas ankaŭ tio, ke ĉiuj voĉlegitaj numeroj de antaŭ pli ol unu jaro estas same libere aŭskuteblaj: uea.org/revuoj/sono - kune kun la voĉlegita aprila numero de 2020. La voĉlegado estis reprenita de la pasinta Estraro de UEA, sub kunordigo de la tiama estrarano Emilio Cid, kaj pro tio ne ĉiuj numeroj estas voĉlegitaj. Nuntempe kunordigas la voĉlegadon Luis Obando kun teamo de volontuloj. La ĉefa celo de tiu grava laboro estas provizi la enhavon de la revuo al vidhandikapitoj. Se vi volas kontribui per legado, kontaktu luis@.spamaĵo?esperanto.co. Se eblas al vi donaci por tiu celo, via subteno bonvenas per donaco al la Volontula Fondaĵo: uea.org/alighoj/donacoj/volontuloj.

Nia Asocio sincere esperas, ke la komunumo ĝuos tiujn eblojn. Samtempe ni kuraĝigas (re)membriĝi por subteni la laborojn de la Asocio per nia reta aliĝilo: uea.org/alighoj/alighilo. Membroj malpli aĝaj ol 36 jarojn estas konsiderataj TEJO-membroj kaj aŭtomate ricevas ankaŭ la revuon Kontakto. En la kategorio Baza homoj malpli aĝaj ol 26 kaj 20 jarojn ricevas grandajn rabatojn, respektive de 50% kaj 75%. Homoj pli aĝaj ol 35 jarojn povas aboni la revuon Kontakto papere aŭ elektronike ekde nur 6 eŭroj jare: uea.org/alighoj/abonilo (aŭ alternative fariĝi patrono de TEJO per la reta aliĝilo). Se eblas al vi, konsideru ankaŭ donaci al Fondaĵo Canuto, kiu helpas la Asocion membrigi homojn en nepagipova situacio aŭ kun transpagaj baroj. Per ĝi ni membrigas ĉefe junulojn kaj virinojn. Donacoj tiucele eblas per: uea.org/alighoj/donacoj/canuto.

Fine ni invitas ĉiutage viziti la retan revuon Esperanto per revuoesperanto.org, kie eblas legi artikolojn de la papera eldono samkiel ekskluzivajn rubrikojn kaj aliajn novaĵojn. Ekde ĝia lanĉo ĝi prezentas al la publiko averaĝe po 1 artikolo por tago, kaj jam sufiĉe multe da artikoloj estas por esploremaj novaj legantoj.

Speciale en ĉi tiu epoko UEA esperas, ke ĉiuj esperantistoj kaj ties familianoj kaj amikoj bonfartas kaj estas en sekureco. Nia Asocio staras por solidarecaj valoroj kaj kontraŭ ĉiaj diskriminacioj. La revuo Esperanto, legata en pli ol 120 landoj, ekde sia fondo en 1905 kaj oficialigo kiel organo de UEA en 1908 estas je la dispono de la komunumo por tio, kaj ĉiuj estas bonvenaj kontribui al la revuo.

#restuhejme

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/863a1

N-ro 864 (2020-04-18)
Virtualaj eventoj anstataŭ la Malferma Tago kaj la UK en 2020

Kiel respondo al la koronvirusa krizo la Esperanto-komunumo, kiel la cetera mondo, ekorganizas virtualajn eventojn anstataŭ la nuligitajn aŭ prokrastitajn ĉeestajn konferencojn. Grandan parton eblas koni per EventaServo.org, senpaga servo de UEA kaj TEJO.

La 52-a Malferma Tago planita por la 25-a de aprilo okazos virtuale. La programo estos baldaŭ anoncita per aparta komuniko kaj ĝisdatigita ĉe eventaservo.org/e/mt52.

Jam antaŭ duonmonato UEA informis pri la plano okazigi virtualan eventon anstataŭ la prokrastita UK (GK861, GK862). Por tiu Virtuala Kongreso (VK) la Estraro faras kelkajn rekomendojn:

  1. Subtene al tiu virtuala evento la aliĝintoj al 105-a UK en Montrealo povas donaci sian kotizon per mesaĝo al la Kongresa Fako de UEA, skribante al kongresoj@.spamaĵo?co.uea.org sub la temo “Kongresa kotizo 2020”.
  2. Por kovri la antaŭvidatan financan malgajnon pro la prokrastita UK, oni ankaŭ povos subteni UEA per simbola aliĝo al la VK (detaloj pri tio estos baldaŭ anoncitaj). Tio aldone helpos nin konkretigi la aferon ekzemple per pli bonaj teknologiaj rimedoj.
  3. La VK estas planata por okazi dum la komenco de aŭgusto kaj provos reprodukti la esencajn elementojn de la UK, tamen en nova virtuala formato, kaj samtempe enkonduki novajn ideojn.
  4. Ĉirkau la VK okazos ankaŭ pli longa festivaleca okazaĵo dum julio-aŭgusto 2020.
  5. La lastan semajnon de julio okazos la 53-a Virtuala Konferenco de ILEI. Ĉiuj estas kuraĝigitaj sekvi la informojn de ILEI vizitante www.ilei.info.
  6. La 25-an de aprilo aperos informoj de TEJO pri la IJK. Ĉiuj estas ankaŭ kuraĝigitaj sekvi la informojn de TEJO.
  7. La aliĝo al la VK estos senpaga (tial despli gravas donacsubteno de esperantistoj). La VK kaj la festivalo ĉirkaŭ ĝi estos oportune reklamitaj en la komunikkanaloj de UEA kaj sociaj retejoj kiel informa agado pri Esperanto al la mondo.

UEA gratulas la sukcesan okazigon de la unuaj virtualaj landaj kunvenoj: la korean esperanto.or.kr kaj la iranan espero.ir/eo/kongresa-programo, kiun salutis la prezidanto de UEA kaj virtuale partoprenis kvar estraranoj. Fine UEA invitas esperantistojn aliĝi al la virtuala Poliglota Kunveno, kiu okazos 29-31 majo, kaj estas sponsorita de nia Asocio: polyglotgathering.com/2020.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/864a1

N-ro 865 (2020-04-22)
Filmo "Vizito al la Centra Oficejo" libere spektebla

La Malfermaj Tagoj de la Centra Oficejo de UEA kaj TEJO (mallonge MT) okazas dufoje jare, kutime en iu aprila kaj novembra sabato, ekde novembro 1994. La 52-a MT estis planita por okazi ĉeeste la 25-an de aprilo 2020, sed pro la tutmonda koronvirusa epidemio UEA devis anonci ĝian nuligon komence de marto. Tamen kiel informite en la GK864, bona novaĵo estas, ke - danke al la kunlaboro de la stabo de la Centra Oficejo, la Estraro de UEA kaj bonvolemaj anoj de nia esperantista komunumo - la 52-a MT povos ja okazi en la planita dato, sed virtuale. La proponita programo de tiu MT strebos konservi la tradiciajn elementojn de la evento kaj ĝian kutiman etoson.

De gastlibro kaj loterio ĝis rabatoj en la Libroservo de UEA kaj la atendataj prelegoj, la organiza teamo provizas rimedojn por virtuale realigi la agrablajn momentojn, kiuj okazas dum la vizito al Roterdamo kaj al la CO okaze de la malfermaj tagoj. Tial la tuta enhavo de la DVD Vizito al la Centra Oficejo, preparita dum la 23-a MT la 26-an de novembro 2005, estas nun libere spektebla en la kanalo de UEA ĉe YouTube, UEAViva: youtube.com/UEAviva (vi estas bonvena aboni la kanalon).

Kvankam la CO aspektas relative malsame en 2020, la ĉefa filmo de la DVD havas veran historian valoron: ĉar ĝi estis produktita en la jaro 2005, kiam la CO festis sian 50-jariĝon en Nederlando post translokiĝo el Britio en 1955. Per ĝi eblas kapti la esencon de la laboro de la CO por UEA kaj Esperanto. Krom la ĉefan filmon, esperantistoj povos ĝui ankaŭ la aliajn erojn de la DVD: Konciza bild-historio de la Centra Oficejo, Bild-galerio: “Malferma tago en CO” kaj Malantaŭ la kurteno.

La referenca vendoprezo de la DVD Vizito al la Centra Oficejo estas 9,00 €. Tial ni alvokas ĉiujn subteni la aperigon de tiu materialo en nia kanalo per laŭvola -samvalora aŭ ajna- donaco al UEA. Por scii kiel sendi vian donacon vizitu: uea.org/alighoj/pagmanieroj. Donacinte, bonvolu sendi mesaĝon al financoj@.spamaĵo?co.uea.org">financoj@.spamaĵo?co.uea.org kun averto, ke via kontribuo estas por la “52-a MT”. Ni uzos la kontribuojn por donaci la fizikajn diskojn en la stoko al instruistoj kaj esperantistoj, kiuj povas utiligi tiun materialon en sia agado. Nia celo estas per tiu alvoko atingi la minimuman sumon de 330 €. Laŭnoma danko al donacintoj aperos en la revuo Esperanto sub la rubriko "Oficiala informilo" (por aboni la revuon membriĝu en UEA/TEJO).

La Estraro de UEA kore dankas al la eldonejo Espero, kunposedanto de la kopirajto, kiu konsentis pri la disponigo de la enhavo de la DVD, speciale por tiu virtuala MT. La programon eblas sekvi ĉe: eventaservo.org/e/mt52. La disponigo de la filmo havas apartan signifon en tiu periodo, dum kiu provizore ne eblas viziti la Centran Oficejon, kaj estas ankaŭ simbola agnosko de la valora agado de la CO, kiu daŭre laboras por la Asocio kaj la membroj, i.a. bonorde ekspedas revuojn kaj libroservajn mendojn, eĉ se en kelkaj kazoj povas okazi malfruoj pro enlandaj poŝtaj limigoj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/865a1

N-ro 866 (2020-04-24)
La 52-a Malferma Tago okazos virtuale kun koncerto de Kjara

La 52-a Malferma Tago (MT) de la Centra Oficejo de UEA kaj TEJO okazos virtuale. La programo komenciĝos laŭ la roterdama tempo je la 9-a matene. Trovu la programon fine de tiu ĉi komuniko. Se okazos modifoj, la plej ĝisdata programo troviĝos ĉe Eventa Servo: eventaservo.org/e/mt52.

Speciale por tiu okazo UEA disponigis por libera spektado la tutan enhavon de la DVD Vizito al la Centra Oficejo en sia jutubkanalo, UEAViva. Vi estas bonvena aboni la kanalon. La ĉefa filmo de tiu DVD kaj konciza historio de la Centra Oficejo inaŭguros la programon.

La unua parto de la prelegaro premieros en la jutubkanalo je la 9:30, per la ludlisto de la Malferma Tago - Aprilo 2020, kie oni povos komune spekti kaj realtempe afiŝi komentojn, al kiuj povos reagi la prelegantoj mem.

La dua parto konsistos el realtempaj (vivaj) prelegoj fare de estraranoj kaj kunlaborantoj de UEA kaj TEJO per la platformo Zoom. Necesos do iri de Jutubo al Zoom. Kompletaj instrukcioj kiel aliri tiujn prelegojn aperas ĉe Eventa Servo: eventaservo.org/e/mt52.

En la programo estas kelkaj specialaj prelegoj pri vegana manĝebleco, kafumado kaj teumado, kun la celo reprezenti la paŭzojn por tagmanĝo kaj kafo ĝuatajn dum la Malfermaj Tagoj. Fermos la programon speciala retkoncerto de Kjara, kiu okazos je la 17:30 per la Facebook-paĝo de UEA (laŭplane eblos plu sekvi la koncerton same en Zoom).

Krom tio la evento ankaŭ proponos gastlibron por loterio kaj semajnfinan specialan oferton ĉe la Libroservo de UEA: la 25-an kaj 26-an de aprilo eblos aĉeti kion ajn en la stoko (escepte de brokantaĵoj) kun sesona rabato sendepende de kvanto. Por koni la novaĵojn de la libroservo bonvolu viziti la informfluon Laste Aperis (vi estas bonvena aboni ĝin retpoŝte) kaj esplori la recenzojn ĉe la reta revuo Esperanto.

La gastlibro funkcios per reta formularo. Ni afable petas ĝin subskribi dum la 25-a de aprilo. En la 26-a de aprilo okazos loterio kaj simbole almenaŭ 52 homoj gajnos premion! Subskriboj en aliaj datoj ne estos konsiderataj por la loterio. Se vi volas helpi nin premii eĉ pli da homoj, via donaco bonvenas! Por scii kiel sendi donacojn bonvolu viziti uea.org/alighoj/pagmanieroj kaj sendi mesaĝon al financoj@.spamaĵo?co.uea.org kun averto, ke via kontribuo estas por la “52-a MT”. Ju pli da donacoj, des pli da premioj! Helpu nin atingi la sumon de 520,00 €. La Centra Oficejo kaj kunlaborantoj deziras al ĉiuj ĝuoplenan virtualan Malferman Tagon!

-------------------------

PROGRAMO (roterdama tempo)

Gastlibro (subskribu nur dum la 25-a de aprilo!)

 

Per YouTube - premierontaj prelegoj: ludlisto de la Malferma Tago - Aprilo 2020

09:00-09:24: Filmo Vizito al la Centra Oficejo (komuna spektado)

09:24-09:30: Filmo Konciza bild-historio de la Centra Oficejo (komuna spektado)

09:30-10:40: Spertoj pri tradukado-interpretado kaj amuzaj anekdotoj tiurilate (Mireille Grosjean)

10:40-10:50: Speciala prelego Burunda teo (Jérémie Sabiyumva)

10:50-11:20: Esperanta mondliteraturo, ĉu mi povas kontribui? (Marianne Pierquin)

11:20-11:30: Speciala prelego Burunda kafo (Jérémie Sabiyumva)

11:30-12:20: Speciala prelego Sin nutri per la naturo (Lode Van de Velde)

12:20-13:00: Komparo inter du planlingvoj: Esperanto kaj Rumantsch Grischun (svisa duonoficiala lingvo) (Mireille Grosjean)

13:00-13:40: Speciala prelego TEO (Zhang Ping “Ĝoja”, Olga Ŝiliaeva kaj Rafael Henrique Zerbetto)

 

Per Zoom - vivelsendotaj prelegoj: instrukcioj pri aliro per Zoom en Eventa Servo

13:50-14:30: Pri la revuo Esperanto kaj la Reta Revuo (Anna Striganova)

14:30-15:10: La koronvirusa pandemio: evoluo kaj implicoj por Esperanto (Amri Wandel)

15:10-15:40: Kiel TEJO funkcias kaj respondas al la koronvirusa krizo (Léon Kamenický)

15:40-16:20: La nepoj nin benos, se ni ion al ili transdonos (Orlando Raola)

16:20-17:00: Prezidantaj perspektivoj pri UEA (Duncan Charters)

 

Per Facebook - speciala retkoncerto de Kjara: Facebook-paĝo de UEA

17:30: retkoncerto de Kjara speciale por la Malferma Tago en la Facebook-paĝo de UEA (laŭplane eblos sekvi ankaŭ per Zoom)

-------------------------

La Estraro de UEA sincere dankas al ĉiuj kunlaborantoj por tiu speciala okazaĵo: la Centra Oficejo; TEJO; Emilio Cid, kiel komisiito pri Informado; Luis Obando, kiel helpanto de la jutubkanalo UEAViva; eldonejo Espero; Irana Esperanto-Asocio, Ahmad Mamdoohi, Keyhan Sayadpour Zanjani, Hamzeh Shafiee kaj Surush Mohammadzadeh, kiuj afable gastigos la duan parton de la evento per Zoom kaj prizorgos la teknikajn aspektojn; Vinilkosmo, Flo, Kjara kaj Paola; Fernando Ŝajani kaj Yves Nevelsteen, komisiitoj pri Eventa Servo; revuo Esperanto; kaj ĉiuj prelegontoj, kiuj afable akceptis la inviton regali nin per siaj prezentaĵoj. Ĉiuj prelegontoj de la originala ĉeesta programo sukcesos disponigi sian materialon. La aŭtoro Roland Schnell, kiu prelegus pri La kongreso de Hago, 1920, 100 jara datreveno -2020, disponigos sian materialon poste.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/866a1

N-ro 867 (2020-04-24)
Mesaĝo de UEA okaze de la Internacia Tago de Multflankismo, 24 aprilo 2020

[ Mesaĝo sendota al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj paperaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]


Ofte ni pensas pri Unuiĝintaj Nacioj kvazaŭ temas simple pri sendependa internacia organizo plene kapabla alfronti la problemojn de la mondo. Ĉirkaŭ Unuiĝintaj Nacioj, kvazaŭ sub ĝia tegmento, troviĝas aro da specialigitaj instancoj kiuj okupiĝas pri demandoj tiel diversaj kiel mastrumado de la monda ekonomio, fikso de internaciaj normoj por la monda ŝiparo, kontrolado de progreso en edukado, plibonigo de agrikulturaj produktado kaj distribuado, atento al la bonfarto de la infanoj de la mondo kaj konservo de la paco en maltrankvilaj mondaj regionoj.


Kaj nuntempe ni ĉiuj forte bezonas la laboron de la Monda Organizo pri Sano dum ĝi kontrolas KOVIM-19, kunordigas la lukton kontraŭ ĝi kaj unuigas sciencistojn tra la mondo por serĉi ĝian preventon kaj kuracon.


Sed neniu tiu agado estas plene internacia; neniu ekzistus sen la libera kunlaborado de la diversaj landoj de la mondo. Unuiĝintaj Nacioj, inkluzive de la multaj organizoj kiuj formas parton de la UN-familio, dependas de la aktiva subteno, kunlaboro kaj financado de la unuopaj ŝtatoj.


Tamen, ne malofte oni renkontas homojn kiuj kredas, ke la mondo estus pli bona se Unuiĝintaj Nacioj ne ekzistus, ke ĝi nur paroladas, ke ĝi nur limigas la suverenecon de la individuaj ŝtatoj. Ili kredas, ke ĉiu ŝtato prefere estu libera agi precize kiel ĝi volas.


Tio eble funkcius por kelkaj demandoj, sed ne por multaj. Klimatŝanĝiĝo, pandemioj, naturaj katastrofoj, internacia financo – ĉiuj tiuj demandoj ne konas landlimojn, postulas internacian kunordigon. Granda parto de tiu kunordigo okazas pere de Unuiĝintaj Nacioj.


Kvankam neniu organizo estas perfekta, foje la membraj ŝtatoj kulpigas Unuiĝintajn Naciojn pri la propraj mankoj aŭ punas Unuiĝintajn Naciojn per fortranĉo de mono kiu helpas ĉiujn membrojn de UN. Foje, estas pli facile kulpigi Unuiĝintajn Naciojn ol kunlabori kun aliaj UN-membroj por alfronti mondajn problemojn.


Oni ne povas solvi ĉiujn problemojn per duflankaj diskutoj inter ŝtatoj. Fakte, ju pli multe la mondo integriĝas, des pli multflankaj fariĝas ĝiaj problemoj. Ni bezonas multflankismon kaj kunlaborajn partnerecojn por fronti mondajn demandojn. Ĝustatempe António Guterres, Ĝenerala Sekretario de UN, alvokis, ke ni “antaŭenigu kaj subtenu reformitan, revivigitan kaj plifortigitan multflankan sistemon.” Tra la tuta mondo nun vidiĝas danĝera retiriĝo el multflankismo, falo de fido je internacia ordo kaj kresko de naciismo kaj konkurado.


En la nuna danĝera mondo, fronte al pandemio, al vasta dislokiĝo de homoj, al milita konflikto, al senpluvecoj kaj inundoj, ni bezonas multflankismon tian, kian ĝin praktikas Unuiĝintaj Nacioj, pli ol iam ajn antaŭe. Ni bezonas vortojn prefere al perfortoj, humanan kunlaboron prefere al konkurenco, malavaron prefere al amasigado de varoj, interkomprenon prefere al malamo.


Kaj ni bezonas pli bonan aliron al lingva diverseco, fortigon de multlingvismo en la sino de UN, klaran komprenon de lingvaj rajtoj ene de la ŝtatoj, kaj neŭtralan internacian lingvon por egaligi la lingvajn rilatojn inter la ŝtatoj.


Unuiĝintaj Nacioj estas unu el niaj plej fortaj remparoj kontraŭ kaoso kaj konfliktoj. Ni pli multe utiligu ĝin, ne malpli.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/867a1

N-ro 868 (2020-04-28)
UEA 112-jara: kuraĝo kaj espero

Hodiaŭ, la 28-an de aprilo 2020, UEA festas sian 112-an naskiĝtagon. Kvankam la mondo kontraŭbatalas epidemian krizon, de nia Esperanto-komunumo ni povas tamen atendi kuraĝon kaj esperon.

Efektive tiuj du vortoj gvidas la mesaĝon de la prezidanto de UEA Duncan Charters, spektebla en la kanalo UEAviva ĉe YouTube: youtube.com/UEAviva. Kaj sama esenco ankaŭ fluas tra la pli ampleksa mesaĝo aperinta en la maja numero de la revuo Esperanto: uea.org/revuoj/esperanto.

Malgraŭ la nuntempaj sociaj defioj kaj la spontanea bezono kompati la familiojn rekte aŭ nerekte trafitajn de la koronvirusa epidemio en ĉiuj landoj de la mondo, ni devas trovi en aliaj aspektoj la kialojn por teni kuraĝon kaj esperon ne nur en nia komunumo, sed ankaŭ kiel ekzemplo al neesperantistoj.

En la pasinta sabato okazis, unuafoje en la historio virtuale, la 52-a Malferma Tago de la Centra Oficejo de UEA kaj TEJO (GK866). Tiu ĉi evento okazis rete, eksperimente, kaj samtempe semis kaj rikoltis entuziasmon kaj ĝojon. Kundivido de scio, spertoj kaj ideoj, festado de nia kulturo, dialogado kaj ĉefe tutmonda interligo de homoj eblis per la modernaj retaj rimedoj kaj digne reprezentis la spiriton de nia Asocio. Impresojn kaj opiniojn pri tiu unika evento eblas legi ĉe la grupo de UEA ĉe Facebook. Kompleta raporto aperos en la junia numero de Esperanto.

 

UEA estis fondita de Hector Hodler en 1908, kiam li estis nur 21-jaraĝa. Ĉi-jare ni ankaŭ honorigas la centjariĝon de lia forpaso. Lia juneca entuziasmo kaj liaj pensoj ankaŭ instigu teni nian flamon. Omaĝe al li UEA publikigis specialan komunikon (GK859) kaj liberigis la elŝuton de la aprila numero de la revuo Esperanto al ĉiuj interesatoj.

En la unua statuto de la Asocio Hodler skribis ke la celo de UEA estas “la plifaciligo de la ĉiuspecaj rilatoj inter diverslingvanoj kaj la kreo de fortika ligilo de solidareco inter ĝiaj anoj”. Ne hazarde la agadkampoj de UEA tuŝas la plej diversajn aspektojn de la homaro, kunlabore kun aliaj asocioj kaj grupoj, internaciaj, landaj, fakaj kaj lokaj. Ni kore rekomendas al ĉiuj esperantistoj legi almenaŭ la du gravajn verkojn pri la historio de UEA: Utila estas aliĝo kaj La Asocio. La unua donas perspektivon ankaŭ pri la historio de Hodler kaj la Libroservo de UEA proponas por ĝi specialan rabaton ĝis la 30-a de aprilo!

Okaze de tiu solena dato, UEA invitas ĉiujn membrojn kaj apogantojn fari donacon de 112 EUR (aŭ, se tio pli kongruas kun viaj financaj ebloj, la ekvivalento de 112 eŭroj en via loka valuto): uea.org/alighoj/donacoj/kaso. Bonvolu mencii “UEA 112-jara”. Koran dankon pro via fidela subteno! Donacoj kaj membreco (uea.org/alighoj/alighilo) estas gravaj elementoj por pluvivigo de nia Asocio. Aliflanke la homoj kaj la progreso de la homaro estas nia motoro kaj inspiro. Tial kun la necesa kuraĝo ni tenas la esperon pri la misio kaj agado de nia kolektivo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/868a1

N-ro 869 (2020-05-03)
UEA kunlaboras pri UN-enketo rilate minoritatojn kaj lingvajn rajtojn

Laŭ iniciato de Stefano Keller, ĉefreprezentanto de UEA ĉe UN en Ĝenevo, stariĝis laborgrupo el teamanoj de UEA ĝin reprezentantaj en la tri UN-oficejoj, inkluzive do ankaŭ tiujn en Vieno kaj Novjorko. Kunlaboras ankaŭ Renato Corsetti, intense kaj vaste agante pri la projekto. Temas pri subteno al la laboro de la Speciala Raportisto de UN pri minoritatoj, D-ro Fernand de Varennes, ĉefe koncerne lingvajn rajtojn.

D-ro de Varennes petas kontribuaĵojn al sia raporto prezentota en la venonta Ĝenerala Asembleo de UN. Li deziras scii pri la difino kaj traktado en via lando de la 4 kategorioj de malplimultoj: naciajetnaj, religiaj kaj lingvaj. Li atendas reagojn, raportojn de ŝtatoj, agentejoj de UN, regionaj kaj internaciaj organizaĵoj, landaj institucioj pri homaj rajtoj, profesoroj kaj esplor-instancoj, neregistaraj organizaĵoj (kiel UEA), kaj de individuoj, ekzemple de membroj de lingva minoritata grupo, kiuj deziras raporti al UN pri sia situacio rilate al ĉi tiu temo.

La raportoj povas inkluzivi prezentadon de iu situacio, rekomendojn kaj studojn pri apartaj problemoj. Oni povas raporti pri la maniero, kiel estas komprenataj la kvar kategorioj de minoritatoj en via lando kaj kiel oni traktas ilin. Kiujn rajtojn ties membroj havas aŭ kiujn rajtojn ili ne havas, sed devus havi. Ĉu ekzistas tiurilataj leĝoj kaj kiel oni aplikas ilin.

La celoj de tiu kunlaboro inter UEA kaj la UN-raportisto pri minoritatoj estas:

a) koncerne la minoritatojn:

- plej vaste (kaj laŭeble en la diversaj lokaj lingvoj) diskonigi la alvokon de la UN-raportisto;

- informi la koncernatojn, sed ankaŭ la ĝeneralan publikon pri la ekzisto de la eblo sendi plendon al UN pri iu situacio de rompo de lingvaj rajtoj aŭ raporti eĉ pri bonaj spertoj tiuterene;

- helpi teknike, lingve al membroj de minoritatoj en via regiono pri la realigo de tia raporto kaj pri ties sendo al UN;

b) koncerne la rolon en tio de UEA, de Esperanto kaj de la esperantistoj:

- unuflanke, ni petas de vi kunlabori en tiu agado, ekzemple per traduko de la alvoko (aŭ ties esenca parto) en vian lingvon, kaj diskonigi ĝin en ĉiu jam ekzistanta lingvoversio, sed ĉefe al vialokaj minoritataj grupoj, al via loka gazetaro ktp. La kelkaj publikaĵoj tiurilataj ekzemple en Facebook ne vere sufiĉas nek estas efikaj por atingi la koncernatojn, kiuj eble eĉ retaliron ne havas.

- aliflanke, jen okazo pruvi al UN kaj al la mondo, ke Esperanto estas utila helpa pontolingvo kaj ke ĝi ekzistas kaj utiligatas tra la tutmonda reto de siaj uzantoj kunlaboremaj. Tio pruvas ankaŭ al UN, al ĝia raportisto (kiu estas juristo, fakulo i.a. pri lingvaj rajtoj) kaj al la ne-esperantistoj nian kunlabor-pretecon kaj la viglan ekziston kaj utilon, uzeblon de la Internacia Lingvo por tutmonda kunlaboro.

UEA petas siajn Landajn Asociojn, fakajn organizaĵojn, lokajn grupojn kaj individuajn membrojn kunlabori en tiu agado: vaste diskonigi la alvokon de la UN-raportisto pri la eblo kaj temo de plendoj, per la retpaĝo, kie nun ekzistas la versioj angla: linguistic-rights.org/un/#call; franca: linguistic-rights.org/un/#appel; kaj hispana: linguistic-rights.org/un/#convocatoria de la alvoko (aliaj lingvoversioj, eble kun via helpo, sekvos).

Uzu vian retejon, blogon, dissendu gazetaran komunikon en la loka lingvo, diskonigu!

Traduko de la esenco (aŭ de la tuto) de la alvoko en aliajn lingvojn estas tre bonvena kaj estus publikigita sur tiu paĝo. La informoj, plendoj al la Speciala raportisto estas sendeblaj al la adreso de la Raportisto de UN: minorityissues@.spamaĵo?ohchr.org, en la lingvoj angla, franca aŭ hispana. Laŭbezone reprezentantoj de UEA ĉe UN klopodos helpi en lingva kontrolo aŭ trovi tradukanton de la sendenda raporto.

Por pli da detaloj, kunlaborproponoj pri traduko, raportoj kaj informoj pri diskonigo de la alvoko kontaktu nin per retmesaĝo sendenda al kontakto@.spamaĵo?linguistic-rights.org. Vi estas bonvenaj!

La limdato por sendi plendojn al la Speciala Raportisto de UN estas la 31-a de majo 2020.


"Kunlaboru, vaste diskonigu la alvokon kaj proponu vian kunlaboron al nia Ĝeneva teamo. Ni pruvu, montru al la mondo, ke Esperanto jes estas vaste uzata en ĉiu kontinento, kaj ĝi estas taŭga neutrala ponto-lingvo por interpopola komunikado, kunlaboro. Ni plenumu la ĉefajn statutajn celojn de UEA, utiligante Esperanton kaj proponante ĝin kiel interpopolan interparolilon, kunligilon, ĉar per ĝia utiligo en tiuj rilatoj, ni ĉiuj respektas la identecon, kulturon, lingvon de la aliaj" - alvokas Stefano Keller.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/869a1

N-ro 870 (2020-05-08)
70-jariĝo de la Deklaro de Schuman, Eŭropa Tago kaj Esperanto

Universala Esperanto-Asocio bondeziras al Eŭropa Unio, kies fondo estis grandparte inspirita de la Deklaro de Schuman, diskonigita antaŭ 70 jaroj.

La Deklaro de Schuman de la 9-a de majo 1950 estis propono de Robert Schuman, tiama ministro pri eksterlandaj aferoj de Francio, por krei novan organizan formon de ŝtatoj en Eŭropo. La propono gvidis al fondo de la Eŭropa Komunumo pri Karbo kaj Ŝtalo (EKKŜ), la antaŭanto de tio, kio nun estas la Eŭropa Unio (EU). La eventon oni ĉiujare festas la 9-an de majo kiel la Tagon de Eŭropo kaj Schuman mem estas konsiderata unu el la patroj de la eŭropa konstruado (vidu en Vikipedio: eo.wikipedia.org/wiki/Deklaro_de_Schuman).

Tiu dato sendube estas kuraĝigo al la plua partopreno de esperantistoj por pli forta kaj pli justa Eŭropo. La eŭropaj esperantistoj entuziasme akompanis la 70-jaran procedon por krei tiun komunumon de eŭropaj popoloj, festatan la 9-an de majo. Sennombraj tra la jaroj estis la iniciatoj de eŭropaj geavoj kaj gepatroj por montri solidarecon inter la diverslingvaj eŭropanoj per komunaj kunvenoj, kongresoj, eldonaĵoj kaj informaj agadoj pri la internacia lingvo Esperanto, kiu delonge ŝajnas la natura solvo por interkompreniĝo en tiu kontinento. Tial UEA invitas la Esperanto-komunumon kunfesti la Tagon de Eŭropo, speciale kadre de la 70-jariĝo de la Deklaro de Schuman. Tiu datreveno estas okazo mencii la multajn ligojn inter Eŭropo kaj Esperanto, inter ili:

-la Alvoko al Diplomatoj de D-ro Zamenhof, publikigita en 1915, en kiu la iniciatinto de la Internacia Lingvo pledas por fondo de Unuiĝintaj Ŝtatoj de Eŭropo, pacaj kaj solvantaj ĉiujn etnajn problemojn por la feliĉa kunekzistado de etnoj, lingvoj, religioj kaj naciaj kutimoj: “Plej bone estus, se anstataŭ diversaj grandaj kaj malgrandaj eŭropaj regnoj ni havus iam proporcie kaj geografie aranĝitajn 'Unuiĝintajn Ŝtatojn de Eŭropo'. Sed se nun estas ankoraŭ tro frue por paroli pri tio, oni devas almenaŭ per oficiala kaj interkonsentita akcepto de la supre dirita principo forigi tiun grandegan malbonon, tiun senfinan fonton de konstantaj bataloj, kiun prezentas la identigado de lando kun gento”;

-la ideoj de Hector Hodler pri kreo de ŝtatligo (federacio) kiel vojo al paco, kunigitaj en la libro “Novaj Vojoj”: katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=261;

-la eŭropismaj ideoj inter la du mond-militoj de la german-rumana esperantisto Jozef Zauner, kies verkoj enhavas multajn el la ideoj nun realigataj, inkluzive de komuna mono.

-la agado de la belga esperantisto Germain Pirlot (eo.wikipedia.org/wiki/Germain_Pirlot), unu el la proponintoj en 1995 de la nomo de la monunuo Eŭro kaj senlaca aktivulo por Esperanto en EU;

-la agado de diversaj Esperanto-organizaĵoj, kies agadtereno estas Eŭropo: la Asocio por Eŭropa Konscio (AEK, uea.org/fakoj/AEK); Eŭropa Esperanto-Unio (EEU), kiu eldonas ĉiumonate la Eŭropan Bultenon (europo.eu/eo/euhropa-bulteno); Eŭropo Demokratio Esperanto (EDE, legu ĝian komunikon pri la 70-jariĝo de la Deklaro de Schuman); la Eŭropa Centro de Interkultura Edukado, organizanto de la Eŭropa Festivalo de Esperanto-Kantoj, kiun UEA aŭspiciis en 2019 (ecem.com.pl/2019/03/15/7-europejski-festiwal-piosenki-esperanckiej/); la Eŭropa Komisiono de UEA, kiu kunligas la Landajn Asociojn de UEA en Eŭropo; kaj la plej juna, la asocio Espéranto pour l’Europe, kreita en 2019 (esperantoeurope.org/presentation-esperanto-europe);

-kaj, anekdote, la ekzisto de revuo por infanoj kun Esperanto-nomo: Mia Europo (miaeuropo.eu).

Tra la jardekoj esperantistoj kaj subtenantoj kreis tiujn strukturojn por kunordigi sian agadon por Esperanto kaj por Eŭropo, kio gravas por akiri subvenciojn, produkti publikaĵojn, gvidi lernejajn eksperimentojn pri lingvoinstruado, entrepeni informadon. Esperantista agado ekzistas en ĉiuj landoj de Eŭropo, kaj ofte la bezono de eŭropanoj interkompreniĝi sur bazo de egaleco estas unu el la gvidaj linioj de la informado pri Esperanto en la kontinento.

Esperantistoj sincere esperas, ke la Union ne regu puŝoj al nekunlaboro aŭ atento al pure naciaj interesoj, sed ke solvoj estos bazitaj sur egala sinteno al ĉiuj eŭropaj popoloj. Solidareco kaj egaleco inter ĉiuj lingvoj kaj ĉiuj kulturoj triumfos, tiel ke Eŭropo restu tiu ekzemplo de socio, kiu kapablas kunteni ekonomian efikecon kaj solidarecon, kiun homoj en la tuta mondo admiras. Nur tia Eŭropo kapablus montri al la mondo, kiel oni solvas lingvajn problemojn en maniero justa per la internacia lingvo Esperanto.

Omaĝe al tiu dato la Libroservo de UEA proponas specialan oferton por la tuta monato majo: "Brilu ĉiu lingvo samrajte! Por multlingveco kaj egalrajta komunikado en Eŭropo". Verkita de la membro de UEA László Gados, ĝi estis eldonita en Söjtör, en 2001, de Humana Eŭropa Asocio - PLU. Temas pri eseo aperinta okaze de la Eŭropa Jaro de Lingvoj kaj jam tradukita en almenaŭ ok lingvojn: katalogo.uea.org/?inf=6534. Legindaj ankaŭ estas la libroj “Eŭropa Unio, paŝon post paŝo” (katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=9107) kaj “Kia estus la nuna Eŭropo sen EU?” (katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=9649).

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/870a1

N-ro 871 (2020-05-14)
Mesaĝo de UEA okaze de la Internacia Tago de Familioj, 15 majo 2020

[ Mesaĝo sendota al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj paperaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]


La Internacia Tago de Familioj, la 15-a de majo, estas okazo por rekoni la gravecon de la familio kiel la baza unuo de socio. Ĉi-jare la Tago alprenas specialan signifon dum la mondo frontas la eksplodon de KOVIM-19. Tra la mondo familioj estas dividitaj de militoj, naturaj katastrofoj, malsato – kaj nun de neeblo moviĝi trans distancoj pro timo de infektiĝo. Kaj la Internacia Tago de Familioj okazas nur tagojn post horora kaj poltrona atako kontraŭ akuŝa hospitalo en Afganio, kiu portis morton al patrinoj kaj orfigis bebojn ĝuste tie, kie nova vivo envenas la mondon.


Kiam L.L. Zamenhof kreis Esperanton, en 1887, li revis pri mondo unuigita de komunikado trans etnaj lingvoj por krei tion, kio fariĝu unu tutmonda familio. Tra la jaroj lian idealismon kontraŭis la insista emfazo de multaj niaj gvidantoj pri malsameco kontraŭ simileco, kaj sendependeco kontraŭ kunlaboro. Sukcesaj familioj scias kiel partopreni, kiel komunikiĝi kaj kiel toleri diferencon. La familio restas modelo de tio, kion ni povus atingi en malferma, demokratia, kunlaborema mondo. Ni alvokas al parolantoj de Esperanto, ke ili laboru por atingi tiun idealon, kaj al Unuiĝintaj Nacioj, ke ĝi daŭrigu kaj intensigu sian laboron por familioj kaj infanoj ĉie en la mondo. Neniam estis epoko, kiam espero estas pli grava ol nun, kaj esperoplena agado pli gravas ol senpensa dividiĝo. Per Esperanto, la lingvo de espero, nia Asocio laboras por unuigi la mondon cele al pli bona kaj pli humana morgaŭo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/871a1

N-ro 872 (2020-05-15)
Nova estraro de Institucio Hodler

La Estraro de UEA en marto 2020 renovigis la estraron de Institucio Hodler '68. En ĝi nun troviĝas: s-ino Ans Bakker-ten Hagen, Nederlando (prezidanto); s-ino Loes Demmendaal, Nederlando (sekretario); s-ro Bert de Wit, Nederlando; kaj s-ro Rakoen Maertens, Belgio. Ĉi tiu grupo pli facile kunsidos regule laŭbezone kaj ĉiuj povas trakti dokumentojn kaj en la nederlanda kaj en Esperanto.


IH'68 estis starigita en 1968 omaĝe al la fondinto kaj unua granda mecenato de UEA, Hector Hodler. Ĝi akumulas kapitalon, kies renton ĝi uzas por apogi Universalan Esperanto-Asocion kaj laŭeble movadajn instancojn kaj projektojn. Ĝi bonvenigas kontribuojn al sia kapitalo en formo ĉu de donacoj, ĉu de pruntoj.


Kelkaj el la subvencioj asignitaj de IH’68 en la tri pasintaj jaroj estis: € 3.000 kaj € 5.000 al Fondaĵo Canuto; € 5.000 al TEJO, por trejnseminario kaj partoprenigo de aktivaj afrikaj esperantistoj (loĝantaj en Afriko, kun aparta atento pri partoprenigo de virinoj) al la afrika IJK; € 2.000 por produktado de varbofilmo, cele al akiro de sufiĉe da financoj por realigi teatran/televidan filmon pri Zamenhof; entute € 10.000 por UEA en la jaro 2018 por Fondaĵo Canuto, Oficejo Afrika Komisiono, 9-a TAKE kaj kunordiganto de subvencipetoj; € 3.000 por voluntuloj de UEA de ekster EU; € 1.000 por la programo de la 101-a UK; € 500 por nova eldono de “La Danĝera Lingvo”; € 358 favore al eldono de pola Esperanto-lernolibro laŭ aktuala metodo.


Se vi interesiĝas helpi la movadon finance pere de IH'68 (per donacoj, senrentaj kaj kunrentaj pruntoj aŭ heredaĵoj), bonvolu skribi al ĝia estraro per la retadresoj en la retejo de UEA: uea.org/asocio/komisionoj/institucio_hodler. Financa subteno al la institucio ĉiam bonvenas: per la banko ING NL80 INGB 00016875 44 aŭ per la UEA-konto ihod-h.


La estraro de IH’68 avertas: pro la aktuala financa situacio de UEA plej verŝajne IH’68 ne trovos la eblon agnoski financan subtenon al subvencipetoj, kiuj ne rekte rilatas la funkciadon de UEA.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/872a1

N-ro 873 (2020-05-16)
Mesaĝo de TEO kaj UEA okaze de la Internacia Tago de Teo, 21 majo 2020

[ Mesaĝo sendota al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj paperaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

La 21-a de majo estas deklarita de Unuiĝintaj Nacioj kiel Internacia Tago de Teo. Post akvo la plej ofte uzata trinkaĵo en la mondo estas teo. Te-rikolto kaj -produktado povas esti la plej grava vivrimedo por pluraj neriĉaj familioj en multaj landoj. Te-industrio provizas formalan laboron por multaj homoj, inkluzive signife multe da virinoj, en urboj kaj vilaĝoj, kio gravas des pli en foraj malriĉaj regionoj. Krom tio, estas science pruvite, ke teo danke al kontraŭinflama kaj antioksidanta ecoj estas utila por sano: bonkvalita teo helpas por bona funkciado kaj kondiĉo de digesta sistemo, koro, haŭto, renoj kaj dentoj.

Tiel Unuiĝintaj Nacioj per deklaro de specifa tago por teo atentigas la homaron pri la graveco de teo en la monda batalo kontraŭ mizero. La tago ankaŭ pensigas te-produktantojn kaj te-ŝatantojn pri ekologiaj problemoj: teo povas kreski nur en specialaj kondiĉoj, kiuj nun de loko al loko ŝanĝiĝas pro la klimat-problemo. Pluraj agrikulturaj areoj esencaj al te-plantado ne plu estas tiaj, kiaj ili estis antaŭ kelkaj dekoj da jaroj, tiel ke te-komunumo devus aktive subteni politikojn por protekto kaj gardado de la naturmedio, speciale laŭ la direktoj de internaciaj rekomendoj kiel la Celoj por Daŭripova Evoluigo. 

Fine estas egale grava la kultura aspekto ĉirkaŭ teo. De jarcentoj, eĉ jarmiloj, ĝi estas parto de tradiciaj kulturoj en multaj landoj en pluraj kontinentoj: Ĉinio, Barato, Indonezio, Japanio, Kartvelio, Irano, Argentino, Vjetnamio, Turkio, Anglio, Hispanio, Svislando, Azerbajĝano kaj multaj aliaj tenas profundajn kulturajn rilatojn kun teo. Samtempe ĝi estas ilo por konekti ĉiujn tiujn kulturojn per komunaj aŭ similaj trajtoj, sociaj kaj familiaj, tiel ke per teo individuoj ĝentile heredas kaj grupoj nature konservas la kulturan diversecon de la mondo, la edukajn valorojn por infanoj kaj la socian estimon pri kulturo, historio kaj ekologio.

Teamanta Esperantista Organizo (TEO) kaj Universala Esperanto-Asocio (UEA) kunlaboras por diskonigi al homoj en pli ol 120 landoj tion, kion teo reprezentas, kun la celo antaŭenigi la valorojn de paco, internacia kunlaboro kaj daŭripova evoluigo, konstante atentaj al la Tagordo 2030 de Unuiĝintaj Nacioj.

Rezolucion de la Ĝenerala Asembleo de UN pri la Internacia Tago de Teo eblas legi en 6 lingvoj ĉe https://undocs.org/A/C.2/74/L.6/Rev.1.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/873a1

N-ro 874 (2020-05-18)
Alvoko de UEA por solidareco al esperantistoj en Uvira, D. R. Kongo, per Espero

En momento dum kiu la tuta homaro suferas pro la koronvirusa pandemio, Uvira, urbo nordoriente de DR Kongo, estis trafita de terura natura katastrofo tutajn nokton kaj matenon de la 17-a kaj 18-a de aprilo 2020.

Pro torentaj pluvegoj, la lago Tanganjiko kaj precipe la rivero Mulongvo transiris siajn fluejojn kaj alfluis ĉirkaŭajojn, kie akvo kaŭzis neatenditajn eroziojn, mortigis plurajn homojn kaj kortbestojn kaj faris gravajn materialajn damaĝojn. Dura estas tio, kio sekvis: plurdekoj da mortintoj estis retrovitaj sub koto kaj ruinaĵoj de disfalintaj konstruaĵoj. Plurcentoj da domoj estis detruitaj, el kiuj multaj ne plu uzeblos. Iom da konsolo por nia komunumo estas tio, ke neniu esperantisto pereis en la katastrofo, kvankam kelkaj el ili kaj familianoj perdis siajn domojn aŭ endomajn havaĵojn, damaĝitaj aŭ forportitaj de la akvo. Tiuj, kiuj sukcesis vekiĝi kaj fuĝi la danĝeron iris al lernejoj kaj preĝejoj, kie ili ekde de tiam tranoktas en malbonaj mizeraj kondiĉoj. Tio ankoraŭ pli akriĝas pro nuntempa apero de malario: en pluvsezono multiĝas kuloj, pro katastrofo detruiĝis kulvualoj, mankas trinkebla akvo kaj sola ŝtata akvoproviza infrastrukturo en la urbo ĉesis funkcii pro detruiĝo. Homoj ne havas eblon lavi aŭ ŝanĝi siajn vestaĵojn, kaj Uvira iĝis pli ol kompatinda urbo: inundego, malario, ebola kaj koronvirusa malsanoj, haŭtmalsanoj, ĥolero, malsato kaj grandiĝanta malsekureco kiel ŝtelado kaj rabado. Ne estas dubo, ke la homoj en Uvira kaj aparte niaj esperantistaj geamikoj urĝe bezonas subtenon: nutraĵojn por plu vivteni sin, vestaĵojn por surmeti, kuracilojn, kulvualojn, monsumon, kiu utilu por plibonigo de vivsituacio kaj, se eblos, ripari difektitajn domojn. Domriparon kaj rehavigon de perditaĵ aĵoj ili ne povas mem fari precipe pro manko de asekuroj kaj ŝparmono en la lando, kie la homoj vivas kun malpli ol unu usona dolaro tage.

Tial la Afrika Komisiono kaj la Estraro de UEA afable alvokas ĉiujn bonkorajn esperantistojn bonvoli helpi pri la situacio en Uvira. Ĉiu alternativa mondonaco al la konto Espero ĉe UEA kun la celo “Uvira-20” estos tre bonvena kaj ne malpli dankata. Subtenante niajn afrikajn aktivulojn, ni pruvos, ke pli ol simpla lingvo Esperanto estas ankaŭ rimedo por internacia solidareco eĉ en la plej ekstremaj malfacilaj vivsituacioj. Efektive tia estis la motivigo de Hector Hodler, fondinto de UEA, kies forpason ni speciale memoras cent jarojn poste en 2020. H. Hodler organizis mem la Dummilitan Helposervon de UEA en la periodo de la unua mondmilito, kio estis la unua granda socia servo por paco kaj solidaro en UEA.

Por donaci bonvolu aliri: uea.org/alighoj/donacoj/espero.

La Esperanto-movado en Uvira estas signife dinamika, cetere danke al junaj sindonemaj esperantistoj, kiuj ĉiam klopodas plivivigi Esperanton en la regiono. Pro la agado de pluraj fortoj ekzistas pli ol kvin Esperanto-kluboj kun entute cento da membroj tra la urbo. Uvira-esperantistoj aktoris kaj eldonis preskaŭ profesinivele jam 3 filmojn en Esperanto: Infanaj rajtoj, Dank’ al la lingvo kaj Venĝemo. Tiun lastan eblas spekti jutube: youtube.com/watch?v=DhnXZriYVKE&t=395s.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/874a1

N-ro 875 (2020-05-21)
Oficiala anonco de Monda Festivalo kaj Virtuala Kongreso de Esperanto 2020

UEA oficiale anoncas, ke okazos Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020) kaj en ĝia kadro Virtuala Kongreso (VK). MondaFest’ 2020 okazos inter la 20-a de junio kaj la 20-a de septembro 2020, dum la VK okazos inter la 1-a kaj 8-a de aŭgusto 2020.

Tiucele UEA anoncas konkurson por krei emblemojn. Se vi estas artema aŭ entuziasma pri la eventoj, sendu proponojn de emblemoj ĝis inkluzive la 14-a de junio al la Ĝenerala Sekretario de UEA Aleks Kadar per alekska@.spamaĵo?gmail.com. La Estraro de UEA prijuĝos la proponojn kaj oficiale anoncos la gajninto(j)n de la konkurso la 20-an de junio dum la inaŭguro de MondaFest’ 2020. Premio estos senpaga aliĝo al Universala Kongreso en 2021 aŭ 2022 kaj unu-jara membreco en UEA, se la gajninto(j) ne estas membro(j). La Estraro rajtas aljuĝi pliajn premiojn al aliaj escepte bonaj proponoj.

La programoj de MondaFest’ 2020 kaj de la VK estos diskonigitaj en venontaj komunikoj. La plej ĝisdataj versioj de la programoj konstante konsulteblos per Eventa Servo. Se vi havas ideojn au proponojn pri eventoj, kiuj povos okazi, aŭ deziras, ke evento via okazu kadre de la festivalo aŭ de la kongreso, bv. kontakti la organizteamojn kiel indikite ĉe eventaservo.org/e/mondafest2020. Aprobitaj eventoj kadre de MondaFest’ 2020 povos anonciĝi uzante la emblemon kaj nomon de la festivalo, inkluzive en EventaServo.org.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/875a1

N-ro 876 (2020-05-25)
Mesaĝo de UEA okaze de la Tago de Afriko, 25 majo 2020

[ Mesaĝo sendota al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj paperaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

Okaze de la Tago de Afriko, formale la Tago de Liberigo de Afriko, la 25-an de majo, Universala Esperanto-Asocio varme salutas, pere de sia Afrika Komisiono kaj de la estrarano de UEA pri Afriko, Jérémie Sabiyumva, ĉiujn afrikajn amikojn kaj ĉiujn bonvolemajn homojn en la mondo.

La unua Tago de Afriko okazis en 1963 en la ĉefurbo de Etiopio, Adisabebo, kiam 32 landoj fondis la Organizaĵon por Afrika Unueco (OAU). De tiam pliaj 21 landoj aliĝis al OAU, estante Sud-Afriko la lasta lando, aliĝinta en 1994 post la fino de la apartisma regno. La misio de OAU estis liberigi la afrikajn landojn de koloniisma regado, antaŭenigi suverenecon de afrikaj landoj, defendi homajn rajtojn al afrikanoj kaj restarigi la dignon de la afrikaj popoloj. Kun 53 membro-ŝtatoj OAU finis sian agadon en 2002 kaj estis anstataŭigita de Afrika Unio (AU), kiu nuntempe konsistas el 55 membro-ŝtatoj, reprezentantaj pli ol 1,32 miliardon da homoj kaj grandan lingvan diversecon, inter ili kvin laborlingvojn (araba, franca, angla, portugala kaj svahila).

Fonto de pluraj civilizacioj, Afriko estas konsiderata kiel la lulilo de la homaro, la origino de multaj popoloj, lingvoj, religioj kaj tradicioj. Ĝia kontribuo al la homaro estas grava en ĉiuj epokoj, kaj la malfacilaj kaj tristaj okazaĵoj spertitaj de Afriko en ĝia historio utilu al ni kiel neforgesebla leciono, kiu helpu la mondon komune progresi en ĉiaj kampoj kaj firme evolui en daŭripoveco. Afriko nuntempe kalkulas je esperiga generacio, entuziasma, ambicia kaj laborema, kiu ne lasas dubon pri la sukceso de Afriko en la proksima estonteco.

Se oni revizitas la mision de OAU, ampleksigitan de AU, oni komprenos, ke ĝi celas respondi al la homaj bezonoj pri digno, justeco, kunlaboro kaj unuiĝo, kaj esence similas al la celoj, kiujn esperantistoj ĉiutage obstinas atingi por pli bona mondo. UEA havas grandegan deziron, ke Afriko prosperu, kaj la Asocio estas aparte fiera labori por tio pere de sia Afrika Komisiono kaj de siaj membroj en Afriko: viroj kaj virinoj. Grava atuto por nia agado en la kontinento estas labori per tiu altkvalita grupo de afrikanoj, kiuj, plene konsciaj pri la granda valoro de afrikaj homoj kaj popoloj, rekte rilatas kun ili sen kulturaj baroj. Samtempe nia komuna lingvo Esperanto rolas kiel grava ilo por informi al homoj de la tuta mondo, ne malofte misinformitaj pri Afriko, pri la vera vizaĝo de Afriko.

Pro tio UEA pretas en la venontaj jaroj kongresi en Afriko, nia lulilo, kaj tiel ebligi al homoj de la tuta mondo kunfratiĝon en la plej bona afrika etoso, per kiu afrikanoj normale festas tiun ĉi tagon. Vestitaj per grandiozaj tradiciaj kostumoj, homoj de pluraj landoj okazigas spektaklojn kaj festivalojn ĉirkaŭ kulturo, gastronomio kaj diverseco de kutimoj en la kontinento. Ĉi-jare tamen la Tago okazas, kiam la necesaj zorgoj kontraŭ la koronvirusa pandemio devigas homojn resti enfermitaj en siaj hejmoj, sen la eblo celebri tiun ĉi memortagon. Kvankam estas malĝoje ne publike celebri ĝin, kun deziro pri feliĉa Afrika Tago UEA kuraĝigas al ĉiuj en siaj koroj kaj hejmoj celebri ĝin kun la spirito de solidaro al tiuj, kiuj batalas kontraŭ la KOVIM-19, kaj pripensi ĉu la celoj de AU estis atingitaj kaj kion fari por ilin konkretigi en la proksima estonteco. Tiu pripensado ne koncernas nur afrikanojn, sed ĉiujn homojn en la mondo, al kiuj valoras libera kaj daŭripova socio. Vivu Afriko!

Subteni la laboron de UEA en Afriko eblas i.a. per donacoj al Fondaĵo Afriko (uea.org/alighoj/donacoj/afriko) kaj Fondaĵo Canuto (uea.org/alighoj/donacoj/canuto). Por 2020 UEA aparte kuraĝigas donacojn por helpi esperantistojn en Uvira (uea.org/gk/874a1).

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/876a1

N-ro 877 (2020-05-26)
Instigo kaj UEA: subteno al Eventa Servo, Komputeko, Telegram, WordPress kaj aliaj

UEA fariĝis la oficiala aŭspicianto de la reta fonduso Instigo-Liberapay kaj Yves Nevelsteen fariĝis komisiito de UEA pri reta agado. Instigo-Liberapay estas la paĝo de Fonduso Instigo en Liberapay (eo.liberapay.com/instigo), kiu arigas en si plurajn gravajn iniciatojn: ekde la retejoj Eventa Servo kaj Komputeko ĝis la laboroj por tradukado de Telegram kaj WordPress en Esperanton. Liberapay (liberapay.org) estas memstara neprofitocela platformo, kiu peras donacojn/monsendojn al projektoj aŭ homoj kaj cetere havas version tute en Esperanto. Fonduso Instigo estas fonduso starigita de belgaj esperantistoj por subteni Esperanto-agadojn, ĉefe tiujn, kiuj celas retan agadon, gviditajn de Yves Nevelsteen. Nuntempaj kundecidantoj de la Fonduso Instigo estas Valère Doumont kaj Jean-Pol Sparenberg. Nun UEA oficiale aŭspicias la fonduson per rekta monsubteno tra Liberapay kaj alvokas la tutmondan komunumon same subteni la fonduson per Liberapay. Strategiaj retagadoj por Esperanto en la fonduso estas:

Eventa Servo (eventaservo.org): kunlabore kun Fernando Ŝajani, komisiito de UEA pri Eventa Servo, Yves kunzorgas pri evoluigoj de tiu senpaga servo de UEA kaj TEJO, kiu fariĝis unu el plej popularaj retejoj en Esperantujo. Via subteno helpos teni la retejon funkcianta kaj instigos konstante plibonigi Eventan Servon. Subtenu ĝin ankaŭ per aldono de viaj eventoj kaj registrado de via organizo kaj de vi mem kiel uzanto!

Komputeko (komputeko.net): en tiu tre grava prikomputila terminokolekto, gvidata de E@I (www.ikso.net), Yves kunordigas laborojn kaj instigas kunlaboradon. Menciindas la agado de la junulo Robin van der Vliet pri tutnova retejo por Komputeko: estas multe da laboro, kiun certe indas subteni!

Tradukado de Telegram (telegramo.org) kaj WordPress (wordpress.com) al Esperanto: Robin estas ĉeftradukanto (al Esperanto) kaj disvastiganto de Telegram en Esperantujo. Yves transprenis la traduklaboron de WordPress de Cindy McKee. Gravas instigi al ĉiam aktuala traduko de tiuj kaj aliaj platformoj, kiuj utilas al esperantistoj kaj montras la uzatecon de Esperanto. Komuna subteno de la komunumo estas nepra por tio.

Aliaj laboroj jam inkluzivitaj en la fonduso estas Vikipedio (eo.wikipedia.org), partnere kun la Vikimedia organizo Esperanto kaj Libera Scio (ELiSo, esperanto.wiki), kun kiu UEA kunlaboras; Eksterrete (nevelsteen.info/eksterrete) kaj Markolibro (nevelsteen.info/markoj). Legu pri ĉiuj ĉe: eo.liberapay.com/instigo. Vi certe konsentos instigi.

 

La fonduso celas akiri 50 eŭrojn semajne. Se nur dek bonvolemaj esperantistoj akceptos subteni per po 5 eŭroj semajne, ni atingos tiun celon. Estas neniu dubo, ke tio eblas, kaj por kuraĝigi la komunumon UEA faris unuan donacon de 600 eŭroj por la jaro 2020 kiel bazan kontribuon. Ĉe eo.liberapay.com/instigo bonvolu legi kiel eblas al vi kontribui: per PayPal, Stripe, kreditkartoj kaj ĝiroj el SEPA-regiono. La donacoj estos uzataj por teni la menciitajn projektojn (retejojn, domajnojn, servilojn), provizi teknikajn plibonigojn (per akiro de aldona spaco kaj novaj iloj kaj uzopcioj en la projektoj), partoprenigo de ĉefaj kunlaborantoj en eventoj kaj kompensi per simbola honorario la ĉefkunlaborantojn. UEA estas tre fiera pri la atingoj de tiu teamo kaj pri la eblo tion instigi.

Donacoj al Instigo-Liberapay estas anonimaj. Se vi volas esti menciita kiel subtenanto en la jarraporto de Instigo, sendu pri tio mesaĝon al yves@.spamaĵo?ikso.net. Subteni la ĝeneralan laboron de UEA eblas ankaŭ per membriĝo en la Asocio: uea.org/alighoj/alighilo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/877a1

N-ro 878 (2020-05-28)
Ĝis la 31-a de majo junuloj rajtas kandidatiĝi por volontuli en la Centra Oficejo de UEA kaj TEJO

Ĝis la 31-a de majo 2020 junuloj rajtas kandidatiĝi por iĝi TEJO-volontulo en la Centra Oficejo de UEA kaj TEJO. Elektitoj deĵoros kiel volontuloj en Roterdamo dum maksimume unu jaro, ekde aŭgusto 2020 ĝis la 30-a de junio 2021 (komencdato estas interkonsentebla). Loĝado estos senpaga, aldone al transporto, kiu rilatas al la volontulado. TEJO serĉas minimume tri volontulojn por la volontula periodo, do se grupo de du aŭ tri kandidatoj pretus volontuli kune, la grupo rajtas kaj bonvenas kandidatiĝi, specifante tion en la motivletero.

Esti TEJO-volontulo estas unika okazo labori en Esperantujo. Por prezenti tiun eblon TEJO-oficisto Ariel Palmer preparis spektindan filmeton, en kiu la antaŭaj volontuloj Manuela Burghelea (Rumanio) kaj Clément Baleyte (Francio) brile rakontas sian sperton: youtu.be/fp73e5cz8_Y. La filmeto estas altkvalita elmontro de ampleksa uzo de Esperanto kaj spekteblas i.a. kun subtekstoj en la angla, ĉina kaj portugala. Ĝi konsistigas uzindan varbmaterialon por junaj esperantistoj kaj aliaj ĝenerale.

Ĉiuj kondiĉoj por kandidatiĝo troveblas ĉe: www.tejo.org/esc2020. La iniciato okazas kadre de la Eŭropaj Solidaraj Korpusoj (ESK) kaj estas malferma al junaj kandidatoj aĝaj inter 18 kaj 30 jaroj. Ideale kandidato havu bonan nivelon de Esperanto, sed la programo akceptas novulojn interesatajn lerni la lingvon antaŭ aŭ tuj post la komenco de la volontulado. Gravas ŝati administran laboron farendan per komputilo (necesas bazaj scipovoj pri retpoŝto, interreto, tekstprilaborado, kreado de prezentaĵoj ktp.). Iniciatemo, kapablo teame labori, kono pri junulara movado kaj engaĝiĝo bonvenas, samkiel esti unuafoje partoprenanta ESK-projekton. Tiuj estas idealaj trajtoj, sed TEJO kuraĝigas ĉiujn ne heziti kandidatiĝi, ankaŭ se oni ne trovas en si ĉiujn tiujn trajtojn.

Grave: Momente TEJO-volontulo devas daŭre labori en la Centra Oficejo en Roterdamo. Civitanoj de Eŭropa Unio kaj Eŭropa Ekonomia Areo povas senprobleme loĝi kaj labori en Nederlando, sed civitanoj el plej multaj aliaj landoj bezonas labor- kaj restadpermeson. Ĉar Nederlando ne disponigas al volontuloj vizojn kiel kelkaj aliaj landoj, kaj ĉar la volontula poŝmono ne sufiĉos por ricevi laborpermeson, TEJO konsideros tion en la elekto de la volontulo kaj laŭbezone klopodos trovi la necesajn solvojn.

Tial UEA alvokas ĉiujn, ĉefe siajn landajn kaj fakajn asociojn, diskonigi tiun informon kaj kuraĝigi junulojn kandidatiĝi. La agadebleco de volontuloj estas bunta kaj tuŝas aspektojn ege gravajn al la tuta Esperanto-movado: informadon pri Esperanto ĉefe en junularaj eventoj (inkl. ne-esperantajn) per prelegoj, deĵorado en budo, kunplanado de programo, helpo por okazigi KER-ekzamenojn; reprezentadon de TEJO kaj eventuale UEA ĉe internaciaj aranĝoj kaj konferencoj, kiel Forumo Junulara Eŭropa (European Youth Forum) & YO!Fest, COMEM (Council of Members), UNITED-konferencoj, UNOY-forumoj (United Network of Young Peacebuilders), kunsidoj de IKRJO (ICMYO) kaj aliaj; partoprenon en diversspecaj kaj diverslingvaj trejnadoj, rete kaj ĉeeste; prizorgadon de kontaktoj kun eŭropaj kaj neeŭropaj strukturoj kaj organizoj; kreadon de materialoj kaj tradukado; pritraktadon de la poŝtaĵoj (paperaj kaj retaj); prizorgadon de arkivoj; lokan agadon en Roterdamo, ekzemple kune kun AEGEE (Association des États Généraŭ des Étudiants de l’Europe) kaj ESN-grupo (Erasmus Student Network) de la Universitato Erasmus aŭ memstare en la Centra Oficejo; kaj multajn aliajn.

Helpi la agadon de volontuloj en UEA eblas ankaŭ pere de donacoj al la Volontula Fondaĵo: uea.org/alighoj/donacoj/volontuloj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/878a1

N-ro 879 (2020-05-29)
Fondaĵo Grabowski: nova konsisto de la juĝkomisiono

La Fondaĵo Antoni Grabowski celas subteni la tutmondan Esperantan kulturon per premioj kaj subvencioj, precipe por originala kaj tradukita beletro, kaj per kuraĝigo de junaj verkistoj kaj artistoj.

La 2-an de majo 2020 la Estraro de UEA nomumis la membrojn de la juĝkomisiono: Jesper Lykke Jacobsen (prezidanto), Istvan Ertl (sekretario) kaj Mariana Evlogieva (membro). La mandato daŭras ĝis 2022 kaj la komisiono devas aljuĝi premiojn dum tiu periodo.

La lasta aljuĝo de premioj el tiu ĉi fondaĵo okazis en 2018 en Lisbono, kaj ilin ricevis Sten Johansson, Gonçalo Neves kaj Bernhard Pabst.

UEA reliefigas kaj dankas la grandan kontribuon de Ulrich Lins, kiu gvidis la laboron de la komisiono dum multaj jaroj kaj elkore gratulas la novajn komisionanojn, dezirante sukceson en ilia meritoplena kultura agado.

 

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/879a1

N-ro 880 (2020-05-30)
Granda esperantisto kaj eksa direktoro de UEA Victor Sadler forpasis

La 24-an de majo 2020, 83-jara, forpasis la eminenta esperantisto Victor Sadler. Sadler naskiĝis en 1937 en Britio kaj eklernis Esperanton en 1951, kiam li estis 14-jara. Li komencis uzi Esperanton, kiam li ekstudis en Kembriĝo, kie li fondis studentan Esperanto-klubon. Tra la jaroj membris en la klubo pluraj homoj, kiuj poste okupis gravajn postenojn en la Esperanto-movado. Sadler dum tiu tempo redaktis la informilon Studento de STELO, la Studenta Tutmonda Esperantista Ligo, en kies estraro li aktivis.

Post la doktoriĝo pri fonetiko en 1962, li eklaboris fine de 1962 ĉe UEA en Roterdamo, por redakti la revuon Esperanto. Li redaktis ankaŭ La Monda Lingvo-Problemo de 1969 ĝis 1974 kaj okupiĝis pri la Biblioteko Hector Hodler. En 1968 Sadler fariĝis ankaŭ direktoro de la Centra Oficejo. Li transdonis la redaktadon de la revuo en 1974 al Simo Milojeviĉ. En tiu epoko li ankaŭ kunorganizis plurajn Universalajn Kongresojn kaj instalis en 1980-1981 la unuan komputilan sistemon de UEA. Ekde 1980 li laboris kiel ĝenerala direktoro de UEA ĝis demisio en 1983, post kiam li restadis en Brazilo. Reveninte al Nederlando en 1985, li longe laboris en la projekto pri aŭtomata multlingva tradukado pere de Esperanto, DLT (Distribuita Lingva Tradukado) de la nederlanda firmao BSO, ekde 1985 ĝis la emeritiĝo en 2002. En 1986 li estis elektita estrarano de UEA pri Financoj, sed li devis demisii la postan jaron pro sankialoj.

Li verkis Budhisman terminaron (1962), Esperantan-sinhalan vortareton (1963) kaj, kune kun Humphrey Tonkin, Terminaron por tradukado de Esperanto-dokumentoj (1976). Li verkis ankaŭ la poemajn librojn Memkritiko (1967), por kiu li ricevis la premion Arĝenta Sprono, kaj Perversaj rilatoj (2015). Sadler estis ankaŭ ano de la Akademio de Esperanto de 1970 ĝis demisio en 1983.

Entute temas pri multflanka aganto de Esperanto, en la literatura, en la lingva kaj en la organiza kampoj. Kun granda respekto kaj dankemo UEA adiaŭas unu el la grandaj figuroj de nia movado en la dua duono de la pasinta jarcento, kaj nome de la tutmonda esperantista komunumo kondolencas al la vidvino Maiumi Sadler-Hamada.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/880a1

N-ro 881 (2020-05-31)
Mesaĝo de TADEN kaj UEA okaze de la Monda Tago sen Tabako, 31 majo 2020

La internacia lingvo Esperanto estas parolata en pli ol 120 landoj, de milionoj da homoj laŭ diversaj flueco-niveloj. Pere de Universala Esperanto-Asocio (UEA) Esperanto-parolantoj povas kunlabori sen lingvaj baroj kaj en interkultura kompreno. La laborkampojn de UEA ampleksigas ĝia agado kun aliaj asocioj, landaj kaj fakaj. Inter tiuj troviĝas Tutmonda Asocio de Esperantistaj Nefumantoj (TADEN), kiu laboras por konsciigi pri nefumismo kaj protekti sanstaton de homoj, ĉefe pere de sia oficiala organo Puraj Pulmoj kaj tra sociaj retoj.

Okaze de la Monda Tago sen Tabako, la 31-an de majo 2020, TADEN kaj UEA substrekas, kunlabore al la Monda Organizaĵo pri Sano (MOS), la urĝan neceson “protekti la junularon kontraŭ industria manipulado kaj preventi al ili la uzon de tabako kaj nikotino”. Kiel serioze atentigas MOS, “dum jardekoj la tabakindustrio intence uzis strategiajn, agresemajn kaj bonhavajn taktikojn por allogi la junularon. Dokumentoj de tiu industrio malkaŝas profundan esploradon kaj kalkulitajn alirojn celantajn anstataŭigi la milionojn da homoj, kiuj ĉiujare mortas pro tabako-atribuitaj malsanoj per novaj konsumantoj - nome la junularo”. Inter tiuj aliroj estas uzo de gustoj allogaj al la junularo en tabakaj produktoj, reklamo kvazaŭ rilata al “reduktita damaĝo” aŭ “pli pura alternativo” sen scienca subteno, dungo de influantoj en sociaj retoj, strategia vendado proksime de lernejoj aŭ en vendejoj vizitataj de infanoj, inkluzive de ekspoziciado proksime de dolĉaĵoj kaj simile, kaj ĉeestigo de tabakvaroj en filmoj kaj televidaj aŭ interretaj programoj.

La dua numero de Puraj Pulmoj en 2020 eksplicas la ekstran venenecon pro bruligita sukero en la tabako uzata por allogi junulojn kaj tamen informas pri la esperiga malkresko de fumantoj, speciale inter 18-19-jaruloj. Sed nun utilas traduki kaj amase provizi informojn kontraŭ la tabako, por preventadi ĝian uzon kaj helpi tiujn, kiuj volas liberiĝi de sia fumdependo. En Esperanto TADEN kaj UEA reliefigas la publikigon de La Fumado, de Prof. R. Molimard (katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7771), kaj konstantan aperigon de artikoloj en Puraj Pulmoj, i.a de la famaj pulmkuracistinoj Wanda de Kanter kaj Pauline Dekker. TADEN kaj UEA atentigas tamen pri la neceso tion fari en plej multe da lingvoj kaj kun speciala atento al la diversaj niveloj de kleriĝo inter junuloj kaj homoj ĝenerale. Efektive ĉe homoj kun malalta eduknivelo la nombro de fumantoj apenaŭ malkreskas.

Tial UEA alvokas ĉiujn bonvolemajn homojn sin direkti al TADEN (uea.org/fakoj/TADEN) por helpi la asocion en ĝia agado, ĉefe pri tradukado de labormaterialoj en Esperanton kaj en kiel eble plej multe da lingvoj. Aliaj fakaj asocioj de UEA, kiel Universala Medicina Esperanto-Asocio (UMEA) kaj Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) estas alvokataj kunlabori, samkiel grupoj, kiuj eldonas revuojn kaj aliajn informilojn en Esperanto. Kiel prave diras MOS en sia alvoko, “la mondo ne rajtas suferigi alian generacion, trompitan de la mensogoj de la tabako-industrio, kiu ŝajnigas antaŭenigi liberecon de persona elekto, samtempe certigante eternajn profitojn - sendepende de la milionoj da homoj, kiuj pagas per sia vivo ĉiun novan jaron”. Kunlabore al tiu celo, UEA alvokos sian junularan sekcion, Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO), kunlabori inter junio 2020 kaj majo 2021 por la celo protekti kaj defendi la junularon kaj katalizi plian necesan ŝanĝon en la lukto kontraŭ la tabako. Pri TADEN eblas legi i.a. en la retejo de UEA uea.facila: uea.facila.org/artikoloj/movado/taden-%E2%80%93-tutmonda-asocio-de-esperantistaj-nefumantoj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/881a1

N-ro 882 (2020-06-03)
Mesaĝo de UEA okaze de la Internacia tago de Biciklo, 3 junio 2020

UEA kaj TEJO gratulas siajn biciklemajn membrojn kaj BEMI (Biciklista Esperantista Movado Internacia), faka asocio de TEJO, okaze de la Monda Bicikla Tago. Fiksita de UN en 2018, la Tago agnoskas la unikecon kaj flekseblecon de la Biciklo, kiu estas uzata de du jarcentoj, kiel simpla, atingebla, fidinda, pura kaj medifavora daŭripova rimedo de transporto.

Ĉijare Biciklista Esperantista Movado Internacia festas sian 40-jaran datrevenon. Ĝi estis fondita en 1980 por diskonigi E-on inter biciklantoj kaj biciklemon inter la esperantistoj kaj por aranĝi internaciajn biciklo-karavanojn. Efektive, BEMI okazigis multajn biciklajn karavanojn al internaciaj E-renkontiĝoj, unuavice al la IJK.

Aparte ĉijare, pro la korona viruso homoj en la tuta mondo remalkovris la avantaĝojn de la biciklo, kiel medi-amikema, senpolucia malkosta transportilo, kaj samtempe sana kaj efika ekzercilo.

En la lastaj jaroj biciklado pli kaj pli fariĝas populara sporta distrado, en kiu partoprenas homoj el ĉiuj aĝoj. Multaj urboj provizas lu-biciklojn, kiujn eblas facile kaj komforte preni kaj redoni post uzo kie ajn en la urbo. Aparte menciinda estas la varsovia servo, kiu alprenis Esperanto-nomon Veturilo eo.wikipedia.org/wiki/Veturilo_(Varsovio). Tiuokaze UEA instigas proponi Esperanto-nomon al siaurba bicikla servo.

UEA kuraĝigas siajn membrojn kaj simpatiantojn subteni la Fakajn Asociojn BEMI (biciklado), MELS (sporto), AVE (ekologio) kaj invitas tiujn asociojn kunlabori.

Fine ni invitas partopreni la unuan retan BEMI-tagon (6 junio 2020). La programon kaj alirmanieron bonvolu trovi ĉe: bemi.tejo.org/tago/

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/882a1

N-ro 883 (2020-06-05)
Mesaĝo de AVE kaj UEA okaze de la Monda Tago pri Medio, 5 junio 2020

Okaze de la Monda Tago pri Medio (MTM), festata ĉiujare la 5an de junio, UEA kaj la kunlaboranta Faka Asocio de la Verduloj Esperantistaj (AVE) kuraĝigas siajn membrojn plu engaĝiĝi por pli verda mondo, pli medi-amika kaj pli esperanta. MTM estis fiksita de Unuiĝintaj Nacioj por kreskigi konscion kaj agadon por la larĝa gamo de problemoj de protekto de la medio. Unue okazinta en 1974, ĝi estis ĉefa kampanjo por konsciiĝo pri mediaj problemoj kaŭzataj de mara poluo, homa superpopulacio kaj monda varmiĝo, ĝis daŭripova konsumado, naturmediaj krimoj kaj kontraŭleĝa ĉasado. La Monda Tago pri Medio kreskis por esti tutmonda platformo por publika diskonigo, kun jara partopreno de pli ol 143 landoj. Ĉiujare, MTM provizas novan temon, kiun gravaj korporacioj, NRO-j, komunumoj, registaroj kaj famuloj tutmonde adoptas por pledi mediajn kaŭzojn.

La unua tutmonda konferenco pri naturmedio okazis 1972 en Stokholmo - kaj samtempe naskiĝis la tiel nomata Verda Movado.

Naturamantoj delonge estis ankaŭ inter la esperantistoj; indus traserĉi la arkivojn. Inter la nuntempaj pioniroj de ekologio en la Esperanto-Movado estas Bert de Wit, kiu fine de la 1970-aj jaroj eldonis la bultenon “ekoperanto”. Sekvis “Verdire” de Claude Rouget kaj simila bulteno de Lukács András – kiu engaĝiĝis por bonkvalitaj aero kaj natura medio.

Asocio de Verduloj Esperantistaj estas fondita en 1984 okaze de la unua eŭropa kunveno de Verdaj Partioj en Liège. Christopher Fettes, Claude Thumerelle, Ute Haas kaj Wolfgang Guenther estis inter la fondintoj.

AVE kunlaboras kun UEA pri ekologio. AVE-anoj parolas Esperanton kaj estas Verduloj (membroj aŭ simpatiantoj de Verdaj Partioj); ili favoras ekologian, socian, pacan kaj viv-subtenan politikon. AVE pensas tutmonde; ĝiaj membroj agas surloke kaj regione. AVE-anoj informas siajn partiajn geamikojn kaj en Civil-Sociaj Organizaĵoj (aŭ NRO-oj) pri la avantaĝoj de Esperanto kaj informas esperantistojn pri la neceso de Verda Politiko pere de la blogo AVENO verduloj.org/aveno.htm.

AVE laboras kun Verdaj Partioj de landaj, kontinentaj kaj tutmonda sferoj kaj partoprenas je iliaj kunvenoj por diskuti pri Esperanto kiel neŭtrala internacia lingvo. AVE tradukas iliajn gravajn dokumentojn. Esperanto-traduko de la Tutmonda Ĉarto de Verdaj Partioj troviĝas en ilia retejo: globalgreens.org.

AVE subtenas plurajn el la 17 Celoj por Daŭripova Evoluigo de UN enkadre de projektoj kune kun esperantistoj en kelkaj afrikaj landoj: rearbarigado, edukado, provizado de salubra trinkavo kaj ankaŭ de sanitaraj instalaĵoj. AVE kunlaboras pri tiuj temoj ankaŭ kun UEA, kun SAT kaj kun unuopaj esperantistoj.

Pli da informoj pri AVE, “la ligo inter Verduloj kaj Esperantistoj” troviĝas en la retejo www.verduloj.org aŭ ĉe la AVE-sekretario d-ro Manfred Westermayer je ave@.spamaĵo?verduloj.org

AVE subtenas agadon de la tutmonda socio kaj la Unuiĝintaj Nacioj por stabiligi la klimaton, por organika agrikulturo, por la defendo de Homaj Rajtoj, justaj kaj afablaj rilatoj inter ĉiuj ŝtatoj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/883a1

N-ro 884 (2020-06-08)
MondaFest’ 2020: Inaŭguro (20 junio) kaj unuaj oficialaj eventoj - rezervu la datojn!

En la 20-a de majo UEA oficiale anoncis la realigon de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020) kaj la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK) (uea.org/gk/875). MondaFest’ 2020 okazos inter la 20-a de junio kaj la 20-a de septembro 2020, dum la VK okazos inter la 1-a kaj 8-a de aŭgusto 2020, kadre de ĝi. Aldone al tio, ni kun ĝojo informas, ke jam multe da partneroj aliĝis al la ideo de MondaFest’ 2020 kaj anoncas siajn eventojn kadre de ĝi. La konstante ĝisdatigata programo troviĝas ĉe EventaServo.org. Kontrolu kaj rezervu la datojn: eventaservo.org/e/mondafest2020. Detalojn vi trovas en la apartaj paĝoj de ĉiu evento ĉe Eventa Servo:

20 jun - MondaFest’ 2020: Somera Inaŭguro

26 jun - MondaFest’ 2020: Tago de Azio kaj Oceanio (provizore)

27 jun - MondaFest’ 2020: 65-a AMO-seminario: "Landaj Asocioj - Leviĝantaj Agantoj" (sendu proponojn ĝis la 20-a de junio!)

29 jun-03 jul - NASK 2020 1-a parto (registriĝu ĝis la 22-a de junio!)

06 jul-10 jul - NASK 2020 2-a parto

11 jul-18 jul - 76-a Internacia Junulara Kongreso (IJK)

18 jul-26 jul - SES kaj SEP - Somera Esperanto-Studado kaj Somera Esperanto-Programado

25 jul-31 jul - Virtuala Esperanto-Konferenco de ILEI (VEKI)

01 aŭg-08 aŭg - MondaFest’ 2020: Virtuala Kongreso de Esperanto (VK)

09 aŭg - MondaFest’ 2020: Internacia Tago de la Indiĝenaj Popoloj de la Mondo

15 aŭg - Paralela Universo (virtualaj aŭ surlokaj renkontiĝoj)

20 aŭg-20 sep - MondaFest' 2020: Tutmonda Arbo-plantado

12 sep - 8-a Eŭropa Festivalo de Esperantaj Kantoj (sendu kontribuojn ĝis la 15-a de aŭgusto!)

19 sep - MondaFest’ 2020: Tago de Veteranoj (provizore)

20 sep - MondaFest’ 2020: Printempa Inaŭguro

Ĉu vi volas vian eventon en MondaFest' 2020? Nia festivalo ampleksas la tutan komunumon: se vi havas ideojn aŭ proponojn pri eventoj, kiuj povos okazi, aŭ deziras, ke evento via okazu kadre de MondaFest’ 2020 aŭ VK, bv. kontakti la organizajn teamojn laŭ la kontakt-informoj ĉe eventaservo.org/e/mondafest2020. Aprobitaj eventoj kadre de MondaFest’ 2020 povos anonciĝi uzante la emblemon kaj nomon de la festivalo, inkluzive en EventaServo.org, kaj ĝuos informadon per la komunik-kanaloj de UEA.

Kaj ĝis la 14-a de junio eblas partopreni konkurson por emblemo(j): se vi estas artema aŭ entuziasma pri la la ideo de MondaFest' 2020 kaj VK, sendu proponojn pri emblemoj ĝis la 14-a de junio (inkluzive) al la Ĝenerala Sekretario de UEA Aleks Kadar per alekska@.spamaĵo?gmail.com. La Estraro de UEA prijuĝos la proponojn kaj oficiale anoncos la gajninto(j)n de la konkurso la 20-an de junio, dum la inaŭguro de MondaFest’ 2020. La premio estos senpaga aliĝo al Universala Kongreso en 2021 aŭ 2022 kaj unu-jara membreco en UEA, se la gajninto(j) ne estas membro(j). La Estraro povos aljuĝi pliajn premiojn al aliaj escepte bonaj proponoj. Legu pli: eventaservo.org/e/emblemoj_MondaFest2020+VK.
Se vi aŭ via organizo interesiĝas pri sponsorado aŭ subteno de la eventoj, tio estas tre pozitiva por la plej bona okazigo de MondaFest’ kaj VK. Pri tio kontaktu la Vicprezidanton de UEA, Fernando Maia Jr. ĉe fmaiajr@.spamaĵo?gmail.com.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/884a1

N-ro 885 (2020-06-16)
MondaFest’ 2020: Por la Virtuala Kongreso Individuaj Membroj de UEA aliĝos senpage

Kiel anoncite (uea.org/gk/875a1), kadre kaj kulmine de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020), okazos la Virtuala Kongreso (VK) inter la 1-a kaj 8-a de aŭgusto 2020. Kiel aludas ĝia nomo, dato kaj daŭro, la VK estos omaĝo al la Universala Kongreso, kun virtuala aliro al esencaj programeroj de la UK kaj enkonduko de novaj ideoj.

La VK estos senpaga por individuaj membroj de UEA. Tio spegulas la deziron de UEA, ke ĉiuj esperantistoj povu libere paropreni. Ankaŭ ne-membroj de UEA povos partopreni, sed kontraŭ simbola kotizo, tiel ke indas aliĝi al UEA plej frue antaŭ la VK. Informoj kiel registriĝi (kion devos fari ankaŭ senpagaj partoprenantoj, laŭeble frue) aperos plej baldaŭ en sekvontaj komunikoj kaj en eventaservo.org/e/vk. Por plej rapide aliĝi al UEA, uzu nian retan aliĝilon: uea.org/alighoj/alighilo/.

La VK-programo estas planita por havi unu ĉefan programon, kiu daŭros averaĝe po ses horoj tage (12:00-18:00 UTC), por ebligi al esperantistoj de ĉiuj landoj kaj horzonoj laŭdezire partopreni la tutan programon. Aldone, ĉiuj prelegoj disponeblos al aliĝintoj por posta spektado.

La VK utiligos multajn teknikajn avantaĝojn por strebi rekrei la specialan etoson de niaj kongresoj, kiel libera babilejo, renkontiĝaj ĉambroj, disdividiĝo en malgrandajn diskutgrupojn kaj riĉan menuon de prelegoj.

La VK-programo enhavos kelkajn el la tradiciaj plej ŝatataj kaj konataj elementoj de la UK, kiel la prelegoj de la Internacia Kongresa Universitato kaj la Scienca Kafejo, kies resumoj estas videblaj en la IKU-paĝo uea.org/teko/IKU/. La ĉi-jara IKU-libro, kun la tekstoj de tiuj prelegoj, haveblos elektronike kaj senpage. Aliaj tradiciaj UK-programeroj, kiuj okazos virtuale kadre de la VK, estas la Tago de Lernado, la publika kunveno de la Akademio de Esperanto, Estraro de UEA respondas kaj la Aŭkcio.

Ne mankos specialaj programeroj kiel la Bankedo, kiun anstataŭos virtuala prezentado de naciaj pladoj el la tuta mondo, kaj la Internacia Vespero, kiu nomiĝos “Internacia Arta Aranĝo”. Por ambaŭ jam nun eblas proponi erojn skribante al la Virtuala Kongresa Komitato vkk@.spamaĵo?esperanto.org kaj mondafest2020@.spamaĵo?googlegroups.com.

Ankaŭ la Ekskursa Tago okazos virtuale, tiel ke oni povos elekti ekskursojn al pluraj famaj turismaĵoj de la mondo, kun lokaj esperantistaj ĉiĉeronoj. Se vi volas oferti tian viziton de turismaĵo en via lando, bv. skribi al la kunordiganto, amriwandel@.spamaĵo?gmail.com, ĝis la 10-a de julio. El la proponoj estos elektitaj pluraj virtualaj ekskursoj.

Via helpo por tiu projekto estas bonvena - diskonigo de tiuj informoj al viaj lokaj kaj landaj grupoj kaj asocioj, provizo de novaj ideoj kaj proponoj kaj financa subteno. Se vi aliĝis al la 105-a UK, unu ebleco subvencii tiun agadon estas proponi vian aliĝkotizon kiel donacon, informante tion al la Kongresa Fako per kongresoj@.spamaĵo?co.uea.org. Alia maniero estas proponi liberan donacon al nia agado por kongresoj ĉe uea.org/alighoj/donacoj/donaco (bv. indiki, ke via donaco celas la Virtualan Kongreson).

Sed la plej grava subteno estos frua aliĝo, kiel supre menciite, kaj partopreno en la Virtuala Kongreso, okazonta komence de aŭgusto, kadre de MondaFest’ 2020, kies Somera Inaŭguro okazos post kvar tagoj, la 20-an de junio. Ĝisdatigoj pri tio sekvos ĉe eventaservo.org/e/mondafest2020.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/885a1

N-ro 886 (2020-06-17)
UEA bonvenigas novan Kunlaborantan Fakan Asocion: TEO

En la pasinta semajno la Komitato de UEA rete aprobis kunlaboran kontrakton inter Teamanta Esperantista Organizo (TEO) kaj Universala Esperanto-Asocio (UEA). En la voĉdonado 47 komitatanoj sin esprimis, el kiuj 43 aprobis la kunlaboran kontrakton.

La aprobo sekvis dektagan diskutadon, surbaze de ampleksa raporto preparita de la Estraro (Raporto_pri_TEO.pdf), kiu krom statuton kaj priskribon de la agado de TEO prezentis ankaŭ nove verkitan kontrakton, kiu povos servi kiel ŝablono por kontraktoj de aliaj Fakaj Asocioj, novaj kaj ekzistantaj.

La propono kontrakte kunlabori kun TEO estis farita al la Komitato okaze de la Monda Tago de TEO, la 21-an majo 2020. Tiuokaze TEO kaj UEA komune mesaĝis (uea.org/gk/873a1). La Tago estis deklarita de UN pro la graveco de teo por granda parto de la homaro, de la profesia, industria, ekologia kaj kultura vidpunkto: en pli ol 120 landoj teo forte ligiĝas al la kampo de homaj rilatoj, internacia kunlaboro kaj daŭripova evoluigo, kongrue al la Tagordo 2030 de Unuiĝintaj Nacioj.

La Faka Asocio estis oficiale fondita en 2019, dum la 104-a Universala Kongreso en Lahtio, sed ĝi baziĝis sur laborgrupo, kiu organizis filmkonkurson “Teo kaj Amo” (uea.org/gk/620a1) kaj aliajn aktivaĵojn, pri kiuj eblas legi en la supre menciita raporto.

TEO estos la 30-a KFA (Kunlaboranta Faka Asocio) de UEA kaj, des pli grave, la unua faka asocio, kiu subskribis kunlaboran kontrakton post la pasintaj pli ol dek jaroj. La antaŭa estis Monda Asembleo Socia (MAS) en 2009. La Estraro kunlabore kun la komisiono pri statutoj estas konsideranta pliajn petojn de fakaj asocioj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/886a1

N-ro 887 (2020-06-18)
Mesaĝo de UEA okaze de la Monda Tago de Rifuĝintoj, 20 junio 2020

[Mesaĝo sendota al UN]

Laŭ statistiko de Unuiĝintaj Nacioj, hodiaŭ 71 milionoj da homoj tra la mondo estis perforte dislokitaj de militoj, naturaj katastrofoj, kaj forpelo el siaj hejmlandoj. Ili plejparte loĝas en ŝirmejoj por rifuĝintoj, ofte kun vivosava subteno de UN. Ilia situacio fariĝis eĉ pli malfacila pro alveno de KOVIM-19. Ĉe multaj rifuĝintoj, socia distancigo ne eblas, mankas la ebleco de kvaranteno, kaj sanservoj kaj hospitaloj estas neadekvataj. En multaj mondopartoj, naciaj landlimoj estas fermitaj eĉ al tiuj kiuj prosperas: rifuĝintoj estas aktive repuŝataj kaj kalumniataj. Dum ĉiuj homoj frontas riskon pro KOVIM-19, la rifuĝintoj de la mondo estas inter la plej endanĝerigataj.

Kiel atentigis la Alta Komisionestro pri Rifuĝintoj, Filippo Grandi, “Se iam ajn ni memoru, ke ni vivas en interligita mondo, la koronaviruso tion rekte komunikis.” KOVIM-19, la Komisiono diras, “ne konas landlimojn, ne konas lingvaj barojn. Ĝi minacas ĉiujn homojn sur tiu ĉi planedo – inkluzive rifuĝintojn kaj aliajn dislokitojn.”

Unuiĝintaj Nacioj nomis la 20-an de junio Monda Tago de Rifuĝintoj. Ĉi-tage ni aparte memoras la multajn milionojn da homoj forigitaj el siaj hejmoj pro milito, perforto kaj naturaj katastrofoj. Universala Esperanto-Asocio solidariĝas kun multaj aliaj organizaĵoj por atentigi pri la neceso de internacia kunlaboro por alfronti la bezonojn de rifuĝintoj kaj labori por ilia paca kaj sekura reiro al siaj originaj loĝlokoj, aŭ ilia azilo en la landoj kie ili, senelekte kaj senkulpe, troviĝas.

Inter la multaj demandoj pli forte traktendaj estas la lingva problemo: multaj rifuĝintoj troviĝas en situacioj kie ili ne povas lingve komunikiĝi kun la ĉirkaŭaj homoj, inkluzive de registaraj funkciuloj, instruistoj, medicinistoj kaj krizolaborantoj. Kiel parolantoj de la Internacia Lingvo Esperanto, ni estas aparte konsciaj pri tiu neatento al adekvata alfronto de lingvaj diferencoj.

Okaze de la Monda Tago de Rifuĝintoj 2020, ni alvokas al registaroj, neregistaraj organizaĵoj, kaj tute aparte al Unuiĝintaj Nacioj mem, alfronti lingvajn demandojn pli rekte kaj en spirito de lingva justeco, nediskriminacio kaj humana kunsento.

Kaj ĉefe ni alvokas al ĉiuj homoj subteni la laboron de Unuiĝintaj Nacioj por mildigi la sorton de rifuĝintoj en la nuna danĝera monda situacio.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/887a1

N-ro 888 (2020-06-19)
MondaFest’ 2020: Somera Inaŭguro, la 20-an de junio (Programo)

La 20-an de junio 2020, 12:00 UTC, okazos la Inaŭguro de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020), nomata Somera Inaŭguro. Ĉiuj estas bonvenaj spekti ĝin laŭ la suba programo kaj per la jenaj rimedoj: rekte en la retejo MondaFest.net (mondafest.net/programo/) kaj en la spacoj de UEA ĉe Facebook (facebook.com/universala.esperanto.asocio) kaj YouTube (youtube.com/ueaviva). La horoj aperas laŭ UTC (por kompreni, kiam ekzakte estos ĉe vi, ni rekomendas konsulti time.is/UTC; ekzemple berlina/pariza/budapeŝta tempo estas UTC+2, t.e. ke 12:00 laŭ UTC egalas al 14:00 por homoj en tempozono de Berlino/Parizo/Budapeŝto).

20 junio 2020 - 12:00 UTC

  • Muzika antaŭludo: Fransoazo Oazo kaj Kriztoff
  • Inaŭgura Festparolado: Duncan Charters, Prezidanto de UEA
  • Parolado nome de familio Zamenhof: Margaret Zaleski-Zamenhof
  • 1-a Muzika interludo: jOmO
  • Festivala temo: “UN 75-jara: dialogo kaj interkompreniĝo en ŝanĝiĝanta mondo”
    • Inaŭgura Parolado de la Temo: Humphrey Tonkin
    • Mesaĝo pri la Temo, nome de UEA: Sara Spanò
    • Mesaĝo pri la Temo, nome de TEJO: Rakoen Maertens
    • Salutmesaĝo de UN: Fabrizio Hochschild, Suba Ĝenerala Sekretario de UN
  • Mesaĝo de Espero, “Ĉio iros bone”: LKK de Montrealo
  • 2-a Muzika interludo: Manno Montanna
  • Fermaj vortoj de la Inaŭguro: Orlando Raola, Estrarano de UEA pri Kulturo kaj Kongresoj
  • Muzika postludo: Joel Muhire / Amira Chun

La programo estas planita por daŭri ĉirkaŭ du horoj. Pli pri la Festivalo oni povas legi ĉe mondafest.net kaj eventaservo.org/e/mondafest2020. Pri la emblemo de MondaFest’ 2020, kiu reprezentas la spiriton de la Festivalo, eblas legi ĉe revuoesperanto.org/logo-fest.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/888a1

N-ro 889 (2020-06-25)
MondaFest’ 2020: unua semajno kun riĉa programo

La Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020) malfermiĝis sabaton, la 20-an de junio, per la Somera Inaŭguro. La malferman ceremonion oni povas spekti i.a. per la jutubkanalo de UEA, UEAviva: youtu.be/SCMdxEIu128. Jam 2 500 homoj spektis ĝin per YouTube. Ciferojn pri la inaŭguro 24 horojn poste eblas legi ĉe revuoesperanto.org/mondafest_ciferoj. Post la inaŭguro la Festivalo anoncis plurajn okazaĵojn por la unua semajno.

Unuaj kontribuoj venis de Kanado: la Virtuala Kinejo, kun filmoj pri aktualaj temoj, kaj la festivala lanĉo de la Poŝtkarto de Espero (estu inter la unuaj 100 donacantoj!).


Kaj de la 25-a ĝis la 29-a de junio realtempe sekvu kaj partoprenu programerojn de Kontakto, KAOEM, UEA kaj Esperanto-USA.

“En Kontakto!” estas la unua sesio de pluraj babiladoj realigotaj de TEJO kaj la redaktoro de Kontakto, Rogener Pavinski. Abonu la revuon por plene ĝui: https://uea.org/alighoj/abonilo. La Tago de Azio kaj Oceanio (TAO) estas la unua kunsido de la regionaj komisionoj de UEA, kiuj proponos dum la Festivalo riĉajn tagojn omaĝe al la diversaj kulturoj de niaj mondopartoj. La 65-a AMO-seminario, programo de UEA nuntempe kunorganizata kun ILEI, proponas 5 horan programon kun partopreno el aktivuloj de pluraj landaj asocioj. Kaj NASK, la unua unusemajna evento de MondaFest’ 2020, en kiu la Prezidanto de UEA, Duncan Charters, estos instruisto de la supera kurso, komenciĝos la 29-an de junio.

Vizitu regule eventaservo.org/e/mondafest2020 kaj abonu la Festivalan Kurieron ĉe mondafest.net.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/889a1

N-ro 890 (2020-06-27)
Virtuala Kongreso de Esperanto: jam eblas rete aliĝi, senpage por UEA-membroj, ĝis la 26-a de julio

Malfermiĝis la reta aliĝilo por la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK), okazonta kadre de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020) inter la 1-a kaj 8-a de aŭgusto. Aliru ĝin per vk.mondafest.net/.

La aliĝo al la VK estas senpaga por Individuaj Membroj de UEA (kaj TEJO). Tamen, tiel ke la Asocio povu provizi la plej bonajn rimedojn kaj servojn, necesas aliĝi ĝis la 26-a de julio. Post tiu dato, estos antaŭvidata simbola kotizo por kontribui kovri la kostojn de la aldonaj laboroj pro malfruaj aliĝoj.

Por aliĝi al la VK, Individuaj Membroj de UEA devos provizi sian UEA-kodon. Se la sistemo ne rekonas la kodon, vi povas kontroli ĝin ĉe uea.org/via/persone. Se ĝi ĝustas, kaj vi aliĝis lastatempe, povas esti ke la sistemo de VK ankoraŭ ne havas la plej ĝisdatan informon de la datumbazo de UEA pri via membreco en 2020. Tiuokaze, bv. signali tion al la indikota retadreso.

Se vi ankoraŭ ne membras en UEA por 2020, eblas - plej simple - aliĝi rekte tra la VK-aliĝilo: vk.mondafest.net/uea-vk/. Tio ebligos al la sistemo tujan sciigon pri via UEA-membreco. Tiuokaze, aplikiĝos la samaj kondiĉoj (supre priskribitaj), kiuj aplikiĝas al la aliĝoj al la VK ricevitaj post la 26-a de julio.

Aliĝi al la VK sen membriĝi en UEA eblas kontraŭ aliĝkotizo de 50 EUR ĝis la 26-a de julio kaj 75 EUR post tiu dato: vk.mondafest.net/nur-vk/.

Subtenaj donacoj por realigo de la VK bonvenas. La VK estas ampleksa projekto, kiu implicas diversspecajn kostojn, kaj ĉiuj donacoj gravas. Ĉiuj, kiuj donacos minimume 50 EUR, fariĝos oficialaj “Subtenantoj” de la Virtuala Kongreso kaj iliaj nomoj aperos (se ili konsentos pri tio) en la platformo, per kiu la VK estos realigita. UEA antaŭdankas ĉiujn subtenantojn.

La VK havos riĉan virtualan, sed viglan programon dum ok tagoj, dum averaĝe ses horojn tage, ekde la 12:00 UTC. Ĝi prezentos ne nur popularajn programerojn de la tradicia Universala Kongreso, inter kiuj menciindas Internacia Kongresa Universitato (IKU), Scienca Kafejo, Tago de Lernado, Akademio de Esperanto, Aŭkcio kaj Estraro Respondas, sed ankaŭ multaj aliaj novaj programeroj. La programo antaŭvidas plurajn artajn kaj kulturajn momentojn, virtualajn ekskursojn kaj specialan programeron pri tutmonda kuirarto. Ĉiuj estos virtuale prezentitaj, kiel anoncite ĉe uea.org/gk/885. Detala programo aperos baldaŭ.

Ne maltrafu la unuan Virtualan Kongreson!

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/890a1

N-ro 891 (2020-07-04)
MondaFest’ 2020: Sonlibro “Vi estas mia heroo” lanĉita kaj venontaj eventoj

La Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020) komenciĝis promesplena en junio (uea.org/gk/889). La julian programon ankaŭ inaŭguris tre specialaj okazaĵoj. La 1-an de julio la Kanada Virtuala Kinejo omaĝis la Tagon de Kanado per la filmo Momentum, de la ikonaj kanadaj filmfaristoj Colin Low kaj Tony Ianzelo. La 4-an de julion UEA okazigis pere de sia Komisiono MONA la Mezorientan kaj Nordafrikan Tagon (MONAT), re-spektebla ĉe la jutbkanalo UEAviva: youtu.be/7zYlNCCpC_o. Kaj la 5-an de julio TEJO okazigos realtempan debaton inter kandidatoj al la nova estrato de la organizo, sub la devizo “Kia estonteco?”. Tiu iniciato de TEJO ankaŭ rilatas al la Festivala Temo, “UN 75-jara”, ĉar al la junularo ligiĝas granda partopreno en la estonteco de Unuiĝintaj Nacioj mem. Ne hazarde gvidos la programon la junulo Rakoen Maertens, ano de la teamo zorganta pri la Festivala Temo.

Tre speciala kaj kortuŝa okazaĵo estis la lanĉo la 3-an de julio de la sonlibro “Vi estas mia heroo: kiel infanoj povas batali kontraŭ KOVIM-19!”: youtu.be/piFWPLjglCg. Ĉi tiu libro estas originala projekto de la Konsulta Teamo de Inter-Agenteja Komitato pri Mensa Sano kaj Psikologia Subteno-Konsila Grupo en Kriza Situacio (IASC MHPSS RG), ligita al UN. Ĝi disponeblas en pli ol 50 lingvoj en la retejo de IASC. La versio en Esperanto aperis kunlabore kun Unesko kaj la 2-a Vicprezidanto de UEA, Trezoro, tradukita de la volontula tradukteamo de UEA, finreviziita de la rusa esperantisto Andrej Peĉënkin kaj fineldonita de Ĉina Esperanto-Ligo. La sonlibron produktis UEA, kiel simbolan omaĝon al la 49-a Internacia Infana Kongreseto, planita por okazi en Montrealo kaj nuligita pro la pandemio. Ankaŭ ĝi estas la unua en serio de sonlibroj, kiujn UEA preparas kunlabore kun Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj (LIBE) por diskonigo de literaturo en Esperanto al blinduloj. Volontule voĉlegis la rakonton Elsa Torres (el la fama videokurso Pasporto al la tuta mondo). Voĉlegis la prezenton la Estrarano de UEA pri Kongresoj kaj Kulturo, Orlando Raola. Kunordigis kaj muntis la sonlibron Estrarano de TEJO, Luis Obando, kunlabore kun la 1-a Vicprezidanto de UEA, Fernando Maia Jr. La libro taŭgas por geknaboj aĝaj inter 6 kaj 11 jaroj, kiuj devas ĝui la legadon akompane de gepatroj, prizorgantoj aŭ instruistoj.

Julio en MondaFest’ 2020 atestos sinsekvon de nemaltrafeblaj eventoj. Inter la 6-a kaj la 10-a de julio okazos la dua parto de NASK 2020. Inter la 11-a kaj la 18-a, la 76-a Internacia Junulara Kongreso (IJK). Inter la 18-a kaj la 26-a okazos samtempe SES kaj SEP. Kaj inter la 25-a kaj la 31-a de julio, la Virtuala Esperanto-Konferenco de ILEI (VEKI). Por aliĝi vidu ĉe EventaServo.org aŭ rekte ĉe la retejo de MondaFest’ 2020: mondafest.net/aliĝu-subvenciu.

Kaj ne forgesu aliĝi al la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK), kiu okazos inter la 1-a kaj la 8-a de aŭgusto: vk.mondafest.net. Individuaj Membroj de UEA rajtas aliĝi senpage ĝis la 26-a de julio. Ne-membroj povas per la supra adreso samtempe aliĝi al UEA kaj ĝui senpagan aliĝon la la VK. Kompletaj informoj ĉe: uea.org/gk/890.
Plej ĝisdatan programon de la Festivalo trovu ĉe: eventaservo.org/e/mondafest2020. Ni deziras bonan festivalon al ĉiuj!

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/891a1

N-ro 892 (2020-07-13)
Alvoko al Kunmanĝado tra la Mondo, la 5-an de aŭgusto, merkredon, 16:00-18:00 UTC

Unu el la tradiciaj eroj de la Universalaj Kongresoj estas la bankedo. Estas facile konstati, ke kunmanĝado estas unu el la plej bazaj kaj unuecigaj manieroj kunesti por homoj de ĉiuj kulturoj, de ĉiuj anguloj de la planedo kaj tra ĉiuj historiaj epokoj de la homara evoluo. Sed en la jaro 2020 ni alfrontas la eksterordinaran defion kreitan de pandemio, kiu aparte limigas la eblecon kunesti kaj kunmanĝi. La organizantoj de tiuj ĉi eventoj decidis trovi kreeman manieron festi nian homecon kaj festeni en la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK): vk.mondafest.net/. UEA invitas vin ĉiujn partopreni la aranĝon “Kunmanĝado tra la Mondo”, okazonta la 5-an de aŭgusto, merkredon, 16:00-18:00 UTC.

Dum tiu ĉi tempo la partoprenontoj montros al la cetera mondo kiel ili festas per manĝado de luksaj pladoj en hejma etoso kaj kiel la manĝaĵoj estis preparitaj (espereble diskonigante la receptojn). Kompreneble pro la diferenco en la loka horo por ĉiuj partoprenantoj tiu hejma kunfestado povos esti de frua matenmanĝo ĝis plej malfrua vespermanĝo, kio ne estas malhelpo, sed donos pli da vario al la tuta aranĝo.

La organizantoj de la programero petas proponojn por partopreno en la aranĝo. La apartaj eroj daŭros averaĝe 5 minutojn. Ili nepre havu viv-elsendotan parton, kie homoj solaj aŭ en familia rondo gustumas la montritan pladon, kiun ili priskribos, kaj ĝi povas havi parton antaŭregistritan kiu montros la pretigadon de la manĝaĵoj.

Limdato por sendado de proponoj estas la 25-a de julio 2020. La organizantoj kontaktos la proponintojn tuj post tiu dato por finaranĝi la detalojn. Bonvolu sendi senprokrakste viajn proponojn al vkk@.spamaĵo?esperanto.org. Bonan apetiton!

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/892a1

N-ro 893 (2020-07-14)
Alvoko por la Oratora Konkurso kadre de la Virtuala Kongreso - MondaFest’ 2020

Kiel parto de la Virtuala Kongreso okazanta en la kadro de la Monda Festivalo de Esperanto 2020, denove okazos Oratora Konkurso por la junularo.

La konkurso okazos en du sesioj:

    • elimina sesio: malferma al ĉiuj partoprenantoj, ĝi okazos ĵaŭdon, la 30-an de julio, 11:00-16:00 UTC.
    • fina sesio: la kvin plej elstaraj konkursantoj revenos sur la virtualan scenejon denove merkredon, la 5-an de aŭgusto, de la 15:00 ĝis la 16:00 UTC, por decidi la tri premiotojn.

La konkurso estas malferma al la partopreno de gejunuloj en TEJO-aĝo kiuj aliĝis al la kongreso. Partopreno estos senpaga, sed la kandidatoj devos skribe anonci sin minimume unu tagon antaŭ la elimina rondo al la estrarano pri kulturo Orlando Raola, kiu kunorganizas la eventon (oraola@.spamaĵo?gmail.com).

La partoprenantoj de la Oratora Konkurso devas elekti unu el la jenaj temoj:

    • Kiam mi estis infano, mia plej kara revo estis...
    • Mi neniam komprenis kial ...
    • Mia plej rimarkinda sperto pri virtualaj eventoj estas…

La parolado daŭros ĝis 10 minutoj, en la Internacia Lingvo Esperanto. La kandidatoj devas paroli libere, sen anticipe skribita teksto, sed ili povas uzi memorigajn notojn. La paroladojn oni taksos el vidpunktoj enhava, lingva kaj stila, kaj laŭ la ĝenerala sinteno de la kandidato kiel oratoro.

La juĝkomisiono ĉi jare konsistas el: Giridhar Rao (prezidanto), Mark Giraud (membro), Leandro Abrahão (membro kaj teknika prizorganto) kaj Duncan Charters (anstataŭanto).

La juĝkomisiono aljuĝos tri premiojn: unua premio senpaga aliĝo al la UK en Belfast 2021, laŭ kategorio A en la frua aliĝperiodo aŭ 100 eŭroj, dua premio 75 eŭroj kaj tria 50 eŭroj, ĉiuj monsumoj liverotaj kiel aĉetkuponoj por la asocia Libroservo.

La organizantoj bondeziras al la kuraĝuloj kiuj partoprenos, kaj esperas, ke tiu ĉi kongresero estos tiel populara kaj amase spektita, kiel estas tradicie.

Kompleta regularo de la konkurso troviĝas en la retejo de UEA.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/893a1

N-ro 894 (2020-07-16)
Programo de la Virtuala Kongreso de Esperanto: unua rigardo

Kadre de la Monda Festivalo de Esperanto, la Virtuala Kongreso (VK), de la 1-a ĝis la 8-a de aŭgusto, proponos buntan programon, kies unua gustumo troviĝas ĉi-komunike kaj superrigarde ĉe Eventa Servo: eventaservo.org/e/VK, daŭre ĝisdatigata. Ĝisdatigoj estos komunikitaj ankaŭ per la Festivala Kuriero, kiu dum la VK aperos ĉiutage. Ĉiuj bonvenas aboni: mondafest.net/kuriero/.

Por partopreni necesas registriĝi: ĝis la 26-a de julio individuaj membroj de UEA rajtas tion fari senpage ĉe vk.mondafest.net/, kaj ne-membroj en 2020 povas samtempe (re)aliĝi al UEA kaj ĝui la senpagan partoprenon al la VK. Tiuj, kiuj eventuale ne volas aliĝi al UEA, povas same partopreni kontraŭ kotizo.

La VK okazos per reta sistemo, kiu permesos al partoprenantoj spekti prelegojn kaj interagi en apartaj "ĉambroj" de la VK-ejo. Temos pri unika sperto! Ĉiuj informoj pri kiel aliri tiun sistemon estos senditaj al kongresanoj en la venontaj semajnoj. Ĉar frua aliĝado helpos plej efektive organizi la eventon, UEA sincere ĝojas, ke jam pli ol 700 homoj aliĝis al la VK.

La kerna programo okazos inter 12:00-18:00 UTC. Ĝi inkluzivos tradiciajn programerojn de la Universala Kongreso, tamen en nova virtuala formato. Specifajn petojn (ekzemple kunvenoj de Fakaj Asocioj) bv. sendi al la Virtuala Kongresa Komitato (VKK), laŭ la retadresoj vkk@.spamaĵo?esperanto.org kaj mondafest2020@.spamaĵo?googlegroups.com. Tien ankaŭ eblas sendi aliajn proponojn, programerojn por la internaciaj artaj horoj kaj virtualajn objektojn por la Aŭkcio.

La VK-teamo laboras por ke ĉiuj povu sperti plej interesajn programerojn, kun prelegantoj de ĉiuj mondopartoj:

* la Virtuala Movada Foiro ebligos interagadon kun dekoj da Esperanto-organizoj dum la tuta eventa semajno;

* diskutoj pri la Festivala Temo "UN 75-jara: dialogo kaj interkompreniĝo en ŝanĝiĝanta mondo" okazos tra aro da programeroj pri Unuiĝintaj Nacioj kaj la kolonoj de Paco, Homaj Rajtoj kaj Daŭripova Evoluigo de UN, krom aliaj prelegoj pri la laboro de Eksteraj Rilatoj de UEA, kiel Esperanto kaj Unesko kaj historie ĉe la Ligo de Nacioj;

* la Scienca Kafejo proponos kvar klerigajn prelegojn: Komunikaj teknologioj en indiĝena aktivismo (Manuela Burghelea, Rumanio/Skotlando); La Kanada Odiseado, Lando Bazita sur Nekompletaj Konkeroj (Wallace George du Temple, Kanado); La Valoroj de Esperanto en Ŝanĝiĝanta Mondo (John Huang, Ĉinio/Kanado); Popolaj fabeloj kiel ilo por krei dialogon kaj trovi interkompreniĝon en la ŝanĝiganta mondo (Anna Striganova, Rusio);

* kadre de la Jaro Hodler, prezidantoj de UEA kaj TEJO debatos kun eks-prezidantoj pri la estonteco de Esperanto ĉe “Esperanto: de 1887 al 2087”;

* en la Faka Forumo, renkontiĝo de Fakaj Asocioj, eblos konatiĝi kun la aktuala Faka Agado en Esperanto;

* kaj similan interagadon la publiko povos ĝui ankaŭ kun aliaj grupoj, kiel la Akademio de Esperanto, TEJO, redaktoroj de Esperanto kaj Kontakto kaj la Estraro de UEA.

Dum la VK ankaŭ okazos la 73-an sesio de la Internacia Kongresa Universitato kaj de Akademio Internacia de la Sciencoj. Sub gvidado de la IKU-rektoro Geoffrey Greatrex okazos 7 prelegoj: Alproprigo de dua lingvo: ĉu ebla post la infanaĝo? (Grant Goodall, Usono); La ora nombro (François Lo Jacomo, Francio); Romianoj kaj persoj en la malfrua antikvo: milito, arto kaj kulturo (Geoffrey Greatrex, Kanado/Britio); Veturado tra la interplaneda spaco (Carlos Spinola, Hispanio); Esperanto kaj la Dua Mondmilito: postmemora aliro al transnaciaj rakontoj (Pascal Dubourg Glatigny, Francio); Geopolitiko, remalkovrita fako (Javier Alcalde, Katalunio/Hispanio); Genetiko kaj Koro (Keyhan Sayadpour, Irano).

Riĉan programon ofertos ankaŭ la Tago de Lernado, kunlabore kun ILEI, mardon. Kun malfermaj paroladoj de la prezidantoj D. Charters (UEA) kaj M. Grosjean (ILEI), la Tago proponos 6 prelegojn kun diskutoj: Mireille Grosjean (Svislando): La kolera manĝo, leciono de ĉiuj danĝeroj; Ilona Koutny (Pollando): Eduka valoro de Esperanto en diversaj niveloj de instruado; Penny Vos (Aŭstralio): Strategio por enkonduki Esperanton en lernejoj; Mireille Grosjean (Svislando): Praktika Ekzercado: Ni konatiĝu konkrete kun la Homaj Rajtoj; Monika Molnar (Svislando): Infanrajtoj konkrete, nia-lerneje; Katalin Kovats (Nederlando) kaj Margaret Zaleski Zamenhof (Francio): La malfacila lingvo.

En la venontaj tagoj la VK-teamo pli detale diskonigos aliajn klerigajn kaj kulturajn programerojn, kiel

* programerojn de la Monda Ekskursa Tago: virtualaj ekskursoj tra famaj turismaĵoj de la mondo;

* Kunmanĝadon tra la Mondo: kun prezento de pladoj el diversaj kulturoj;

* Aŭtoraj Momentoj kaj Libroj de la Jaro: vivaj renkontiĝoj kun konataj verkistoj kaj eldonistoj;

* Kaj multe da artaj aranĝoj.

Kun granda ĝojo UEA vin invitas al la VK!

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/894a1

N-ro 895 (2020-07-23)
Montreale, virtuale: Kanado en la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK) kaj MondaFest’ 2020

Eĉ se la montreala UK de 2020 devis esti prokrastita al 2022, la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK), okazonta de la 1-a ĝis la 8-a de aŭgusto – precize en la datoj, kiam devis okazi la 105-a UK –, enhavos multe da kontribuoj el Montrealo kaj Kanado, por memorigi la partoprenantaron pri tio, kio devus okazi en Kanado ĉi-jare kaj ankaŭ por doni al ili antaŭguston pri tio, kio okazos en 2022. Aliĝi al la VK eblas per vk.mondafest.net (senpage por individuaj membroj de UEA ĝis la 26-a de julio).

Krom la diversaj partoprenoj de Kanado jam aperintaj kadre de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020), kiel ĉe la Somera Inaŭguro, la Kanada Virtuala Kinejo kaj la Poŝtkarto de Espero, la VK havos unikajn kontribuojn:

  • Malfermaj bonvenigaj vortoj de grava kanada indiĝena historiisto kaj membro de la Honora Komitato de la 105-a UK;
  • Salut-mesaĝo de la urbestro de Montrealo;
  • Koncerto de Joelle Rabu, escepte bona kaj monde konata kanada kantistino;
  • Rektorado de Geoffrey Greatrex, kanada esploristo, por la 73-a sesio de Internacia Kongresa Universitato, kiu okazos virtuale kadre de la VK;
  • Prelego “La kanada odiseado, lando bazita sur nekompletaj konkeroj”, kadre de la Scienca Kafejo, de la Honora Prezidanto de la montreala LKK, Wallace G. du Temple;
  • Prelego “La valoroj de Esperanto en ŝanĝiĝanta mondo”, ankaŭ kadre de la Scienca Kafejo, de la ĉina kanadano John Huang;
  • Unikaj aŭkciaĵoj ligitaj al 105-a UK;
  • Virtualaj ekskursoj tra la urbo Montrealo;
  • Montrealaj bageloj en la Kunmanĝado tra la Mondo;
  • Aŭtoraj Momentoj, ia. pri la “Besta Verbaro” (vi scias kio estas “krokodili”, sed ĉu vi scias, kio estas “aranei”?!);
  • Prelego pri la 107-a UK en 2022, kadre de “Venontaj UK-oj”;
  • Ĉeesto de la montreala LKK dum la Virtuala Movada Foiro por babilado kun la publiko;
  • Kaj multe pli!

Oni povas subteni tiun mirindan laboron per aliĝo al la VK kaj diskonigo de la aliĝilo: vk.mondafest.net - kaj same per donacoj al la kampanjo “2022 por 2022”, kiu celas simbole kolekti 2022 eŭrojn por Montrealo 2022 pere de la Poŝtkarto de Espero.

Planoj por 2022 jam antaŭeniras! La LKK de la montreala UK ne haltis. Se vi estas inter la aliĝintoj al la 105-a UK, alia ebleco subvencii nian agadon estas proponi vian aliĝkotizon kiel donacon, informante tion al la Kongresa Fako per kongresoj@.spamaĵo?co.uea.org. Eblas ankaŭ proponi liberan donacon ĉe www.uea.org/alighoj/donacoj/virtuala_kongreso.

Ĉi-semajne la VK sukcesis atingi la nombron de aliĝoj al la 105-a UK je marto 2020, kun nuntempe pli ol 824 aliĝoj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/895a1

N-ro 896 (2020-07-31)
Unesko eldonis unuan libron en Esperanto “De ideoj al agoj: 70 jaroj de Unesko”

Antaŭ UK 2017, Unesko, kunlabore kun UEA, publikigis Unesko-Kurieron en Esperanto. La lanĉo de la Kuriero reciproke proksimigis la rilatojn inter Unesko kaj UEA, interesigis esperantistojn pri Unesko kaj Uneskon pri Esperanto. Por evoluigi la Esperanto-uzadon ĉe Unesko mem, laŭ iniciato de Trezoro Huang Yinbao, UEA lanĉis en aprilo 2018 strategian planon por disvastigi la idealojn kaj la valorojn de Unesko per Esperanto. La projekto pli vidigis la valoron de Esperanto al Unesko kaj pliigis ĝian intereson kaj favoron al Esperanto. Aprile de 2019, Trezoro, la nuna dua vicprezidanto de UEA, raportante al Unesko, ke pli da esperantistoj, kiuj ne konas UN-lingvojn, esperas koni Unesko-n per Esperanto, proponis, ke Unesko eldonu De ideoj al agoj: 70 jaroj de Unesko en Esperanto.

Danke al la kunlaboro de afablaj kaj helpemaj Unesko-oficistoj kaj danke al esperantistoj el sep landoj, la paralela Esperanto-ĉina versio de la Unesko-libro estas oficiale eldonita de Unesko kun UEA julie, antaŭ la VK 2020. En tio partoprenis precipe la esperanta tradukisto kaj antaŭa vicredaktoro de Unesko-Kuriero en Esperanto, Andrej Peĉënkin, la iniciatinto kaj ĉefredaktoro Trezoro, vicredaktoro François Lo Jacomo, la reviziintoj (Rob Moerbeek, Michela Lipari kaj Wang Fang) kaj la ĉinlingva traduka kaj revizia teamo de Trezoro. La eldonaĵo, kun Unesko-ISBN 978-92-3-000112-4 kaj UEA-ISBN 978-92-9-017138-6, aperis en formato 220x210 mm, kun 230 koloraj paĝoj kaj abundaj bildoj en kuproplata papero kaj malmola kovrilo.

Tiu ĉi libro estas dediĉita al la sennombraj viroj kaj virinoj, kiuj tion realigis, tra la tuta mondo, asocie aŭ unuope, en Naciaj Komisionoj aŭ Unesko-Kluboj, ĉe la ĉefsidejo aŭ surloke. Unesko estas reto de homoj tra la mondo, ĉiel diversaj kaj unuigitaj de valoroj kaj de sia sindevigo profundigi, laŭ la vortoj de la Unesko-Konstitucio, “la intelektan kaj moralan solidarecon de la homaro”. La libro prezentas rakontojn pri tio, kiel Unesko plenumis tiun ĉi mision, reflektante la profundecon, amplekson kaj efikon de Unesko-agado, por certigi klerigadon por ĉiuj, konservi kaj krei konsciiĝon pri universala kultura kaj natura heredaĵo, por protekti la parolliberecon, plibonigi ĉiujn sciencojn por ĉies bono, lukti kontraŭ rasismo kaj por dialogo, toleremo kaj socia inkludo kaj por doni povon al knabinoj kaj virinoj en ĉiu socio.

Menciinde estas, ke Carlo Minnaja, komisiita de Esperanta PEN-Centro, zorge kaj tre atente kontrolis la tekston de la libro pli ol kvarfoje kaj donis bonegajn konsilojn. La eksa ĝenerala direktoro Irina Bokova skribis la Antaŭparolon kaj Duncan Charters, Trezoro Huang Yinbao kaj François Lo Jacomo skribis la Enkondukon. UEA kore dankas al ĉiuj menciitaj kontribuintoj de la libro. La libro estos baldaŭ videbla en la ŝrankoj de Unesko kaj mendebla ĉe Libroservo de UEA.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/896a1

N-ro 897 (2020-08-08)
Humphrey Tonkin: Honora Prezidanto de UEA

En la unua kunsido de la Ĝenerala Kunveno 2020 de la Komitato de UEA, kiu unuafoje en la historio okazis rete kiel parto de la Virtuala Kongreso de Esperanto, la Komitato elektis Humphrey Tonkin kiel Honoran Prezidanton de UEA.

Humphrey Tonkin (n. 1939.12.02, Truro, Kornvalo, Britio) estas sendube la plej influa kaj multflanka vivanta gvidanto de UEA en la lastaj kvindek jaroj. Prezidanto de la Asocio dum tri mandatoj (1974-77, 1977-80 kaj 1986-89), kaj Estrarano dum tri pliaj, la du lastaj kiel Vicprezidanto (1980-83, 1983-86 kaj 2001-04), li ankaŭ ekster la Estraro faris gravajn kontribuojn sur la kampoj de beletro, esploro kaj dokumentado kaj eksteraj rilatoj. Pli ol iu ajn alia, li estas ligita al la kreskanta tutmondiĝo de UEA en tiu periodo kaj al la plialtigo de la prestiĝo de Esperanto en la rondoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj Unesko kaj sur la kampoj de lingvopolitiko kaj lingvoplanado. Rekone al la unika valoro, vasteco kaj daŭremo de lia agado kadre de UEA, la Estraro proponis elekti lin Honora Prezidanto – posteno, kiun li verdire jam okupas en la koroj de la membraro.

Tonkin eklernis Esperanton kiel adoleskulo en 1954 kaj du jarojn poste partoprenis en sia unua Universala Kongreso en Kopenhago (de tiam li ĉeestis pli ol 50 UK-ojn). Dum pli ol jardeko li aktivis en la junulara movado, i.a. kiel la unua redaktoro de Kontakto (1963-66) kaj Prezidanto de TEJO (1969-71). Li transprenis la prezidantecon de UEA nur 34-jaraĝa, en la malfacilaj cirkonstancoj de la kongreso en Hamburgo, 1974, kaj brile gvidis la procezon de movada repaciĝo en la postaj jaroj. Li multflanke renovigis la strukturojn kaj agadojn de la Asocio, reverkante ĝian Statuton, malfermante oficejojn en Budapeŝto, Antverpeno kaj Novjorko kaj lanĉante plurajn iniciatojn por resanigi ĝiajn financojn (Societo Zamenhof estas unu el liaj elpensaĵoj). Li modernigis kaj plifortigis jam establitajn agadojn, kiel la Centron de Esploro kaj Dokumentado kaj la Belartajn Konkursojn, kaj enkondukis novajn, i.a. tre sukcesajn lingvopolitikajn konferencojn en Novjorko apud la sidejo de Unuiĝintaj Nacioj. Famiĝis ankaŭ liaj kongresaj festparoladoj.

Oficiale en 1984, kvankam praktike jam pli frue, Tonkin transprenis la ĉefredaktadon de la faka revuo Lingvaj Problemoj kaj Lingvoplanado (fondita de CED-aktivuloj en 1966 sub la nomo La Monda Lingvo-Problemo) kaj en la postaj tridek jaroj levis ĝin al la unua rango de internaciaj revuoj sur tiu kampo – iel kombinante tion kun sia ĉefa kariero kiel profesoro pri la renesanca angla literaturo kaj 15 jarojn kiel universitata rektoro (Ŝtata Universitato de Novjorko Potsdam, 1983-88, kaj Hartford, 1989-1998). Li multe verkis kaj tradukis en Esperanto pri ambaŭ fakoj (i.a. du dramojn de Ŝekspiro kaj la esearon Lingvo kaj popolo, 2006), kaj krome zorgis pri la anglaj tradukoj de pluraj gravaj E-verkoj, i.a. La danĝera lingvo de Lins. Li estis ankaŭ populara kaj ofta preleganto en la Internacia Kongresa Universitato, en la Interlingvistikaj Studoj de Poznań kaj en aliaj klerigaj kaj movadaj aranĝoj. De 2004 ĝis 2016 li prezidis la Belartajn Konkursojn kaj tra eĉ pli longa periodo li gvidis la rilatojn de UEA kun Unuiĝintaj Nacioj, lastatempe reprezentante ĝin en la Komitato de Ne-Registaraj Organizoj ĉe la Ekonomia kaj Socia Konsilio. Ekde 1968 li krome estas, preskaŭ seninterrompe, la prezidanto de la usona Esperantic Studies Foundation, kiu ludas pli kaj pli gravan evoluigan rolon por UEA kaj la movado en la lastaj du jardekoj.

Humphrey Tonkin estas meritoplena ano de la Honora Patrona Komitato de UEA, jam de 1995. La lastaj 25 jaroj elokvente kaj multrilate konfirmis lian elstaran rolon en la historio de la Asocio. La movoj por tiu justa honora agnosko naskiĝis ankoraŭ en la periodo de la eks-prezidanto Mark Fettes, kiu cetere plene subtenis la nuntempan Estraron en la prezento de tiu propono al la Komitato de UEA, kiu per sia aprobo ebligis la anoncon de Humphrey Tonkin kiel Honora Prezidanto en la Fermo de la Virtuala Kongreso, al kiu aliĝis 1833 homoj el 94 landoj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/897a1

N-ro 898 (2020-08-08)
Zlatko TIŠLJAR: nova Honora membro de UEA

Dum sia unua reta kunsido kadre de la Virtuala Kongreso la Komitato de UEA elektis Zlatko TIŠLJAR kiel Honoran Membron.

Zlatko TIŠLJAR (n. 1945.05.19, Zagrebo, Kroatio) estas kroata esperantisto kaj i.a. ĝenerala sekretario de Eŭropa Esperanto-Unio. Li esperantistiĝis en 1962 en Studenta Esperanto-klubo en Zagrebo. Prezidanto de Jugoslavia Junulara Esperantista Asocio de 1968-1977 kaj membro de la komitato de TEJO. En 1972 li iniciatis kaj fondis la entreprenon Internacia Kultura Servo en Zagrebo, kiun li direktoris ĝis 1991. IKS evoluis al entrepreno kun 10 enpostenigitoj kaj signifa eldona agado (ĉiujare 3-5 libroj), kun ĉiujara profesia pupteatra internacia festivalo (PIF), kun organizado de sciencaj simpozioj, teatraj festivaloj, seminarioj. Ĝi evoluigis la Zagreban Metodon por instrui Esperanton, kies lernolibro aperis en pli ol 30 lingvoj kaj ĝia adapto ekzistas ankaŭ en lernu.net al trideko da lingvoj. Li estis membro de la Komitato de UEA de 1979 ĝis 1998. Ekde 1992 li loĝas en Maribor (Slovenio), kie li fondis la entreprenon Inter-kulturo, kiu interalie organizis SAT-kongreson, REF-on, sciencajn simpoziojn, seminariojn, festivalojn pupetarajn kaj video-filmajn kaj eldonis pli ol 20 librojn. Li iniciatis la fondon de Asocio por Eŭropa Konscio en 1996 kaj ties sekretario li plu estas. De 2001 ĝis 2009 li laboris en la Popoluniversitato de Maribor kaj okupiĝis pri eŭropaj projektoj en edukado kaj instruado al malsukcesintaj gejunuloj.

Ekde 2005 li estas sekretario de Eŭropa Esperanto-Unio kaj estis prezidanto de la organiza komitato de la 7-a EEU-kongreso 2007 en Maribor. Li tradukis kelkajn romanojn kaj novelarojn el la kroata kaj slovena literaturoj al Esperanto. Li studis en la Filozofia Fakultato en Zagrebo ĝeneralan lingvistikon kaj germanan lingvon kaj poste en AIS kibernetikan pedagogion (li unue bakalaŭriĝis ĉe AIS en 1993 per diplomlaboraĵo pri statistika pedagogio kaj poste magistriĝis en 1996 per diplomlaboro pri propedeŭtika valoro de Esperanto). Li verkis plurajn sciencajn verkojn pri lingvistiko kaj pedagogio. Liaj ĉefaj originalaj verkoj estas Eŭropa ideologio, Esperanto vivos malgraŭ la esperantistoj, Duobla spiralo kaj Eŭropo, vi baldaŭ mortos. Li verkis ankaŭ lernolibrojn (ĉefaŭtoris la bazan lernolibron laŭ la Zagreba Metodo), verkis instrukciaron por uzantoj de tiu metodo, B-lernolibron kaj du vortarojn (Espertanto-kroatan kaj Esperanto-slovenan). Konata inter amikoj kiel Pajo, li multe vojaĝis kaj prelegis pri Esperantaj kaj eŭropaj temoj. Inter 1993 kaj 1995 li efektivigis grandan instrueksperimenton por pruvi la propedeŭtikan valoron de Esperanto rilate al la lernado de la germana kaj angla lingvoj en 5 elementaj lernejoj de tri landoj (en Aŭstrio, Slovenio kaj Kroatio) aplikante la kibernetikpedagogiajn metodojn pri mezurado kaj kalkulado de rezultoj (detala raporto en lia libro: Esperanto vivos malgraŭ la esperantistoj, kiu troviĝas ankaŭ rete ĉe miresperanto.narod.ru).

Li mem efektivigis mezuradon de ofteco de la vortuzo en parolata Esperanto kaj ellaboris frekvencmorfemaron de parolata Esperanto, kiu troviĝas en la sama supre menciita libro kaj baze de kiu li gvidis ellaboron de la lernolibro laŭ la Zagreba Metodo. Li eksperimentis per la Zagreba metodo diversmaniere gvidante mallongajn kursojn (12- aŭ 24-horajn dum unu aŭ du semajnfinoj, en kursoj kun ununaciaj kursanoj kaj kun plurnaciaj). Li gvidis eksperimenton en Zagrebo en 1983 pri unusemajnfina kurso kun 300 personoj en 15 kursoj inter kiuj estis tri kursoj sen instruistoj (tre sukcesaj). Li prelegis pri pedagogiaj temoj plurdekfoje en pluraj landoj kaj aperis aro da liaj pripedagogiaj artikoloj en diversaj revuoj (Pedagogia Revuo, El Popola Ĉinio, Esperanto-Revuo, Monato, GRKH Grundlagenstudien aus Kybernetik und Geisteswissenschaft) kaj en pluraj diversaj kolektoj libroformaj. Li gvidis daŭre E-kursojn de 1964 por ĉiuj aĝoj kaj ĉiuspecaj profiloj: de studentoj kaj instruistoj ĝis malsukcesintaj lernantoj en entute deko da eŭropaj landoj. En la jubilea jaro 1987 en Zagrebo li gvidis ĉiumonate novan unumonatan E-kurson. Li ofte vojaĝis kun la kursanoj al internaciaj, ĉefe junularaj, aranĝoj por praktikigi ilin, aŭ organizis iliajn vojaĝojn. Entute li gvidis pli ol 100 kursojn porkomencantajn kaj kelkajn daŭrigajn.

Verkoj de Zlatko TIŠLJAR estas:

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/898a1

N-ro 899 (2020-08-09)
14 elstaraj agantoj diplomitaj dum la Virtuala Kongreso de Esperanto

En la Solena Fermo de la Virtuala Kongreso de Esperanto estis anoncitaj la nomoj de la 14 ricevantoj de la Diplomoj 2020 pri Elstara Agado aŭ pri Elstara Arta Agado. Tiuj diplomoj estas aljuĝataj de la Estraro de UEA ekde la jaro 2007.

Elstara Agado:

Aleksandr Korĵenkov kaj Halina Gorecka (Rusio) pro elstara agado kiel redaktoroj de la Ondo de Esperanto kaj kiel eldonistoj ĉe Eldonejo Sezonoj, kiu ekde 1983 jam publikigis vere eminentajn verkojn por Esperantujo;

Lee Jung-kee (Koreio) pro longtempa elstara agado kiel motoro de la Seula Esperanto-Centro, julie kun 337-a kurso el 2-monataj lernadoj, ekde 1991;

Rakoen Maertens (Belgio) pro elstara agado kiel reprezentanto de TEJO kaj UEA ĉe UN kaj Unesko; inter alie dum la Ĝenerala Konferenco de UNESKO en Parizo kaj en la Junulara Forumo de UN-Ekosok;

John Magessa (Tanzanio) pro elstara agado pri restarigo de la movado en Tanzanio;

Jean-Pierre Marcq kaj Evelyne Rotellini (Francio) pro elstara agado per la asocio Esperanto plus, kiu finance subtenas afrikajn aktivulojn kaj pro kreo de la NOMAD-kurso;

Yves Nevelsteen (Belgio) pro elstara kunlaborado en pluraj retaj agadoj (Eventa Servo, Vikipedo, Komputeko), starigo de la fonduso Instigo-Liberapay, Esperanto-traduko de retejoj kaj programoj kaj aliaj projektoj, kiel Eksterrete kaj kolekto de markoj en Esperanto;

Fernando Ŝajani (Brazilo) pro elstara agado kiel fondinto de la retejo Eventa Servo;

Bert Schuman (Francio) pro longtempa elstara agado kiel organizanto de la Internacia Infana Kongreso kaj motoro de la Esperanto-Kulturdomo en Greziljono.

 

Elstara Arta Agado:

Pascal Dubourg Glatigny (Germanio) pro la elstara kontribuo al la literatura Esperanto-kulturo inter alie per la projekto Militrakontoj;

Kjara (Chiara Raggi) (Italio) kantverkisto, aŭtoro, gitaristo kaj komponisto, pro la elstara kontribuo al la muzika Esperanto-kulturo, inter alie per sia koncerto, kiu fermis la virtualan 52-an Malferman Tagon, kaj pro sia regula reta prezentado dum la socia izoliĝo;

Ale Kosabela (Argentino/Brazilo) pro la elstara kontribuo al la muzika Esperanto-kulturo per sia vasta Esperanto-muzika produktado, pro la talenta kunlaboro kun pluraj esperantistaj artistoj, kaj pro la lanĉo de La Pordo;

Istvan Nemere (Hungario) pro la elstara kontribuo al la Esperanto-literaturo, kiel unu el plej produktemaj verkistoj.



Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/899a1

N-ro 900 (2020-08-10)
IKU-libro 2020: rekorde elŝutita

Dum la Virtuala Kongreso de Esperanto la unuan fojon IKU-libro estis elŝutebla senpage jam dum la monda kongreso de UEA. La libro, kiu prezentas la tekstojn de la sep prelegoj en la 73-a sesio de la Internacia Kongresa Universitato (IKU) kaj resumojn de la kvar prelegoj de la Scienca Kafejo, estis elŝutita pli ol 2000 fojojn dum la kongresa semajno.

La libron redaktis Anna Striganova, Dmitrij Ŝevĉenko, Amri Wandel kaj provlegis Rob Moerbeek. Eldonis ĝin la eldonejo “Impeto” en Moskvo kun aŭspicio de UEA kaj Akademio Internacia de la sciencoj (AIS). Estas menciinde, ke samtempe UEA malfermis la aliron al la retaj versioj de du antaŭaj IKU-libroj - de 2018 kaj 2019 - ili estas senpage elŝuteblaj en la IKU-paĝo de UEA, uea.org/teko/IKU. Aperos ankaŭ la papera libroforma versio de IKU-tekstaro. Ĉiuj dezirantoj povos poste akiri ĝin en la libroservo de UEA kaj libroservoj de kelkaj Landaj Asocioj.

UEA dankas al la eldonejo “Impeto” kaj al la redaktoroj, kiuj senrekompence laboregis por ebligi la aperon de la IKU-libro.

Vi povas donaci, omaĝe al tiu ĉi eldono, al la Ĝenerala Kaso de la Universala Esperanto-Asocio uea.org/alighoj/donacoj/kaso, kiu nun bezonas vian helpon.

Elŝutu senpage kaj ĝuu: iku.trovu.com

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/900a1

N-ro 901 (2020-08-17)
UN 75-jara: kien nun? Invito al plua diskutado kaj kunplanado en MondaFest’ 2020

(Kun afabla peto diskonigi tiun inviton inter viaj rondoj kaj kontaktoj, kiuj interesiĝas pri UN. )

La Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020) transprenis la temon de la nuligita 105-a Universala Kongreso: “UN 75-jara: dialogo kaj interkompreniĝo en ŝanĝiĝanta mondo”. Tiu temo spegulas la longan kunlaboran rilaton inter la Esperanto-movado (speciale UEA) kaj Unuiĝintaj Nacioj (UN) kaj same la signifon de tiu dialoga kaj mondo-pliboniga laboro de UN por esperantistoj.

La temo estis enkondukita kadre de la “Somera Inaŭguro” de MondaFest’ 2020, la 20-an de junio (youtu.be/SCMdxEIu128), i.a. per mesaĝo de la Ĝenerala Sekretario de UN, António Guterres (00:49:00), prezento de Humphrey Tonkin (00:50:25) kaj saluta mesaĝo direktita al MondaFest’ de la Speciala Konsilisto Fabrizio Hochschild, respondeculo pri la 75-jara datreveno de UN (1:11:45). Ekde la inaŭguro de MondaFest’ ĝis la malfermo de la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK), la 1-an de aŭgusto, okazis pluraj laborkunsidoj por la temo kaj pluraj agadoj al ĝi rilataj, kiel intervenoj kaj prelegoj en NASK, Usona Kongreso kaj Internacia Junulara Kongreso kaj diskutado en la Facebook-grupo UN75 en Esperanto, ĉio oficiale kadre de MondaFest’ 2020. Aparte dum la VK estis riĉa diskutado pri la temo dum la tagoj 1-a kaj 8-a de aŭgusto. Legu resumon pri tio pli sube.

Nun la kunordiga teamo pri la temo (Humphrey Tonkin, Sara Spanò, Rakoen Maertens, Mark Fettes, Fernando Maia Jr., Renato Corsetti, Jon Liechty, Gadirou Diallo kaj Raúl García) esperas atingi ankoraŭ iom pli,. Tial UEA invitas ĉiujn partopreni en jenaj venontaj virtualaj kunvenoj, sub gvido de la eks-prezidanto de UEA Mark Fettes:

2020-08-17, 15:00 UTC: La Celoj por Daŭripova Evoluigo, grupo 1 – la socia bazo: forigi malriĉecon, redukti socian/internacian malegalecon, disvastigi sanon, edukadon, seksan egalecon, pacon kaj aliron al justico. eventaservo.org/e/CDE-grupo1 - Aliĝu ĉe: sfu.zoom.us/j/98499826073?pwd=Y05ybWExOFZCVFl1Skw1RGlJVDFQdz09

2020-08-22, 17:00 UTC: La Celoj por Daŭripova Evoluigo, grupo 2 – socia infrastrukturo: mastrumi daŭripovan provizon de akvo, manĝaĵoj, energio, loĝejoj, laboro kaj disvolvi daŭripovajn alirojn al produktado, konsumado, industrio kaj inventemo. eventaservo.org/e/CDE-grupo2 - Aliĝu ĉe: sfu.zoom.us/j/94536246025?pwd=NzFYZlhJVm8wLzhDM1lGSkpQR2tidz09

2020-08-31, 16:00 UTC: La Celoj por Daŭripova Evoluigo, grupo 3 – protekti la naturon: kontraŭbatali klimatŝanĝiĝon kaj daŭripove mastrumi la marojn kaj terojn. eventaservo.org/e/CDE-grupo3 - Aliĝu ĉe: sfu.zoom.us/j/91269820663?pwd=RDI3MXRHL1BaNnVUTlZwK2NMNzh1UT09

La celo de tiuj kunvenoj estas kolekti kaj profundigi ideojn por la raporto kaj rezolucio de UEA al UN, kaj krei la bazon de plano por pli konstanta kaj vasta engaĝiĝo de esperantistoj kun la laboro de UN. Kvankam la deirpunkto estas la Celoj por Daŭripova Evoluigo, la laborgrupo estas malfermita al ĉiuspecaj ideoj, kiuj iel tuŝas la agadojn kaj prioritatojn de UN kaj utiligas la specifajn fortojn kaj kapablojn de la Esperanto-movado aŭ celas ĝian plifortigon kaj plikapabligon.

Se vi ne povas partopreni en tiuj kunsidoj, vi estas bonvena kontribui ĝis la fino de aŭgusto per ideoj ankaŭ retmesaĝe al la kunordigantoj Mark Fettes (mtfettes@.spamaĵo?sfu.ca), Humphrey Tonkin (tonkin@.spamaĵo?hartford.edu) kaj Rakoen Maertens (rakoen@.spamaĵo?maertens.international).

Bonvolu helpi disvastigi ĉi tiun inviton inter viaj rondoj kaj kontaktoj, kiuj interesiĝas pri UN aŭ pri iu aspekto de tiu ĉi ampleksa temaro.

 

Aktualiĝu pri la temo “UN 75-jara: Dialogo kaj interkompreniĝo en ŝanĝiĝanta mondo”:

Sub la redakta gvido de Humphrey Tonkin kaj Rakoen Maertens aperis la Gvidilo al la 17 celoj por daŭripova evoluigo de Unuiĝintaj Nacioj, en reta formo ĉe esperantoporun.org/dokumentoj/gvidilo-17-celoj-por-dauripova-evoluigo-de-un/

kaj ankaŭ papere ĉe la eldonejo Mondial. Dek sep diversaj fakuloj kontribuis mallongajn eseojn pri la 17 celoj, i.a. pri tio, kion esperantistoj mem povas fari por pli bone ekkoni la Celojn kaj kontribui al ilia realigo.

Krom tio, kadre de la Virtuala Kongreso, indas (re)spekti almenaŭ la jenajn prelegojn:

            o Mark Fettes pri evoluigo: vk.retevent.com/prelegoj/S9EOEcvaQqa9xEeKmYWK

            o Ulrich Brandenburg pri paco: vk.retevent.com/prelegoj/d184a2G3ae631sJL8WgE

            o Intervjuo kun Giuliano Turone pri homaj rajtoj: vk.retevent.com/prelegoj/Bwidup4HNDBnCQwxkIiu

 

Vi ankoraŭ povas aliĝi al la VK per vk.mondafest.net por spekti la prelegojn.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/901a1

N-ro 902 (2020-09-02)
Societo Zamenhof kaj Belartaj Konkursoj en MondaFest’ 2020, la 6-an de septembro

La Akcepto al la membroj de Societo Zamenhof (SZ) kaj la Premia Festo de la Belartaj Konkursoj (BK) de UEA okazos dimanĉon, la 6-an de septembro, kadre de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020). La Akcepto okazos je la 13:00 UTC (eventaservo.org/e/SZ) kaj antaŭvenos la Premian Feston, kiu okazos je la 14:00 UTC (eventaservo.org/e/1d90c8).

Ĉiujare la SZ-anoj estas akceptataj de la prezidanto de UEA en privata kunsido okaze de la Universala Kongreso de Esperanto. Ĉi-jare la Akcepto okazos virtuale kadre de MondaFest' 2020, per Zoom, kaj estos gvidata de la prezidanto de UEA Duncan Charters kaj de la ĵus elektita honora prezidanto de UEA Humphrey Tonkin, mem la fondinta prezidanto de la Societo. Tio okazis antaŭ kvardek kvin jaroj, kiam Humphrey, tiam fariĝinta nova prezidanto de UEA, anoncis en la februara numero de la revuo Esperanto 1975:

Societo Zamenhof estas societo interne de la Asocio mem. Ĝiaj membroj konsistas el ĉiuj niaj grandaj financaj apogantoj. Oni aliĝas al la Societo en difinita jaro aŭ per donaco de iu granda sumo al la kaso de UEA, aŭ per pago de kotizo ekvivalenta al trioblo1 de la kotizo de Membro-Abonanto en la koncerna jaro. Aliĝinte al la Societo, oni ricevos de tempo al tempo rekte de la prezidanto de la Asocio informojn pri ĝia stato – informojn pli detalajn kaj pli ĝisdatajn ol tiuj, kiuj normale aperas en la Esperanto-gazetaro. Okazos ankaŭ speciala akcepto de Societo Zamenhof ĉiujare en la Universala Kongreso. Ni kuraĝigos la membrojn de la Societo turni sin rekte al la prezidanto por ricevi aktualajn informojn aŭ fari sugestojn pri la Asocio.

Por partopreni necesas esti ano de la Societo. Tio eblas per la aliĝilo de UEA: uea.org/alighoj/alighilo. Tiuj, kiuj aliĝos ĝis vendredo, la 4-a de septembro, ricevos ĝustatempe la alirinformojn al la virtuala akcepto.


La Premia Festo de la Belartaj Konkursoj siavice fariĝis lastatempe la kulmina momento de la plej klasika manifestiĝo de la Esperanta kulturo. La Komisiono de la Belartaj Konkursoj, por kiu rolas kiel prezidanto kaj sekretario respektive Miguel Fernández Martín kaj Miguel Gutiérrez Adúriz, rigardas la ceremonion de disdono de la BK-premioj kiel eron de spektaklo konceptata por kunĝuado de la Esperanto-kulturo. Tial ĝi parolas pri “BK-Festo”. Ĉi-jare la Festo, samkiel preskaŭ ĉiuj aranĝoj, okazas virtuale, kaj la BK-Sekretario, mem kompetenta uzanto de teknikaj rimedoj, kaj teamo de valoraj kunlaborantoj (muzikistoj, kantistoj, deklamantoj ktp.) igos la komunumon ĝoje kunfesti la mirindaĵon de nia kulturo en ties diversaj manifestiĝoj. En la okazo oni konatiĝos kun la nomoj de la konkursaĵoj kaj konkursantoj premiitaj en la 71-a eldono de la Belartaj Konkursoj de UEA. Por kunspekti kaj kunfesti tiun ĉi specialan momenton, aliru la kanalon de UEA ĉe YouTube, UEAviva (youtube.com/UEAviva) aŭ la paĝon de UEA ĉe Facebook (facebook.com/universala.esperanto.asocio), de kiuj elsendiĝos la Festo. Vi bonvenas aboni la YouTube-kanalon kaj la Facebook-paĝon. Se vi volas subteni la belartan agadon de UEA, via donaco bonvenas al la Belarta Fondaĵo: uea.org/alighoj/donacoj/belarto. Ĉiuj verkoj premiitaj en la konkursoj legeblas ekde 2013 en la serio Belarta Rikolto, aĉetebla ĉe la Libroservo de UEA: katalogo.uea.org.

 

1 En tiu tempo oni aliĝis al SZ samtempe fariĝante membro de la Asocio. Pro tio, ke dumvivaj membroj estas membroj, la Ĝenerala Regularo nuntempe difinas en sia Artikolo 3.2, ke temas pri la duoblo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/902a1

N-ro 903 (2020-09-06)
Rezultoj de la Belartaj Konkursoj de UEA en 2020

Dimanĉe la 6-an de julio, kadre de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020), en bunta kaj elstare kunmetita virtuala festo-ceremonio, la Komisiono pri Belartaj Konkursoj de UEA diskonigis la rezultojn ĉijarajn. Miguel Gutiérrez Adúriz, Sekretario de la Belartaj Konkursoj bonvenigis la spektantojn kaj anoncis, ke la konkurson partoprenis 151 verkoj el Afriko, Azio, Eŭropo kaj Ameriko. La prezidanto de la Belartaj Konkurso, Miguel Fernández en malferma parolado anoncis la baldaŭan aperon de Antologio de Mikronoveloj partoprenintaj en la Belartaj Konkursoj, kiuj fariĝas 70-jaraj en 2020. Omaĝe al ĵus forpasinta poetino Júlia Sigmond li deklamis ŝian poemon Doloro. La tutan ceremonion eblas re-spekti en la kanalo de UEA en Jutubo, UEAviva: https://youtu.be/t8l1nRyo6a8

La diversajn premiojn disdonitajn anoncis laŭvice membroj de la diversaj juĝantaj triopoj. Jen la tuto el la premioj:

BRANĈO POEZIO: Partoprenis 56 verkoj de 31 aŭtoroj el 19 landoj [5 el Afriko, 13 el Ameriko, 9 el Azio, 29 el Eŭropo].

Juĝkomisiono: Krys Williams, Ĵak Le Puil, István Ertl.

Unua premio: “Mia kvaropo admirinda” de Nicolino Rossi, el Italio.

Dua premio: “Ek sor” Evgenij Georgiev, el Kazaĥio.

Tria premio: en egaleco por jenaj tri verkoj:

“La renkonto kun la trompo” de Tiberio Madonna, el Italio.

“Pri-kronvirusa kroniko...” de Serĝo Sir', el Francio.

“La nigra dio” de Jesper Lykke Jacobsen, el Francio.

BRANĈO PROZO: Partoprenis 27 verkoj de 18 aŭtoroj el 16 landoj [2 el Azio, 1 el Afriko, 4 el Ameriko, 20 el Eŭropo].

Juĝkomisiono: Giulio Cappa, Tim Westover, Trevor Steele

Unua premio: “Finjo” de Vladimir Opletajev, el Rusio.

Dua premio: “Muŝribelo” de Ewa Grochowska, el Francio.

Tria premio: “Nova Dekamerono” de Paulo Sérgio Viana el Brazilo.

SUBBRANĈO MIKRONOVELO: Partoprenis 50 verkoj de 24 aŭtoroj el 13 landoj [11 el Ameriko, 10 el Azio, 29 el Eŭropo].

Juĝkomisiono: Giulio Cappa, Tim Westover, Trevor Steele.

Unua premio – Premio Paula Adúriz: “La stranga butikumo” de Francisco Javier Moleón el Hispanio.

BRANĈO TEATRAĴO: Partoprenis 1 verko de 1 aŭtoro el 1 lando.

Juĝkomisiono: Giuliano Turone, Serĝo Sir', Saša Pilipović

Neniu premio estis aljuĝita.

SUBBRANĈO MONOLOGO AŬ SKEĈO: Partoprenis 6 verkoj de 5 aŭtoroj el 4 landoj.

Juĝkomisiono: Giuliano Turone, Serĝo Sir', Saša Pilipović

Unua premio – Premio María Cuevas: “Ne tute, nur duone” de Tiberio Madonna el Italio.

BRANĈO ESEO: Partoprenis 10 verkoj de 10 aŭtoroj el 9 landoj [6 el Eŭropo, 2 el Azio, 1 el Afriko].

Juĝkomisiono: Gotoo Hitoshi, Antonio Valén, Giridhar Rao.

La unua premio – Premio Luigi Minnaja: ne aljuĝita.

Dua premio: “Komparo inter Esperanto kaj Okcidentalo” de Emanuele Bovio-Regano el Italio.

Tria premio: ne aljuĝita.

Gajnis honoran mencion la verkoj:

“Halka kantas esperante” de Roman Dobrzyński el Pollando.

“De hilelismo al Homaranismo: Ĉu nova hipotezo?” de Roberto Lloancy el Francio.

INFANLIBRO DE LA JARO

Juĝkomisiono: Ricardo Albert Reyna, Jang Jeong-Ryeol.

Partoprenis 1 infanlibro de 1 eldonejo el 1 lando.

La premio estas aljuĝita al la Eldonejo Esperanto-Asocio de Britio pro la verko “La krubalo” de Julia Donaldson kaj Axel Scheffler.

La tuta festo estis abunde ornamita per muziko de Kajto, Feri Floro kaj Alta Tajdo, kaj per deklamado de Sara Spanò, Nicola Ruggiero, Ana Manero kaj Manolo Parra. Entute brila okazaĵo, elstara kaj memorinda. Ĝi sendube substrekas, ke en la diversaj branĉoj de Beletro, Esperanto floras kaj la bunteco de la floraro pliiĝas senĉese.

La Estraro de UEA elkore gratulas ĉiujn partoprenintojn, speciale la premiitojn, kaj profunde dankas la gravan laboron de la juĝantoj kaj de la Komisiono. Ĝis venontjare!

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/903a1

N-ro 904 (2020-09-07)
Lasta ŝanco aliĝi kaj spekti la unuan Virtualan Kongreson de Esperanto: ĝis la 20-a de septembro

Se vi ne jam spertis la Virtualan Kongreson de Esperanto (VK) aŭ ŝatus (re)spekti programerojn, jen la lasta ŝanco: por ebligi al ĉiuj partopreni tiun unikan virtualan festenon de Esperanto, UEA plilongigis la unikan VK-sperton ĝis la fino de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020), la 20-an de septembro. Tiu invito validas por ĉiuj, ankaŭ tiuj kiuj ankoraŭ ne estas membroj de UEA. VK-aliĝintoj povas normale aliri la virtualan kongresejon per vk.retevent.com. Novaj aliĝantoj bv. uzi la retan aliĝilon: vk.mondafest.net. La aliĝkotizoj estas simbolaj por individuaj membroj de UEA kaj varias laŭ lando: 20, 10 kaj 5 EUR por landkategorioj 5, 4 kaj 3, respektive, kaj nulo por landkategorioj 1 kaj 2 laŭ la kotizo-sistemo de UEA. Per la sama aliĝilo eblas aliĝi ne nur al la VK, sed ankaŭ al UEA. Ĉiuj bonvenas subteni la laboron de la Asocio per aliĝo. Se iu havas problemon pagi la aliĝkotizon, bv. skribi al la adreso mondafest2020@.spamaĵo?googlegroups.com.

La speciala platformo de la VK ebligas al la partoprenantoj inteligente serĉi apartajn programerojn per nomo, prezentanto, kategorio. Entute disponeblas 140 spektaĵoj. Esploru: vk.retevent.com/programo. Enirante programeron, vi spertos ĝin same kiel ĝi okazis dum la realtempa kongreso, vi povos vidi la lastatempajn komentojn kaj mem afiŝi novajn en la babilejo. Daŭre funkcias la “konstantaj” vidbabilejoj “Koridoro”, “Kafejo” kaj “Librejo” por renkontiĝo de kongresanoj.

Jam aliĝis 1863 personoj el 95 landoj: vk.mondafest.net/aliĝintoj. Ili ĝuis plej varian programon, inkluzive de ne nur tradiciaj UK-programeroj, sed ankaŭ novspecaj spertoj: centoj da virtualaj ĉambroj “vidbabilejoj”, kie okazis liberaj kunvenoj, pli ol 20 prezentoj de aŭtoroj kaj eldonejoj dum Aŭtoraj Momentoj kaj Libroj de la Jaro, ok virtualaj ekskursoj al diversaj mondpartoj, sep virtualaj koncertoj de konataj E-muzikistoj, 11 sciencaj prelegoj kadre de la Internacia Kongresa Universitato kaj la Scienca Kafejo, plurnivelaj Esperanto-kursoj, kunmanĝado tra la mondo, aŭkcio kaj multaj pli. Bunta ĉiutaga raportado dum la VK estas daŭre videbla en la Festivala Kuriero. Vi bonvenas aboni ĉe mondafest.net/kuriero.

Plej bone esprimas nian laboron spite de la pandemio la vortoj de Humphrey Tonkin, honora prezidanto de UEA: "La Universala Kongreso de Esperanto ne okazas... Sed okazis io alia – iu mirakla transformiĝo. La esperantistoj kunvenas en senprecedencaj nombroj perrete. Al la ĵusa Virtuala Kongreso de Esperanto aliĝis duobla nombro de kongresanoj kompare kun la nombro kiun oni atendis en Montrealo antaŭ la nuligo de la Universala Kongreso. Miloj da homoj ligiĝas virtuale trans la landaj kaj kontinentaj limoj."

Via aliĝo helpos al UEA konstrui la venontajn Virtualajn aŭ Hibridajn Kongresojn, tamen restas nur du semajnoj por sperti la unuan. Aliĝu ankaŭ vi, bonvenon (re)sperti la VK-on!

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/904a1

N-ro 905 (2020-09-09)
Forpasis Zlatko TIŠLJAR, Pajo (1945-2020)

UEA kun granda bedaŭro informas pri la forpaso de Zlatko TIŠLJAR (1945-2020), la 8-an de septembro en Zagrebo. Komence de aŭgusto la Komitato de UEA elektis Zlatkon TIŠLJAR kiel Honoran Membron de la Asocio, dum la unua reta kunsido de sia Ĝenerala Kunveno, kadre de la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK).

Zlatko TIŠLJAR, naskiĝinta la 19-an de majo 1945, forpasis 75-jaraĝa. Ekde 1962 li aktive kaj modele sin dediĉis al Esperanto, unue ĉirkaŭ Zagrebo kaj en la studentaj kaj junularaj rondoj, laborinte surkampe de TEJO, kaj ankoraŭ freŝe ĉi-jare, internacie, ĉefe en la eŭropa kontinento. Lian imponan biografion eblas koni ĉe nia gazetara komuniko pri lia honora membriĝo (uea.org/gk/898) aŭ ĉe la artikolo pri li en Vikipedio (eo.wikipedia.org/wiki/Zlatko_Tišljar).

Pajo, kiel li estas konata inter esperantistoj, estis por ĉiuj ni unu el la grandaj aktivuloj de nia movado. Laŭ amikoj de la tuta mondo, li estis ekzemplo de esperantista personeco, homo, kiu plene reprezentis la idealojn de esperantismo: scivolema, bonkora, malferma, laborema, helpema, diligenta. Elstara esperantisto, li impresis pro siaj entuziasmo, firmeco kaj vigleco. Instruisto konata de miloj da lernintoj, preleganto konata de miloj da kolegoj, li estas memorata pro sia talento, klareco kaj parolmaniero, flua kaj eleganta. Li vere laboris por Esperanto ĝis mallonga tempo antaŭ sia forpaso, kiun la movado taksas kiel grandan perdon. UEA kuraĝigas al ĉiuj, ke oni strebu inspiriĝi de lia agado, plu laborante por nia Afero kaj honorigante la ekzemplon, kiun li lasas al ni. Nome de la tutmonda komunumo ni prezentas nian kondolencon al la familio kaj al la multaj geamikoj de Pajo tra la mondo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/905a1

N-ro 906 (2020-09-11)
UEA fariĝis ĉefa partnero de KAEST 2020, kiu okazos rete (1-4 oktobro)

La Konferenco pri Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko (KAEST) estas la plej grava memstara evento pri la uzo de Esperanto por sciencaj kaj fakaj celoj. La unua KAEST (sub la nomo AEST) okazis en 1978, organizita de ĉeĥaj esperantistoj. Ekde 2010 ĝin organizas E@I, kiu kunrealigis kun UEA kaj Vinilkosmo la sukcesan Virtualan Kongreson de Esperanto (VK), al kiu plu eblas aliĝi (vk.mondafest.net) por ĝui la ekskluzivan enhavon, ĝis la 20-a de septembro.

La jaro 2020 estas speciale grava por KAEST, ĉar ĝi markas dek jarojn de organizado de la evento fare de E@I. Kiel okazis al aliaj eventoj, oni devis nuligi la ĉi-jaran fizikan KAEST pro la pandemio, tamen samkiel la VK ĝi okazos plene virtuale, sub la nomo “reta KAEST 2020” (kaest.ikso.net), en la samaj datoj planitaj por la fizika evento: inter la 1-a kaj la 4-a de oktobro. Kaj nun UEA fariĝis ĝia ĉefa partnero.

Por UEA estas esence grave subteni la fakan kaj sciencan agadon per Esperanto kaj la aplikon de Esperanto en la diversaj laborkampoj de la homaro. Fakaj Asocioj mem estas ĉefa parto de la strukturo de nia Asocio. La “virtualigo” de KAEST, kiel okazis al la VK, povas denove fariĝi unika okazo, ke la aranĝon partoprenos multe pli da homoj el multe pli da landoj ol antaŭe estis dum la ĉeestaj eldonoj. Tial UEA forte rekomendas al siaj membroj kaj ĉiuj esperantistoj aliĝi al ĝi kaj aktive partopreni, inkluzive per propono de prelegoj aŭ aliaj programeroj. Eblas aliĝi senpage ĝis la 25-a de septembro, sed ĉiuj estas kuraĝigataj kontribui per la simbola kotizo de 10 EUR aŭ fariĝi oficiala subtenanto per kontribuo de 30 EUR (kio inkluzivas ricevon de la presita prelegkajero): kaest.ikso.net/2020/aliĝilo.

Por tiu ĉi reta KAEST estos uzata la sama platformo (Retevent), kiun oni uzadis por la VK kaj aliaj eventoj kadre de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020), kiel IJK, SES kaj VEKI. Tio donas al E@I kaj UEA la ŝancon ankoraŭfoje proponi al nia komunumo la saman etoson de tiuj neforgeseblaj eventoj. La ĉi-jara ĉeftemo de KAEST estas “Scienco kaj tekniko kiel rimedoj por efektivigi daŭripovan evoluon” kaj tial UEA devos proponi programerojn kiel etendiĝon de okazantaj diskutoj ĉirkaŭ la temo de MondaFest’ 2020. Tamen eblas proponi ankaŭ alitemajn sciencajn, teknikajn kaj fakajn prelegojn aŭ alispecajn programerojn, inkluzive de diskutrondoj kaj kultura programo. Cetere en la komenco de KAEST, en la posttagmezoj de ĵaŭdo kaj vendredo, okazos la 68-a Seminario pri Aktivula Maturigo (AMO 68) de UEA, sub la temo “Konkretigo de daŭripovo”, en kiu estos prezentaĵo de Stefan MacGill: “Energiŝpara surrela transporto”.

Por la reta KAEST, UEA aparte komunikos siajn diversajn fakajn asociojn por prezenti pri sia fako kaj agadoj, gvidi diskutĉambrojn en la konferenco kaj ankaŭ uzi ĝin kiel okazon por kunsido de membroj. Ne necesas esti membro de UEA por partopreni la retan KAEST, sed ĉiuj bonvenas subteni la laboron de nia Asocio per membriĝo: uea.org/alighoj/alighilo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/906a1

N-ro 907 (2020-09-11)
Premio 2020 de Fondaĵo Antoni Grabowski al Bertilo Wennergren

La Fondaĵo Antoni Grabowski (FAG) estis kreita sur la bazo de grandanima donaco de Adam Goralski (1912–2005). Ĝia regularo estis novformulita en 2017. La fondaĵo, portanta la nomon de “la patro de la Esperanta poezio” Antoni Grabowski, celas subteni la Esperantan kulturon per premioj kaj subvencioj. La Juĝkomisiono de FAG, kiu de 1984 aljuĝas premiojn ĉiun duan aŭ trian jaron, nun konsistas el Jesper Lykke Jacobsen, István Ertl kaj Mariana Evlogieva. La administradon de la Fondaĵo prizorgas la Centra Oficejo de UEA.

Kadre de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020) ni sciigas per tiu ĉi komuniko la ĉi-jaran premion de Fondaĵo Antoni Grabowski.

La unua (kaj sola) premio (800 usonaj dolaroj) iras al Bertilo Wennergren (Svedio/Germanio). Li ricevas ĝin pro siaj elstaraj kontribuoj al esperantologio. Per sia Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko, kiu en sia reta versio (bertilow.com/pmeg) staras jam je la 15-a versio, li kreis novan referencon por priskriba esperanta gramatiko. Uzante novigan, simplan terminologion kaj abundajn ekzemplojn el kvalitaj fontoj, tiu verko klarigas al komencantoj kaj al specialistoj ĉiujn aspektojn de la Esperanto-gramatiko. Wennergren krome kreis la retpaĝon Tekstaro (tekstaro.com), kiu ebligas la traserĉon kaj komparon de vasta literatura kaj gazetara tekstaro de pli ol 10 milionoj da vortoj. Temas pri grava ilo por la analizo de la efektiva lingvouzo kaj ĝia evoluo. Akademiano de 2001, Wennergren deĵoris kiel direktoro de la sekcioj pri Gramatiko kaj pri la Ĝenerala Vortaro. En tiu lasta funkcio li iniciatis kaj subskribis la 9-an Oficialan Aldonon al la Universala Vortaro en 2007.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/907a1

N-ro 908 (2020-09-21)
Deklaro de UEA okaze de la Internacia Tago de Paco 2020

La temo de la nunjara Internacia Tago de Paco, festata ĉiujare la 21-an de septembro, estas “Formante Pacon Kune”. La jaro 2020 estas ankaŭ la okazo de la 75-a datreveno de la fondiĝo de Unuiĝintaj Nacioj, starigita, laŭ la vortoj de sia Ĉarto, por “savi estontajn generaciojn de la plago de milito”.

La Esperanto-movado, komunumo dediĉita al internacia dialogo pere de la Internacia Lingvo Esperanto, kun partoprenantoj en preskaŭ ĉiu mondoparto, jam delonge konsideras la konservadon kaj antaŭenigon de paco fundamenta al ĝiaj celoj. En la jaro 2020 ĝia virtuala Monda Festivalo de Esperanto havis kiel ĉefan temon “UN 75-jara: Dialogo kaj interkompreniĝo en ŝanĝiĝanta mondo”. Miloj da Esperanto-parolantoj el cento da landoj entiriĝis en la diskuton, kiu konsistigis rektan kaj plene malferman dialogon inter egaluloj, kiu transpontis la kontinentojn. Ĉefa inter la traktitaj demandoj estis “Kion ni povas fari kiel individuoj por antaŭenigi pacon kaj interkompreniĝon, kaj kiel ni povas helpi Unuiĝintajn Naciojn en ties serĉado de pli bona, pli paca kaj pli prospera mondo?” Konvinkite, ke paco inter la nacioj komenciĝas en la koroj de individuoj, ni promesis daŭrigi niajn strebojn atentigi la civilan socion pri la bezono de malferma dialogo en kiu la ago paroli estas parigita kun la ago aŭskulti, kaj aŭskulto kondukas al interkompreniĝo.

La jaro 2021 estis deklarita de Unuiĝintaj Nacioj kiel Internacia Jaro de Paco kaj Konfido. Ni esperas, ke la Universala Kongreso de Esperanto okazos en Nord-Irlando venontjare, se la pandemio tion ne malhelpos. Ĉiel ajn, ni povas jam nun certi, ke ni iniciatos tutmondan dialogon en 2021, pere de Esperanto, pri la graveco de konfido kaj de vojoj por ĝia antaŭenigo, ĉar nur pere de konfido ni povas atingi pacon kaj nur en paco ni povos fronti la danĝerojn de la estonteco kaj daŭrigi la progreson al pli bona mondo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/908a1

N-ro 909 (2020-09-22)
Interkultura Novelo-konkurso (INK), de Akademio Literatura de Esperanto, sub aŭspicio de UEA

Dum la solena fermo, envere la Printempa Inaŭguro de la Monda Festivalo de Esperanto, okazis la lanĉo de Interkultura Novelo-konkurso (INK). Konceptita laŭ iniciato de kanadaj esperantistoj, la LKK de la Universala Kongreso en Montrealo kaj la Esperanto-Societo Kebekia (ESK), INK estas organizata de Akademio Literatura de Esperanto (ALE) kaj aǔspiciata de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kun subteno de la Komisiono pri Belartaj Konkursoj. La konkurso celas instigi aktualan novelan kreadon de aŭtoroj el diversaj kulturoj pri la temo “KOVIM-19: Kiel ĝi ŝanĝis nin” - sama temo, malsamaj vidpunktoj, malsamaj historioj.

La temo de la konkurso estis elektita post reta publika voĉdonado organizata de la montreala LKK antaŭ la Virtuala Kongreso. La prezenton de la konkurso kaj ties regularon oni povas trovi ĉe la retejo de ALE per akademio-literatura.org/inkmallonge.net/INK.

La teksto-proponoj devas havi maksimume 12 000 karaktrojn (proksimume 6 paĝoj). Ne estas minimuma longeco. Aŭtoroj povas sendi proponojn ĝis la 20-a de junio 2021 (sama tago, kiu markis la inaŭguron de MondaFest’ 2020) per specifa sendo-formularo de la konkurso, trovebla ĉe ALE: akademio-literatura.org/ink/sendoformularo. Proponoj devas nepre esti en Esperanto, neniam antaŭe publikigitaj, tamen ne nepre originale verkitaj en Esperanto: tradukaĵoj el aliaj lingvoj bonvenas, kio faras el INK interesan ilon por informi pri Esperanto al neesperantistaj verkistoj.

Interkultura ĵurio taksos la novelojn. La gajnintoj estos anoncitaj dum la 107-a Universala Kongreso de Universala Esperanto-Asocio en Montrealo, en 2022. La 1-a, 2-a kaj 3-a premioj estos respektive 500, 300 kaj 200 eŭroj. La prezenton de la konkurso dum la Printempa Inaŭguro, kiu kalkulis je speciala interveno de D-ro José Antonio Vergara el Ĉilio, oni povas re-spekti ĉi tie: youtu.be/8g1w_xEdZVU?t=6661.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/909a1

N-ro 910 (2020-10-01)
Deklaro de UEA okaze de la Internacia Tago de Pli Aĝaj Personoj

Ĉiujare, la 1-an de oktobro, tra la pasintaj tridek jaroj, Unuiĝintaj Nacioj festis la Internacian Tagon de Pli Aĝaj Personoj – tagon por memorigi pri iliaj atingoj kaj atentigi pri ilia graveco en socio, sed ankaŭ por altiri atenton al la problemoj kiujn tiom da pli aĝaj personoj frontas. Por fokusi nian atenton pri tiuj demandoj, la Monda Organizo pri Sano (WHO/MOS) lastatempe deklaris la jardekon 2020-2030 la Jardeko de Sana Aĝiĝo.

“Populacioj tra la mondo aĝiĝas pli rapide ol antaŭe,” la MOS klarigas. La Tagordo 2030 de UN kaj ties Celoj por Daŭripova Evoluigo altigis kaj altigas la atenton al la situacio de pli aĝaj personoj, kiuj tro ofte vivas en kondiĉoj de malriĉo (Celo 1), malsato (Celo 2), kaj malsano (Celo 3). Samtempe, pli aĝaj personoj kiuj vivas en relative bona stato kaj kiuj ofte havas je sia dispono tempon kaj energion, povas esti potenca forto por plenumo de ĉiuj 17 Celoj, se ni povas bone mobilizi ilin.

“Jardeko de kunordigita tutmonda agado pri Sana Aĝiĝo estas urĝe bezonata,” laŭ MOS. “Jam, estas pli ol unu miliardo da homoj 60-jaraj aŭ pli, kaj ili plejparte loĝas en landoj de malalta aŭ mezalta elspezo. Multaj ne havas aliron eĉ al la bazaj rimedoj necesaj por vivi vivon de signifo kaj digno. Multaj aliaj frontas abundajn barilojn kiuj malhelpas ilian plenan partoprenon en socio.”

“La Jardeko de Sana Aĝiĝo (2020-2030) estas okazo por kunvenigi registarojn, civilan socion, internaciajn agentejojn, profesiulojn, universitatojn, amasmediojn kaj la privatan sektoron por sin dediĉi al dek jaroj da kunordigita, kataliza kaj kunlabora agado por plibonigi la vivojn de pli aĝaj personoj, iliaj familioj kaj la komunumoj kie ili loĝas.” [ www.who.int/ageing/decade-of-healthy-ageing ]

Universala Esperanto-Asocio estas fiera pri sia agado inter homoj de ĉiuj aĝoj, sed tute aparte pri siaj pli aĝaj membroj, kiuj dediĉas sin al laboro por la publika bono, edukas sin pri la internacia vivo kaj laboras por plibonigi la rilatojn inter la diversaj nacioj. Uzante Esperanton, ili formas kontaktojn kaj amikecojn trans la baroj de lingvoj kaj signife kontribuas al la kreo de internaciaj kompreniĝo kaj interrilato.

Okaze de la Internacia Tago de Pli Aĝaj Personoj, la Asocio gratulas la Mondan Organizon pri Sano pro ties laboro por pli aĝaj personoj kaj ree emfazas sian pretecon kunlabori kun UN, UNESKO kaj aliaj internaciaj organoj por plibonigi la sorton de la pli aĝaj civitanoj de la mondo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/910a1

N-ro 911 (2020-10-02)
Deklaro de UEA okaze de la Internacia Tago de Ne-perforto, 2 oktobro 2020

[ Mesaĝo sendota al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

Ĉiujare, Unuiĝintaj Nacioj festas la 2-an de oktobro kiel Internacian Tagon de Ne-perforto – tagon kiam ni laŭdas la potencon de pacaj ideoj por movi la homaron al la bono. En tiu tago en 1869 (antaŭ ĝuste 150 jaroj), naskiĝis la granda pioniro de la filozofio kaj strategio de ne-perforto, Mahatma Gandhi.

Lastatempe, la 17-an de julio, 2020, unu el la grandaj gvidantoj de la neperforta movado en Usono, John Lewis, mortis. Mallonge post lia forpaso, aperis lia fina mesaĝo. Ĝi daŭre inspiru nin. En tiu mesaĝo li skribis: “Kvankam mi ne plu estos kun vi, mi alvokas al vi, ke vi respondu al la plej alta aspiro de via koro kaj defendu tion kion vi vere kredas. Tra mia vivo, mi faris ĉion kion mi povis por montri, ke la vojo de paco, la vojo de amo, estas la pli supera vojo. Nun venas via vico por ebligi, ke libereco sonoru.”

Universala Esperanto-Asocio aparte emfazas la potencon de lingva komunikado kiel instrumento de ne-perforto. Per parolo kaj skribo, la homo povas persvadi, insisti, rezoni – sen turniĝi al perforta konfrontiĝo. Sed tio eblas nur tiam kiam ambaŭ flankoj parolas la saman lingvon. Tro ofte, la komunikado kolapsas pro malsameco de lingvoj, aŭ pro la nekapablo de parolantoj de malsamaj lingvoj adekvate transponti tiujn diferencojn, malgraŭ la ofte heroa laboro de interpretistoj kaj tradukistoj. Kaj tro ofte, kiam homoj ĉesas kompreni, ili komencas batali.

La Internacia Lingvo Esperanto estis kreita por transponti la diferencojn inter lingvoj, formante bazon por ne-perforta komunikado kaj la antaŭenigo de interkompreniĝo. La statuto de Universala Esperanto-Asocio asertas, ke “bonaj internaciaj rilatoj kaj la respekto de la homaj rajtoj, tiaj, kiaj ili estas difinitaj en la Universala Deklaracio de la Homaj Rajtoj kaj aliaj internacie rekonataj instrumentoj estas por la laboro de UEA esencaj kondiĉoj.” Surbaze de tiu statuta postulo, la Asocio nete kondamnas ĉiun specon de perforto.

Okaze de la Internacia Tago de Ne-perforto, Universala Esperanto-Asocio ree konfirmas sian kunlaboron kun Unuiĝintaj Nacioj por krei pli pacan kaj pli kompreneman mondon laŭ la spirito de Mahatma Gandhi kaj la ne-perforto kiun li adoptis.

Kaj, kiel John Lewis emfazis, nun venas nia vico…

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/911a1

N-ro 912 (2020-10-20)
UEA invitas prelegi en la 74-a IKU-sesio en Belfasto

Kadre de la 106-a UK en Belfasto okazos la 74-a sesio de la Internacia Kongresa Universitato. La rektoro estos prof. Michele Gazzola kaj helpos al li prof. Reinhold Medina. UEA invitas profesorojn, docentojn kaj personojn kun similaj kvalifikoj sendi proponojn pri prelegoj al la IKU-sekretario (amri@.spamaĵo?huji.ac.il). La proponoj alvenu plej laste la 15-an de januaro 2021. Lige kun la IKU okazos studsesio de Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS). Kandidatoj por IKU-prelego povas samtempe proponi AIS-kurson, kiu konsistos el unu prelego kadre de la IKU kaj el du kromaj prelegoj. Tiuokaze bonvolu indiki, ĉu la IKU-propono estu konsiderata ankaŭ kiel AIS-kurso. Estas planate organizi la Belfastan UK hibride, do ankaŭ la IKU-AIS-prelegoj estu kaj ĉeestaj kaj virtualaj.

La prelegoj estu pri interesaj, allogaj temoj kaj taŭgaj por klera publiko. Ĉiu propono enhavu mallongan resumon de la prelego kaj koncizan biografieton de la preleganto – sume ne pli ol unu paĝon. Proponoj kiuj ne estos elektitaj por la IKU povos tamen esti utiligitaj en aliaj kadroj, kiel Scienca Kafejo. Ĉiu preleganto devas esti kongresano kaj mem zorgi pri sia aliĝo. Akceptita IKU-prelego estos rekompencita per honorario de 260 EUR. Duono de la honorario dependas de ĝustatempa livero de la teksto por la IKU-libro kaj duono – de la fizikaj partopreno en la kongreso kaj okazigo de la prelego. Pliaj detaloj kaj antaŭaj prelegoj kaj resumoj troviĝas en la retejo de IKU: uea.org/kongresoj/universitato.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/912a1

N-ro 913 (2020-10-23)
Mesaĝo de UEA okaze de la Tago de Unuiĝintaj Nacioj, 24 oktobro 2020

[ Mesaĝo sendota al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

La 24-a de oktobro, la Tago de Unuiĝintaj Nacioj, markas la daton en 1945 kiam la Ĉarto de UN ekvalidis kaj UN formale ekestis. Sepdek kvin jarojn poste, ni retrorigardas al tiu tago kiel al unu el la plej grandaj atingoj de la homaro. Per la laboro de Unuiĝintaj Nacioj, kaj kun la kunlaboro de ĝiaj Membraj Ŝtatoj, la mondo faris gigantajn paŝojn al starigo de monda ordo, respekto al homaj rajtoj, konservado de paco kaj antaŭenigo de daŭripova evoluigo.

Tamen, spite al la streboj de UN, la pasintaj sepdek kvin jaroj ne kondukis al proskribo de militoj, nek al mondo kie la homaj rajtoj estas adekvate respektataj, nek al sufiĉa progreso al kreado de daŭripova kaj inkluziva monda ordo. Miskomprenoj kaj komunikaj paneoj restas oftaj; abundas malfido; kaj la mondo restas dividita de raso, religio kaj naciisma maltolero de aliuloj. La mondo estas pli bona pro la ekzisto de UN, sed nesufiĉe pli bona.

Universala Esperanto-Asocio, la tutmonda asocio de uzantoj kaj aktivuloj de la Internacia Lingvo Esperanto, entuziasme partoprenis la rekonon de la 75-a Jubileo de Unuiĝintaj Nacioj, organizante serion de virtualaj kunvenoj kun partopreno el cento da landoj pri aspektoj de la laboro de UN, partoprenante ĝiajn enketojn kaj formulante el tiuj aranĝoj serion da konkludoj celantaj helpi al UN elplani la vojon antaŭen.

Nia asocio forte apogas la laboron de UN por trovi solvojn al tutmondaj problemoj, precipe en la pandemia krizo kiun ni nun trapasas. Ni iniciatis sisteman kampanjon por informi nian tutmondan komunumon pri la Celoj por Daŭripova Evoluigo kaj ties graveco, kaj, tiucele, ni draste plifortigas niajn klopodojn mobilizi esperantistojn tra la tuta mondo.

Unuavice, kaj akorde kun la Celoj por Daŭripova Evoluigo, ni kredas, ke multflankaj demandoj postulas multflankajn solvojn, en kiuj la naturo mem, la ordinara vivo de homoj, familioj kaj lokaj komunumoj, kaj homaj inventemo kaj kreemo povu ĉiuj kombiniĝi por krei pli bonan mondon.

Atingi tiujn celojn postulas aktivan komunikadon en spirito egaleca – tian kian ni celas per nia uzo de la Internacia Lingvo Esperanto. Nia komunumo subtenas Unuiĝintajn Naciojn jam de ties komenciĝo, kaj ni daŭrigos nian subtenon en la estontecon, ekzemplante kiel egaleco de komunikado kapablas antaŭenigi egalecan kaj daŭripovan komprenon. Ni nin dediĉas al daŭra partnereco kun Unuiĝintaj Nacioj kaj kun homoj de bona volo – “Ni, la Popoloj” – tra la tuta mondo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/913a1

N-ro 914 (2020-11-03)
CED reorganiziĝas sub nova estraro

La Centro de Esploro kaj Dokumentado (CED) estas branĉo de UEA, fondita en 1952 de Ivo Lapenna, kaj respondeca pri scienca esplorado pri la fenomeno Esperanto, ĝia movado kaj komunumo, kaj ĝia videbligo en sciencaj kaj intelektulaj rondoj ekster la movado.

En aŭgusto 2020 Humphrey Tonkin, la direktoro de CED dum pli ol kvar jardekoj, transdonis sian gvidan postenon al Mark Fettes. Kunlaborantoj jam de multaj jaroj, la du universitataj profesoroj kaj eksprezidantoj de UEA interkonsentis pri la elprovo de nova organiza formo por tiu plej longdaŭra esplora centro de la Esperanto-movado.

CED nun konsistas el Konsilantaro, kiun nomumas la Estraro de UEA. En ĉi tiu momento, tiu Konsilantaro konsistas el jenaj homoj: Xavi Alcalde, Irene Caligaris, Renato Corsetti, Mark Fettes, Guilherme Moreira Fians, Michele Gazzola, Federico Gobbo, Kimura Goro, Alessandra Madella, Mélanie Maradan, A Giridhar Rao, Orlando E. Raola, Ida Stria, Angela Tellier, Humphrey Tonkin kaj Bernhard Tuider.

El inter la anoj de la Konsilantaro, Fettes kunmetis malgrandan estraron kun respondeco pri kvin ĉefaj agadkampoj, jene:

1. Esperantologio kaj interlingvistiko - Guilherme Moreira Fians (Esperantologiaj Konferencoj, revuo “Esperantologio”)
2. Lingvopolitiko, precipe en internacia/interŝtata kadro - Michele Gazzola (LPLP, Nitobe-simpozioj)
3. Universitataj studprogramoj (pri Eo kaj rilataj temoj) - Angela Tellier (precipe kunordigo de projektoj por subteni/disvastigi tiajn programojn)
4. Bibliotekoj - Orlando Raola (unuavice Biblioteko Hodler; krome kunlaboro inter E-bibliotekoj ĝenerale)
5. Terminologio - ankoraŭ vaka (rilatoj de UEA kun TermNet, Infoterm; terminologia trejnado)

La bulteno "Informilo por Interlingvistoj” estas komuna informilo pri ĉiuj tiuj kampoj. Nuntempe ĝin redaktas Angela Tellier kun subteno de ESF (Esperantic Studies Foundation). La t.n. CED-Fonduso, same subtenata de ESF, donas modestajn subvenciojn por projektoj sur tiuj kampoj (unuavice Kampo 1). Pri la rilatoj inter ESF kaj CED Fettes mem zorgos, estante samtempe estrarano de ESF; Raola, kiel ano de la Estraro de UEA, zorgos pri ĝiaj rilatoj kun CED.

Demandoj kaj esprimoj de interesiĝo pri la laboro de CED estas bonvenaj ĉe la Direktoro, Mark Fettes <mtfettes@.spamaĵo?sfu.ca>.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/914a1

N-ro 915 (2020-11-26)
Alvoko al partopreno en la 72-a okazigo de la Belartaj Konkursoj de UEA, en 2021

Geamikoj, la Belartaj Konkursoj de UEA naskiĝis en 1950. La unua jaro, de kiam oni havas statistikojn pri BK-partopreno, estas 1972. De tiam ĝis nun, la averaĝa nombro de konkursaĵoj estas 84. Nu, pasintjare ni atingis la belan palindroman nombron 171, rekordan en la BK-historio. Ĉi-jare, eĉ pli nekredeble, ni ricevis novan palindroman nombron, ne tiel altan, sed simile rekordan kaj eĉ pli surprizan kaj kontentigan, se konsideri la zorgodonajn cirkonstancojn travivatajn pro la pandemio. Malgraŭ ĉiaj malgraŭoj, la ĉi-jara nombro de konkursaĵoj partoprenintaj en BK estis 151 verkoj el Afriko, Azio, Eŭropo kaj Ameriko.

La Sekretario de la Belartaj Konkursoj de UEA esprimas la grandan ĝojon tiukaŭze spertitan de la gvida BK-skipo kaj instigas beletremulojn superi tiujn rekordojn konkursante per altkvalitaj verkoj en ĉi nova okazigo de tiu kultura evento, unu el la jam tradiciaj kaj plej ŝatataj en Esperantujo. Plie, li anoncas la enkondukon de nova branĉo, nomata Kantoteksto, kun la celo provizi E-kantistojn per bonaj kantotekstoj por iliaj repertuaroj. La unusola premio en ĉi branĉo konsistos en muzikigo de la premiita teksto kaj prezento de la rezulta kanto fare de kantisto aŭ kantogrupo.

La rezultojn oni anoncos, ĉu ĉeeste, kadre de la 106-a Universala Kongreso de Esperanto en Belfasto (Nord-Irlando), se oni ĝin fine povos okazigi, ĉu iam, inter julio kaj septembro, kadre de virtuala BK-Festo samspeca kiel la ĉi-jara. Kiel kutime, partopreno estas libera al ĉiuj kaj ne ligita al aliĝo al la UK. La konkursaĵoj devas esti neniam antaŭe publikigitaj en ajna formo, krom en la branĉo Infanlibro de la Jaro. Oni rajtas sendi maksimume tri konkursaĵojn por sama branĉo aŭ subbranĉo. Endas sekvi jenajn regulojn:

Poezio: maksimuma longo ne fiksita.

Prozo: maksimuma longo 200 x 65 karaktroj (kvino da paĝoj).

Prozo, subbranĉo Mikronovelo: (maksimuma longo 100 vortoj). Aljuĝata estas nur unu premio, kiu nomiĝas Premio Paula Adúriz.

Teatraĵo: maksimuma longo ne fiksita.

Teatraĵo, subbranĉo Monologo (unupersona teatraĵo) aŭ Skeĉo (unu- aŭ divers-persona): daŭro inter 10 kaj 15 minutoj. Aljuĝata estas nur unu premio, kiu nomiĝas Premio María Cuevas.

Eseo: teme ligita kun Esperanto aŭ kun la kongresa temo, proksimuma longo 400 x 65 karaktroj (deko da paĝoj). La unua premio nomiĝas Premio Luigi Minnaja.

Infanlibro de la Jaro: originala aŭ tradukita libro por infanoj presforme aperinta en 2020. Aljuĝata estas nur unu premio.

Kantoteksto: maksimuma longo ne fiksita.

La absoluta limdato por ricevo de konkursaĵoj estas la 31-a de marto 2021.

Oni sendu po unu tajpitan ekzempleron de ĉiu konkursaĵo – krom en la branĉo Infanlibro – al Belartaj Konkursoj de UEA, ĉe Miguel Gutiérrez Adúriz, prefere retpoŝte al la adreso: bk@.spamaĵo?co.uea.org (kopie al belartajkonkursoj@.spamaĵo?gmail.com); aŭ, se tio ne eblas, papere al la adreso: los Coteros 1-C, 2 Izda, 390600 Muriedas; Cantabria; Hispanio, nepre indikante la elektitan pseŭdonimon por gardi la anonimecon de la aŭtoro. Por la branĉo Infanlibro oni sendu unu ekzempleron de la koncerna libro al la adreso de Miguel Gutiérrez Adúriz kaj tri ekzemplerojn al Ionel Oneț, Centra Oficejo de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando.

Premioj: en la branĉoj Poezio, Prozo, Teatraĵo kaj Eseo: unua premio 260 €, dua premio 182 €, tria premio 104 €. En la branĉo Infanlibro de la Jaro 546 €. En la du subbranĉoj Mikronovelo kaj Monologo aŭ Skeĉo po 125 €. La unusola premio en la branĉo Kantoteksto konsistos en muzikigo de la premiita teksto kaj diversmedia prezento de la rezulta kanto en ludado far kantisto aŭ kantogrupo.

Noto: la enkonduko de la branĉo Kantoteksto ne estas oficiala. Ĝi okazas nur prove. Ties definitiva aligo al la BK-fakoj dependos de la grado de partopreno.

Detala regularo troviĝas en la retejo de UEA. La verkoj de la Belartaj Konkursoj, premiitaj en 2021, legeblos en la volumo Belarta rikolto 2021, eldonota de Mondial. La premiolistoj ekde la komenco de la Belartaj Konkursoj en 1950 troviĝas ĉi tie: esperanto.net/literaturo/bk.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/915a1

N-ro 916 (2020-11-29)
Reviviga projekto de la Virtuala Kongreso

Ĉiuj VK-spektaĵoj baldaŭ en la JuTuba kanalo de UEA, UEAviva.

Pli ol du mil membroj de UEA partoprenis aŭ poste spektis la programriĉan Virtualan Kongreson (VK) sen lasi sian hejmon. Por konservi tiun unikan sperton, UEA lanĉis la projekton Viva Virtuala Kongreso (VVK) en la JuTuba kanalo UEAviva (youtube.com/user/UEAviva). Sekve ĉiuj esperantistoj nun povas libere sperti kaj rememori pri tiu kongreso. Jam du monatojn, iom post iom oni enretigas la programerojn de la kerna VK, tio estas, la spektaĵojn okazintajn dum VK-semajno (1-8 de aŭgusto) ĉiutage inter la 12-18-a horo UTC.

Por konservi la kongresan strukturon kaj por faciligi trovi ĉiun programeron estis kunmetitaj tabelo (<Programtabelo de la Virtuala Kongreso>) kaj listo (<Listo de prelegoj kun videoj>) de programeroj, similaj al tiuj de UK. La listo kaj la tabelo estas libere alireblaj ankaŭ en mondafest.net/programo. La diversaj programeroj en la listo kaj tabelo estas kolorigitaj laŭ sia speco, ekzemple Kongresa temo, sciencaj programeroj (IKU, AIS, Scienca Kafejo), distraj (koncertoj, kantaj aŭ muzikaj eroj), kulturaj (literaturo, aŭtoraj momentoj), ekskursoj, prelegoj ktp.

Fine de la projekto estos videblaj ĉiuj spektaĵoj de la kerna VK-programo. Entute estas 99 programeroj, el kiuj pli ol 70 jam estas alŝutitaj al la kanalo de UEA en JuTubo; ĉiutage aldoniĝas unu programero.

UEA esperas, ke en tiu formo la unua Virtuala Kongreso de Esperanto plej utile konserviĝos en la reto kaj estos facile alirebla por ĉiuj esperantistoj. Kiel servo al la E-komunumo, UEA aparte invitas tiujn, kiuj siatempe ne povis partopreni, sperti la unuan Virtualan Kongreson per JuTubo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/916a1

N-ro 917 (2020-11-30)
La akademia revuo Esperantologio / Esperanto Studies inaŭguras novan serion

Esperantologio / Esperanto Studies estas internacia revuo pri ĉiuj fenomenoj rilataj al Esperanto. Ĝi aperigas artikolojn bazitajn sur originalaj studoj pri lingvosciencaj, historiaj, literatursciencaj, psikologiaj, sociologiaj kaj politikaj aspektoj de Esperanto – kaj ankaŭ recenzojn pri libroj. Ĝi publikigas materialon en Esperanto aŭ en angla lingvo, sed estas principe malferma al materialo ankaŭ en aliaj lingvoj.

Ĝi estis fondita en 1949 de Paul Neergaard (Danlando) sub la nomo Esperantologio, kaj aperis neregule ĝis 1961. En 1999 ĝi estis revivigita kiel Esperantologio / Esperanto Studies fare de Christer Kiselman (Svedio), sub kies redakto aperis ĝis 2018 entute ok kajeroj. En 2019 ĝia eldonanto fariĝis la Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj (CED).

Sub la aŭspicio de CED, la numero 9 (1) de Esperantologio / Esperanto Studies ĵus aperis, kaj jam estas mendebla ĉe la eldonejo Mondial kaj ĉe la Libroservo de UEA. Redaktita de Humphrey Tonkin kaj Orlando Raola, ĝi enhavas ĉefe referaĵojn prezentitajn en antaŭaj Esperantologiaj Konferencoj. La plena teksto de tiu ĉi numero estos baldaŭ disponebla ankaŭ en la retejo de ESF.

La sekvaj numeroj estos redaktataj de Humphrey Tonkin kaj Guilherme Fians, en konsultaj rilatoj kun teamo de elstaraj esperantologoj. La sekvaj numeroj konsistos el ĝis nun nepublikigitaj referaĵoj el Esperantologiaj Konferencoj, krom nova materialo kontribuata de esperantologoj – pri kio la redaktoroj aparte bonvenigas manuskriptojn sendatajn de junaj esperantologoj. Esperantologio / Esperanto Studies celas iĝi loko kie esploristoj havu okazon prezenti siajn verkojn kaj ricevi konsilojn kaj sugestojn de nia rondo, en amikeca etoso, dum ni ankaŭ plimultigas fakajn materialojn kaj sciojn pri Esperantologio.

Manuskriptojn kaj demandojn oni sendu al unu el la du redaktoroj, Humphrey Tonkin (tonkin@.spamaĵo?hartford.edu) aŭ Guilherme Fians (guilhermefians@.spamaĵo?gmail.com).

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/917a1

N-ro 918 (2020-12-07)
Mesaĝo de UEA okaze de la Tago de Homaj Rajtoj, 10 decembro 2020

[ Mesaĝo sendita al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

Antaŭ precize cent jaroj, la 9-an de decembro 1920, dek unu membraj ŝtatoj de la Ligo de Nacioj prezentis projekton de rezolucio al ties Asembleo. La projekto atentigis pri la bezono de praktika solvo al la lingvaj obstakloj kiuj malhelpis la diversajn naciojn, kaj aludis lastatempajn eksperimentojn pri instruado de Esperanto en lernejoj. Rezulte, oni komisiis raporton de la vica ĝenerala sekretario, Inazo Nitobe, sed, spite la favorajn konkludojn de la raporto, oni fine malakceptis la rezolucion.

La prezento de tiu projekto de rezolucio tamen komencis la ligon inter la Esperanto-movado kaj internaciaj organizoj. Tiu asociiĝo daŭras ĝis hodiaŭ. Ni fieras pri nia historio de subtenado de homaj rajtoj kaj interkompreniĝo kaj nia daŭra apogado de la laboro de Unuiĝintaj Nacioj. Ni antaŭĝuas daŭrigon de tiuj klopodoj en venontaj jaroj.

En la nuna jaro, dum la tutmonda komunumo denove festas la Homrajtan Tagon, Unuiĝintaj Nacioj jam atingis sian sepdekkvinan datrevenon. La komunumo de UN luktas kun grandegaj problemopj ĉirkaŭ la mondo: klimatŝanĝiĝo, milito, rifuĝintoj, ĉiuspecaj malegalecoj kaj, nun, tutplaneda pandemio. Neniam UN pli forte bezonis nian helpon ol ĝi tion bezonas nun.

Tamen la malnovaj problemoj, kiuj plagumas la internacian komunumon jam de jaroj, daŭre hantas nin. Unu el ili estas nekapablo atingi la reciprokan interkompreniĝon bezonatan por fronti la multajn malfacilaĵojn de la mondo kaj apliki la solvojn disponigatajn al ni de sciencistoj kaj filozofoj. Dua problemo estas nia malsukceso altiri la ordinarajn homojn de la mondo en tiun mondan dialogon. Ni kredas, ke Unuiĝintaj Nacioj bezonas pli perspektivan lingvan politikon, kiu celu larĝigi kaj riĉigi mondan dialogadon kaj doni al la popoloj de la mondo la voĉojn, kiujn ili rajtas.

Kiel parolantoj de Esperanto, partoprenantaj tutmondan reton de individuoj kiuj uzas komunan lingvon facile lerneblan kaj utiligeblan, ni kredas ke plivastigita rolo por Esperanto en mondaj aferoj helpus doni voĉon al la popoloj. Okaze de tiu ĉi Tago de Homaj Rajtoj 2020, ni aprobe agnoskas la iniciatojn jam faratajn en Unesko kaj aliloke por pli multe uzi Esperanton kaj ni alvokas al ĉiuj homoj de bona volo fari samon. Lingvoj celas kaj paroladon kaj aŭskultadon: UN devas aŭskulti la voĉojn de la ordinaraj civitanoj de la mondo.

Kaj ĉefe, ni alvokas al ĉiuj homoj ĉie, kaj precipe al parolantoj de la Internacia Lingvo Esperanto, ke ili subtenu la laboron de Unuiĝintaj Nacioj kaj helpu tiun mondan organizon por konstrui tiun pli sekuran, egalecan kaj pacan mondon kiun ni bezonas por pludaŭro de la homaro. Ni ĉiuj havas rajton paroli kaj rajton esti aŭskultataj – kune kun respondeco igi la mondon pli bona hejmo por ni ĉiuj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/918a1

N-ro 919 (2020-12-14)
Mesaĝo de UEA okaze de la Zamenhof-tago, 15-a de decembro 2020: Esperanto por monda kunlaboro

La 15-an de decembro la parolantoj de la internacia lingvo Esperanto festas la Zamenhof-tagon, nome la tagon de Ludoviko Lazaro Zamenhof, deklarita de Unesko 'merita monda personeco' pro la kreado de la internacia lingvo Esperanto kaj pro la disvastigo de la ideoj de paco, interkompreniĝo kaj kunlaboro inter ĉiuj popoloj.

La jaro 2020 estos memorata en la tuta mondo kiel la jaro en kiu la homaro komprenis, ke mondaj defioj, kiel la koronvirusa pandemio postulas komunajn respondojn en konsento kaj kunlaboro. En ĉi tiu jaro la parolantoj de Esperanto ankoraŭ pli firme devas deklari al la mondo siajn valorojn, ke homoj kaj popoloj estas egalaj kaj ke interkompreniĝo, toleremo kaj kunlaboro inter ĉiuj estas eblaj kaj esencaj.

Bedaŭrinde, en la mondo daŭre restas ideoj pri supereco de unu popolo super la aliaj, de unu civilizo super aliaj kaj de uzo de forto por solvi internaciajn konfliktojn. La malfacilaĵoj de Unuiĝintaj Nacioj (UN) atingi siajn celojn estas konataj al ĉiuj kaj en la jaro, en kiu nia monda kongreso omaĝis al UN okaze de la 75-a datreveno de ĝia fondiĝo, la esperantistoj sentu sin engaĝitaj disvastigi la komunajn valorojn de UN, Unesko kaj la Esperanto-movado kontraŭ ĉiuj klopodoj pri hegemoniismo, milita perforto kaj ekonomia ekspluatado de evoluantaj landoj. La komuneco de valoroj kaj celoj de UN kaj de la Esperanto-movado estis cetere rekonita per mesaĝo sendita al nia kongreso de la Suba Ĝenerala Sekretario de UN, Fabrizio Hochschild.

La kontribuoj pri la 75-jariĝo de UN, kiel ĉiuj cent kernaj programeroj de la unua Virtuala Kongreso de Esperanto (VK), pri kulturo, arto, scienco kaj multe pli estas videblaj en la Jutuba kanalo UEAviva. Kadre de la projekto Vivigi la VK-n, kiu kompletiĝis okaze de la Zamenhof-tago, ili estas alloge prezentitaj en listo kaj tabelo troveblaj en mondafest.net/programo. Ili prezentas valoran sperton ne nur por Esperanto-parolantoj, sed ankaŭ kvalitan demonstradon de la vigleco kaj kunlabora kapablo de la Esperanto-komunumo kaj -kulturo ankaŭ por ne-esperantistoj kaj eksteraj instancoj.

En ĉi tiu spirito ni invitas la esperantistojn festi la tagon de Zamenhof kaj kunlabori kun ĉiuj homoj de bona volo por solvi la mondajn problemojn. La lingvo Esperanto en ĉi tiu kadro prezentas neŭtralan bazon sur kiu popoloj, etnaj grupoj kaj kulturoj grandaj kaj malgrandaj povas renkontiĝi en egaleco kaj kunlabori. Ni firme kredas, ke pli justa mondo estas ebla.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/919a1

N-ro 920 (2020-12-16)
106-a UK, Belfasto: kongresa temo, emblemo kaj unua aliĝperiodo

La 106-a Universala Kongreso (UK), kiu okazos en Belfasto, Nord-Irlando, de la 17-a ĝis la 24-a de julio 2021, havos kiel temon “Paco kaj konfido: universalaj valoroj”. Surbaze de la UN-temo por 2021, deklarita la Internacia Jaro de Paco kaj Konfido, la kongresa temo ligiĝas al la specifaj realoj de la kongreslando, tiel ke la Esperanto-komunumo povos pridiskuti la universalecon de tiuj valoroj kaj la kontribuon de Esperanto al reciproka interkompreno, kio mem troviĝas ĉe la bazo de paco kaj ajna konfido.

La temo ankaŭ respegulas la UK-emblemon, kiu prezentas signifohavan skulptaĵon ekde 2007 starantan en la malgranda “Thanksgiving Square” de Belfasto. Per ĝi la skulptisto Andy Scott esprimis koncepton de Myrtle Smyth, kiu siavice mem inspiriĝis de alia multe pli granda “Thanksgiving Square” en Dalaso (Teksaso, Usono). Post la jaroj de konflikto en Nord-Irlando, S-ino Smyth kredis, ke simile devus esti spaco en Belfasto, kie oni povus festi dankadon, pacon kaj esperon pri la estonteco, de kio do venis la placo sur kiu staras la skulptaĵo de Scott. Belfastanoj donas al tiu virinoforma skulptaĵo multajn nomojn: ŝi nomiĝas Virino de Dankado, Simbolo de Espero, Belulino sur la Globo, Virino de la rivero Lagano ktp. La virino levas la ringon de dankado, staranta apud la rivero Lagano, ne malproksime de la centro de la urbo. La surlokaj esperantistoj diras, ke la simbolo estas bela, moderna, vigla, impona, kiu de sia koncepto ligiĝas al la afero de espero.

Myrtle Smyth mem laboris kiel pioniro de paco en Irlando. La prezidanto de UEA, D-ro Duncan Charters, havis la okazon persone konatiĝi kun ŝi, kiu estis dum jaroj unu el la plej elstaraj pacbatalantoj en Irlando, rifuzinte akcepti, ke irlandanoj estas kondamnitaj al eternaj perfortaj konfliktoj. Ŝi multegon atingis, vivante por konstati grandparte la venkon de la propraj idealoj, kun firma kredo, ke per persisto la amo nepre venkas ĉian perfortemon. La universitato Principia, en kiu Duncan laboras, speciale invitis ŝin tiam, kiam ŝi faris prelegvojaĝon en Usono. Universitatanoj aŭskultis ŝin ravitaj, ĉar dum pli ol du horoj ŝi regalis ĉiujn per preskaŭ nekredeblaj rakontoj pri venkoj kontraŭ malamo, per kuraĝa paciga laboro en la plej danĝeraj cirkonstancoj. Pri tio honore prelegis la prezidanto de UEA ferme de la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK). La prelego re-spekteblas en la kanalo de UEA ĉe Jutubo, UEAviva: youtu.be/oJ_kOkZJ2sg (ĉiuj bonvenu ĝin aboni). Per la prelego eblas konatiĝi kun la verko de Myrtle Smith kaj la tuta historio pri ŝia idearo, samkiel pri la menciita skulptaĵo, kies fina realigo daŭris multajn jarojn kaj kiu nun tiel bele respondas al la idealoj de esperantistoj. “Myrtle Smyth estas la plej inspira persono, kiun mi iam aŭskultis aŭ renkontis kaj tiu historio por mi estas parto de la kialo kongresi en Belfasto” – diras Charters.

Aliĝu ĝis la 31-a de decembro 2020 al la 106-a UK ĉe uea.org/kongresoj por ne maltrafi la plej favoran aliĝperiodon. Jam 107 homoj el 31 landoj aliĝis. La kotizoj en tiu ĉi periodo por individuaj membroj de UEA estas 190 eŭroj por A-landanoj kaj 145 eŭroj por B-landanoj. La prezo altiĝos ĝis 240 / 180 eŭroj en la dua aliĝperiodo kaj ĝis 290 / 215 eŭroj en la tria aliĝperiodo. Same kiel por la 105-a UK, la aliĝilo proponas subtenon al karbonkompensaj agadoj per donaco al la nova fondaĵo Klimato CO2, rekte ĉe la aliĝilo aŭ ĉe uea.org/alighoj/donacoj/co2. Por kuraĝigi kaj doni sekurecon al esperantistoj, konsiderante la necertecon kaǔzitan de la pandemio de KOVIM-19, la Estraro de UEA aprobis, ke ĉiuj aliĝintoj rajtos rericevi sian kongreskotizon minus 15 EUR (pro administraj kostoj), se la UK ne povos okazi ĉeeste. Ĉiel ajn UEA planas okazigi la belfastan kongreson kiel hibridan kongreson, nome kun Virtuala Kongreso lige kun la ĉeesta. Pri tio baldaǔ aperos pliaj informoj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/920a1

N-ro 921 (2020-12-18)
UEA kongresos en Torino, Nord-okcidenta Italio, en 2023

Por la 108-a Universala Kongreso (UK), post tri jaroj, la Estraro de UEA unuanime elektis Italion kiel kongreslandon. La kvaran fojon UK okazos en Italio. La gastiga urbo, Torino, estis la unua ĉefurbo de Italio (1861-1865). Urbo en kiu kunfandiĝas la itala kaj la franca etoso, kie aktivis gravaj intelektuloj kiel Norberto Bobbio, Italo Calvino, Clelia Conterno Guglielminetti, Natalia Ginzburg, Primo Levi, Cesare Pavese kaj Elio Vittorini, kaj en kies universitato longtempe profesiis Giorgio Canuto, iama prezidanto de UEA.

Post la dua mondmilito Torino estis celo de multnombraj suditalaj enmigrintoj, allogitaj de la grandaj fabrikoj, kio donis al la urbo ŝancon malfermiĝi, akcepti kaj helpi al bezonantaj eksteruloj. Tiurilate, aparte grava estis la aŭtomobila fabriko FIAT, kie deĵoris Ursula kaj Giuseppe Grattapaglia, dank’ al kiuj la fabriko eldonis kelkajn broŝurojn kaj mallongajn filmetojn en Esperanto, por diskonigi la urbon kaj la novajn aŭtojn.

Itala Esperanto-Federacio invitis kongresi en Torino ankaŭ pro la tre vigla Esperanto-grupo, kie kunvivas gravaj dojenoj de la movado, kiaj Giancarlo Fighiera, Fabrizio Pennacchietti, Pedro Aguilar-Solà, kaj la nova generacio: mezaĝaj kaj junaj aktivuloj kun alta lingvo-kono. Subtenis la inviton ankaŭ du membroj de la Honora Patrona Komitato de UEA, la italoj Giuliano Turone, juĝisto, kaj Giorgio Novello, baldaŭa ambasadoro de Italio en Nederlando.

La 108-a UK estas planata de la 29-a de julio ĝis la 5-a de aŭgusto. La kongresejo estos la ĉefsidejo de Politekniko, la urba universitato por estontaj inĝenieroj, kiu ebligos favoran kotizon. Parolante pri kotizo, ne maltrafu la unuan, plej favoran aliĝperiodon de la 106-a UK ĉe uea.org/kongresoj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/921a1

N-ro 922 (2020-12-28)
Interkultura Novelo-Konkurso (INK) havas F. Lorrain kiel prezidanton kaj N. Ruggiero kiel sekretarion

La Interkultura Novelo-Konkurso (INK) estis lanĉita de Akademio Literatura de Esperanto (ALE) la 20-an de septembro 2020 dum la Printempa Inaŭguro de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020), sub la aŭspicio de UEA: uea.org/gk/909a1. La lanĉo de la konkurso spekteblas ĉe la jutubkanalo UEAviva: youtu.be/8g1w_xEdZVU?t=6661.

Nun ALE kaj UEA anoncas la nomumojn de François (Francisko) Lorrain, el Kebekio, kiel prezidanto de la konkurso kaj de Nicola Ruggiero, el Italio, kiel sekretario. “Ni tre antaǔĝojas pri la alvenontaj kontribuaĵoj. Certe tiu ĉi konkurso helpos plu kulturi nian literaturon kaj nian homaranismon en tiu ĉi epoko”, deklaras ili.

François Lorrain estas delonge Esperanto-tradukisto kaj redaktanto. Interalie li tradukis “Kristnaskaj Rakontoj el Franca Kanado” kaj reviziis la tradukon de “La Eta Princo”. Dum multaj jaroj li reviziis la kebekian revuon La Riverego kaj la internacian revuon La Gazeto. Nuntempe emerita, li bakalaŭriĝis pri matematiko kaj fiziko en la Universitato de Montrealo (1967) kaj doktoriĝis pri sociologio en la Universitato Harvard (1972). Li instruis sociologion en la Universitato de Kebekio en Montrealo (UQAM) kaj karieris ĉefe pri instruado de matematiko ĉe mezlernejoj. Li ankaŭ laboris pri fiziko, precipe partoprenante kun sia patro Paul Lorrain, profesoro en la fizika fako de la Universitato de Montrealo, en la verkado de lernolibroj pri elektromagnetismo.

Nicola Ruggiero estas Esperanto-verkisto, poeto, membro kaj estrarano de Akademio Literatura de Esperanto kaj redakciano de “Beletra Almanako”. Li publikigis en Esperanto du poemarojn kaj verkis eseojn kaj recenzojn. Li loĝis en Islando kaj en la Universitato de Islando bakalaǔriĝis pri la islanda kaj angla lingvoj (2015) per islandlingva disertaĵo pri la memtradukoj de Baldur Ragnarsson. Nuntempe li loĝas en Italio kaj magistriĝas pri lingvistiko en la Universitato de Torino.

INK okazas ĉirkaŭ la temo “KOVIM-19: Kiel ĝi ŝanĝis nin” kaj jam ricevis novelojn el Eŭropo kaj Ameriko. Verkemuloj el la tuta mondo bonvenas sendi siajn tekstojn ĝis la 20-a de junio 2021. Interkultura ĵurio elektos la gajnintajn novelojn, kiuj ricevos premiojn de 500, 300 kaj 200 eŭroj laŭ la 1-a, 2-a kaj 3-a loko, respektive. Kompletan regularon eblas legi ĉe akademio-literatura.org/ink/regularo. La konkurso-rikolto estos publikigita kiel elektronika libro.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: www.uea.org/gk/922a1

El Gazetaraj Komunikoj

TEJO en Speciala Konsulta Rilato kun UN
Gazetaraj Komunikoj n-ro 988 (2021-10-14)

Daŭras la kampanjo de UEA por antaŭenigi Esperanton en Eŭropa Unio
Gazetaraj Komunikoj n-ro 978 (2021-09-09)

Deklaro de TEJO kaj UEA okaze de Internacia Junulara Tago, 12 aŭgusto 2021
Gazetaraj Komunikoj n-ro 974 (2021-08-13)

Invito al ILEI-simpozio
Gazetaraj Komunikoj n-ro 973 (2021-08-12)

La 2-a Virtuala Kongreso malfermiĝis kun bunta programo kaj salutletero de Unesko
Gazetaraj Komunikoj n-ro 965 (2021-07-18)

Ĉiu Gazetara Komuniko de UEA estas libere uzebla laŭ la Permesilo CC BY 4.0.
 
Supren
UEA, 2021