GRIN00Averto

AVERTISSEMENT

Cette étude tente le pari de développer, en quelques pages, une réflexion sur l’enseignement des langues étrangères qui met l’accent sur des aspects souvent négligés de la question. On n’y parle pas de pédagogie, d’évaluation des acquis ou d’organisation du système éducatif ; et bien que le thème de l’enseignement des langues étrangères dans un pays spécifique, en l’occurrence la France, soit replacé dans une perspective européenne, on ne s’essaiera pas davantage à une comparaison entre les modalités d’enseignement dans différents pays, à une analyse culturelle ou sociolinguistique du plurilinguisme en Europe, ou à une description du cadre juridique et institutionnel qui l’entoure. En effet, dans une large mesure, de tels travaux existent déjà. Ce qui, en revanche, semble toujours manquer, c’est une analyse des enjeux sous l’angle de l’analyse de politiques : quelles langues étrangères enseigner, pour quelles raisons, et compte tenu de quel contexte ? Telles sont les questions que cette étude aborde, en s’appuyant principalement sur l’économie des langues et sur l’évaluation des politiques linguistiques. Les questions sont complexes et leur traitement, dans la mesure où il vise à se démarquer des approche habituelles, présente nécessairement un caractère exploratoire. Les enjeux en cause mériteraient certainement une recherche plus approfondie et de plus longue haleine que ce qu’il était possible de réaliser dans le cadre du mandat bref confié par le Haut Conseil de l’évaluation de l’école. Par conséquent, il convient de considérer ce rapport comme une premier tour d’horizon. Il tente une évaluation synthétique des enjeux en cause, en s’appuyant sur un outillage théorique qui est, pour partie, toujours en développement, et sur quelques chiffres réunis pour l’occasion et qui n’ont

Averto

Ĉi tiu studo ekprovas pensigi, en kelkaj paĝoj, pri la lernado de fremdaj lingvoj, emfazante la ofte malatentitajn aspektojn de la problemaro. Ne temas pri pedagogio, pri taksado de lernakiro aŭ pri organizado de la instrusistemo; kaj kvankam la temo de fremdlingva instruado en specifa lando, ĉi kaze en Francio, estas pritraktita laŭ eŭropeca vidpunkto, oni provos nek kompari la instrumanierojn en diversaj landoj, nek kulture aŭ socie analizi la plurlingvismon en Eŭropo, nek priskribi la juran aŭ institucian kadron pri tiu temo. Fakte, tiaj studoj grandparte jam ekzistas. Kio, male, ankoraŭ ŝajnas manki, estas analizo de la interesoj, bazita sur analizo de politikoj : kiujn fremdajn lingvojn instrui, kial, kaj en kiuj situacioj? Tiuj estas la demandoj kiujn la nuna studo pritraktas, apogante sin sur la lingvoekonomio kaj sur la taksado de lingvaj politikoj. La demandoj estas kompleksaj kaj ilia pritrakto, sendube prezentas esploreman karakteron, pro tio ke ĝi apartiĝas de la kutimaj ektraktadoj. La rilatitaj interesoj certe meritus pli fundan kaj longdaŭran esploron ol tio, kio eblis plenumi ene de la templimo de la mandato donita de la Alta Konsilio pri la taksado de la instrusistemo. Sekve, bonvolu konsideri la jenan raporton kiel nuran ĉirkaŭpromenon. Ĝi provos sinteze taksi la rilatitajn interesojn, apogante sin sur teoria instrumentaro, kiu parte ankoraŭ pluevoluas, kaj sur kelkaj ciferoj arigitaj tiuokaze, kaj kiuj nur celas doni ideon pri skaloj de grandeco.

toutefois que cette exploration pourra utilement contribuer à élargir la réflexion sur des enjeux dont l’importance économique, politique et culturelle ne saurait être surestimée. Bien que cette étude soit le fruit d’un travail individuel, elle a bénéficié d’échanges avec plusieurs collègues sur la question des langues en Europe et sur les problèmes d’efficacité et d’équité que cela soulève. Comme cette étude s’ancre dans une réflexion poursuivie sur le long terme, ce sont aussi des discussions et des échanges échelonnés au fil des années qui l’ont nourrie. Je tiens donc à signaler ici ma dette intellectuelle envers ces collègues, notamment Philippe van Parijs et François Vaillancourt. Je remercie en outre ce dernier, ainsi que Gilles Falquet, pour leurs très utiles commentaires et suggestions à propos du chapitre 6. Plusieurs collègues m’ont fait part de remarques fort à propos ou signalé des références intéressantes, et j’exprime ici ma gratitude à Detlev Blanke et Robert Phillipson. Enfin, je remercie Michele Gazzola et Julien Chevillard pour leur assistance de recherche aussi précieuse qu’efficace.
FG, Genève, 12 septembre 2005

povos utile kontribui al la plilarĝigo de la diskuto pri la interesoj, kies ekonomia, politika kaj kultura graveco ne povas esti mistaksita. Kvankam la jena studo rezultas de individua laboro, ĝi profitis interŝanĝojn kun pluraj kolegoj, pri la temo de lingvoj en Eŭropo, kaj pri la problemoj de efikeco kaj justeco kiujn tio malkovras. Ĉar tiu studo baziĝas sur longdaŭra pensado, diskutoj kaj interŝanĝoj ankaŭ nutris ĝin dum jaroj Mi do insiste rimarkigas mian intelektan ŝuldon al miaj kolegoj, nome Philippe van Parijs kaj François Vaillancourt. Ĉi lastan, aldone, mi dankas, same kiel Gilles Falquet, por iliaj tre utilaj komentoj kaj sugestoj pri la sesa ĉapitro. Pluraj kolegoj rimarkigis al mi, aŭ tute trafe atentigis min pri interesaj referencoj, kaj mi ĉi tie estas dankema al Detlev Blanke kaj Robert Phillipson. Fine, mi dankas Michele Gazzola kaj Julien Chevillard por ilia valora kaj efika helpo dum esplorado.