Mark Fettes
Tóm tắt
Mặc dù các trường học đầu tiên là trường học ngoại thiên nhưng đã từ rất lâu người ta đã quen với quan niệm rằng học sinh dành nhiều thời gian trong lớp học hơn là tiếp xúc với thế giới tự nhiên như gió, mưa, nắng và các biến đổi khác của thiên nhiên. Chỉ đến thời gian gần đây người ta mới nhận ra rằng sự cô lập đó chính là rào cản lớn nhất đối với nhận thức của học sinh. Không được giao tiếp với thế giới xung quanh sẽ làm cho trẻ không thể khám phá được mối liên hệ của chúng với môi trường xung quanh cũng như các mối quan hệ phức tạp khác của thế giới bên ngoài và xã hội con người. Đặc biệt ngày nay, khi mà trẻ không còn được thoải mái vui chơi ngoài trời và chỉ dành rất ít thời gian cho thế giới tự nhiên thực sự, thì các nhà giáo dục lại có cơ phải chịu sự rủi ro làm cho xu hướng ngoại lai hóa nền văn hóa mạnh lên, tách rời khỏi nền tảng sinh thái của cuộc sống của chúng ta.
Vậy chúng ta phải làm gì? Qua nhiều thập kỷ, người ta đã thí nghiệm chương trình giáo dục mới với vai trò trung tâm là thế giới tự nhiên ở nhiều trường học tại nhiều quốc gia. Bài thuyết trình này sẽ điểm lại một vài chương trình trong số các thử nghiệm đó, cả những thuận lợi và hạn chế của chúng. Sau đó tôi xin trình bày về dự án mới ở British Colombia, một dự án mà tôi đã giúp lập kế hoạch và khai trương ở nhiều trường học xung quanh Vancouver. Dự án với tên gọi “Nhà trường không tường ngăn” đã thử nghiệm với 60 trẻ vừa học trong rừng, bờ sông, các địa điểm công cộng và các địa điểm khác mà không hề liên quan gì tới hệ thống trường học chính quy. Chương trình học hoàn toàn giống với chương trình học truyền thống, nhưng lại được phát triển trong mối trường gần gụi với thiên nhiên và lịch sử con người ở chính vùng đó.
Trường học mở cửa (nếu có thể gọi như vậy) vào tháng 9 năm 2011, vì vậy tại thời điểm hiện tại, tôi có thể tổng kết về năm học đầu tiên của trường, ngoài 3 năm cho công tác chuẩn bị. Chúng tôi đã cử một đội chuyên trách việc đánh giá, ghi chép lại các trải nghiệm của học sinh, sự phát triển chuyên môn của giáo viên cũng như những quan điểm và đánh giá của phụ huynh học sinh. Có nhiều dấu hiệu tích cực, nhưng cũng có những thách thức sâu sắc liên quan đến việc thích ứng các phương pháp dạy và đánh giá với việc học “tại thực địa” này. Tiếp theo là một vài kết luận về những chủ đề ưu tiên nhất cho việc phát hiện và phát triển kỹ năng thực hành, và những lời khuyên cho những ai muốn thực hiện các cuộc thử nghiệm tương tự ở những nơi khác trên thế giới.